Skip to main content

အေနာ္ရထာမတိုင္ခင္က သာသနာျပဳမင္းမ်ား !

အေနာ္ရထာ မတိုင္ခင္က သာသနာျပဳမင္းမ်ား !
------
ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္ စံေတာ္မူျပီးေနာက္ ရာဇျဂိဳလ္ျပည္၌ အဇာတသတ္မင္းသည္ ၂၄ ႏွစ္ - ၄င္းသား ဥဒၵယဘဒၵမင္းသည္ ၁၆ ႏွစ္ - ၄င္းသား အနုရုဒၶါမင္းႏွင့္ ၄င္းသား မု႑မင္း ၄ ႏွစ္စီ - ၄င္းသား နာဂဒါမင္း ၂၄ ႏွစ္ - ၄င္းေနာက္ လိစၦဝီမင္းရိုးျဖစ္ေသာ သုသုနာဂမင္း ၁၈ ႏွစ္ - ၄င္းသား ကာလာေသာကမင္း ၂၈ ႏွစ္ - ထို႕ေနာက္ ညီေနာင္ တစ္က်ိပ္တို႕ ၂၂ ႏွစ္ - ထို႕ေနာက္ နႏၵာ ၉ ေယာက္တို႕ ၂၂ ႏွစ္ - ထို႕ေနာက္ စႏၷဂုတၱမင္း ၂၄ ႏွစ္ - ၄င္းသား ဗိႏၶဳသာရမင္း ၂၈ ႏွစ္ - ၄င္းသား သီရီဓမၼာေသာကမင္း အဘိသိတ္မခံမီ ၄ ႏွစ္  အဘိတ္သိက္ခံျပီးေနာက္ ၁၈ ႏွစ္ - ဤ ၂၃၆ ႏွစ္ကား မဇၩိမေဒသ၌ လာေသာ သာသနာေစာင့္ မင္းတို႕တည္း ။

ျမန္မာတို႕ တိုင္း၌ကား - ျမတ္စြာဘုရား ပိရိနိဗၺာန္စံယူေတာ္မူျပီးေနာက္ သာသနာသကၠရာဇ္ အႏွစ္ ၆၀ ရွိေသာအခါ တေကာင္းမင္းႀကီး၏ သားေတာ္ မဟာသမ႓ဝမင္းသည္ သေရေခတၱရာျပည္ တည္ရာအရပ္ႏွင့္ အနီးျဖစ္ေသာ သက်အင္းတြင္ ပ်ဴအေပါင္းကို အုပ္စိုး၍ ၆ ႏွစ္ မင္းျပဳသည္ ။ ၄င္းေနာက္ စူဠသမ႓ ၃၅ ႏွစ္ - မင္းျပဳသည္ ။

သာသနာသကၠရာဇ္ ၁၀၁ ခုသို႕ ေရာက္ေသာအခါ မင္းႏွစ္ပါး၏ သားျဖစ္ေသာ ဒြတၱေပါင္မင္းသည္ တန္ခူးလဆန္း ၁၀ ရက္ တနဂၤေႏြေန႕တြင္ သေရေခတၱရာျမိဳ႕ကိုတည္၍ မင္းျပဳသည္ ။ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ။ ၄င္းသား ဒြတၱရန္မင္း ၂၂ ႏွစ္ - ၄င္းသား ရန္ေဘာင္မင္း အႏွစ္ ၅၀ - ၄င္းသား ရန္မန္မင္း အႏွစ္ ၅၀ ။ ၄င္းသား ရကၡန္မင္း ၃၁ ႏွစ္ - ၄င္းသား ခန္ေလာင္မင္း ၃၈ ႏွစ္ - ၄င္းညီ လကၡိဳင္မင္း ၃၄ ႏွစ္ - ၄င္းေနာက္ သီရီခန္မင္း ၂၈ ႏွစ္ ၄င္းသား သီရိရာဇ္မင္း ၆ ႏွစ္ မင္းျပဳ၏ ။ ထို သီရိရာဇ္မင္းလက္ထက္ သကၠရာဇ္ ၄၃၃ ခု ေရာက္ျပီျဖစ္၍ သကၠရာဇ္ကို ျဖိဳသည္ ။ မျပိဳေလ ။ ဤ ၉ ဆက္ကား တစ္ရိုး တစ္မ်ိဳးတည္း ။

သာသနာ သကၠရာဇ္ ၄၃၃ တြင္ သီရိရာဇ္မင္း၏ သမက္ ငတပါး မင္းျပဳ၏ ။ စည္းစိမ္ ၅၁ ႏွစ္ - ထို႕ေနာက္ သားေတာ္ ပါပိရန္မင္း ၆၆ ႏွစ္ - ၄င္းသား ရန္မုကၡမင္း ၁၅ ႏွစ္ - ၄င္းသား ရန္သိခၤမင္း ၃ ႏွစ္ - ၄င္းသား ရန္မုဥၨလိႏၵမင္း ၁၅ ႏွစ္ - ၄င္းညီ ေဘရိႏၵမင္း ၁၀ ႏွစ္ - ၄င္းသား မုဥၨလမင္း ၅ ႏွစ္ - ၄င္းညီ ပု႑မင္း ၃ ႏွစ္ - ၄င္းေနာက္ သာခမင္း ၃ ႏွစ္ - ၄င္းေနာက္ သာသိမင္း ၃ ႏွစ္ - ၄င္းေနာက္ ကႏၷဳမင္း ၁ ႏွစ္ - ၄င္းေနာက္ ကံတက္မင္း ၃ ႏွစ္ - ၄င္းေနာက္ ဘိဇၨမင္း ၄ ႏွစ္ - ၄င္းေနာက္ သုမုျႏၵီမင္း ၇ ႏွစ္ -

ဤသို႕ သုနုျႏၵီမင္းလက္ထက္ သကၠရာဇ္ ၆၂၄ ခု ေရာက္ျပီျဖစ္၍ အစြန္း ၂ ခု ကို ထားလ်က္ ၆၂၂ ခုေသာ သကၠရာဇ္ကို ေဒါေဒါရသ ကိန္းျပဳ၍ ျဖိဳသည္ ။ ျဖိဳႀကြင္းသကၠရာဇ္ ၂ ခုတြင္ အတိတ်ာ မင္းျဖစ္၏ ။ စည္းစိမ္ ၃ ႏွစ္ - ၄င္းေနာက္ ညီေတာ္ သုပညာနဂရဆိႏၷမင္း ၁၁ ႏွစ္ - ဤ အလံုးစံုကို တြတ္စစ္၍ သာသနာေတာ္ႏွစ္ ၆၃၈ တြင္ သေရေခတၱရာျပည္ပ်က္စီးသည္ ။ ဤျမိဳ႕၌ မင္းဆက္ သတၱာဗီသ ။ သာသနာေတာ္ ၆၃၈ ရွိသည္ ။

သေရေခတၱရာျမိဳ႕ ပ်က္သည္တြင္ ပ်ဴ - ကမ္းယံ - ျမန္မာ ၃ စုကြဲ၍ တစ္စုကို က်ပင္းသူႀကီးက ယူေလသည္ ။ တစ္စုကို သက္တို႕က ယူေလသည္ ။ တစ္စုကိုကား သုပညာနဂရဆိႏၷမင္း၏ တူေတာ္ သမုဒၵရာဇ္မင္း ယူ၍ ေတာင္ညိဳတြင္ ၃ ႏွစ္ - ပန္းေတာင္းျမိဳ႕တြင္ ၆ ႏွစ္ - မင္းတုန္းျမိဳ႕တြင္ ၃ ႏွစ္ - ေနျပီးမွ ျဖိဳႀကြင္း သကၠရာဇ္ ၂၉ ခု ေရာက္ေသာအခါ ေညာင္ဦးနဂါးဘိုစေသာ ၁၉ ရြာကို ျခံဳျပီးလွ်င္ ယုန္လႊတ္က်ြန္း၌ အရိမေဒၵနာေပါကၠာရာမဟု သမိုက္၍ ၄၅ ႏွစ္ မင္းျပဳ၏ ။ ၄င္းေနာက္ ရေသ့ေႀကာင္မင္း ၁၅ ႏွစ္ - ၄င္းေနာက္ ပ်ဴမင္းထီး ၇၅ ႏွစ္ - ထီးမင္းယဥ္ ၅၇ ႏွစ္ - ယဥ္မင္းပိုက္ ၂၅ ႏွစ္ - ပိုက္ေသလဥ္မင္း ၂၀ - ဤ အရိမဒၵနာျမိဳ႕၌ မင္း ၆ ဆက္ - ႏွစ္ေပါင္း ၂၃၇ ႏွစ္ ။

သာသနာေတာ္ ၈၈၈ ႏွစ္ သကၠရာဇ္ ၂၆၆ ခုႏွစ္တြင္ ေသဥ္လည္ေႀကာင္မင္းျဖစ္၏ ။ ထိုအခါတည္ရင္း ၁၉ ရြာကိုဖ်က္၍ ေလာကနႏၵာအရပ္၌ သိရိပစၥယာမည္ေသာျမိဳ႕ကို တည္ေထာင္၍ ေနသည္ ။ မင္းစည္းစိမ္ ၄၄ ႏွစ္ - ထို႕ေနာက္ ေႀကာင္ဒူရစ္မင္း ၂၅ ႏွစ္ - သည္ထန္မင္း ၂၆ ႏွစ္ - မုကၡမာန္မင္း ၃ လ (လ) - သူရဲမင္း ၅၅ ႏွစ္ - သာရမြန္မင္း ၁၇ ႏွစ္ - သိရိပစၥယာျမိဳ႕တြင္ မင္း ၆ ဆက္ ျမိဳ႕သက္ ၁၆၇ ႏွစ္ ။

သာသနာေတာ္ ၁၀၅၅ ႏွစ္- သကၠရာဇ္ ၄၃၃ ခုတြင္ သိုက္တိုင္ မင္းျပဳ၏ ။ ဤမင္းသည္ သီရိပစၥယာျမိဳ႕မွ ေျပာင္း၍ သမထီးအရပ္၌ တမၸဝတီျမိဳ႕ကို တည္ေထာင္၍ ေန၏ ။ စည္းစိမ္ ၇ ႏွစ္ - ထို႕ေနာက္ ေသဥ္လာ္ေႀကာင္မင္း ၁၅ ႏွစ္ - ေသဥ္လည္ပိုက္မင္း ၁၅ ႏွစ္ - ခဲေလာင္းမင္စ ၁၀ ႏွစ္ - ခဲလတ္မင္း ၁၂ ႏွစ္ - ထြန္တိုက္မင္း ၁၃ ႏွစ္ - ထြန္ပစ္မင္း ၁၆ ႏွစ္ - ထြန္ျခစ္မင္း ၁၅ ႏွစ္ - ထို႕ေနာက္ ပုပၸါးေစာရဟန္းမင္း ၂၅ ႏွစ္ - တမၸဝတီျမိဳ႕၌ မင္း ၉ ဆက္ - ျမိဳ႕သက္ ၁၂၉ ႏွစ္တည္း ။

ထိုကာလ သာသနာေတာ္ ၁၁၈၄ ခု ။ ျဖိဳႀကြင္းသကၠရာဇ္  ၅၆၂ ႏွစ္ရွိသည္ျဖစ္၍ အထက္ကိန္းမေရာက္ပဲ ျဖိဳခဲ႕ေသာ ၁၄၈ သကၠရာဇ္ တစ္ရပ္ ။ ၆၂၂ သကၠရာဇ္ တစ္ရပ္ ။ ၅၆၀ သကၠရာဇ္ တစ္ရပ္ ။ ဤ သံုးရပ္ကို စပ္၍ စီမံေသာ္ အလမၺိကကိန္းက်၍ အစြန္း၂ ခု ထားလ်က္ ၅၆၀ ေသာ သကၠရာဇ္ကို ခဆပဥၥကိန္းျပဳ၍ ျဖိဳသည္ ။

၄င္းေနာက္ သာသနာေတာ္ ၁၁၈၂ ခု - ျဖိဳႀကြင္းသကၠရာဇ္ ၂ ခုတြင္ ထိုမင္းသမက္ ေရႊအုန္းသီး မင္းျဖစ္၏ ။ နန္းစံ ၁၁ ႏွစ္ - ၄င္းေနာက္ ပိႆုံမင္း ၈ ႏွစ္ - ပိတ္ေတာင္မင္း အႏွစ္ ၅၀ - မင္းေခြး ၆ ႏွစ္ - ျမင္းေကြ်းမင္စ ၁၀ ႏွစ္ - သိခၤမင္း ၈ ႏွစ္ - သိန္းခြန္မင္း ၁၀ ႏွစ္ - ေရႊေလာင္းမင္း ၉ ႏွစ္ - ေစာခင္နစ္မင္း ၂၇ ႏွစ္ - ခဲလူးမင္း ၁၂ ႏွစ္ ။

သာသနာေတာ္ ၁၃၈၄ ။ ျဖိဳႀကြင္း သကၠရာဇ္ ၂၀၂ ခုတြင္ ပ်ဥ္ျပား မင္းျဖစ္၏ ။ ထိုမင္းသည္ တမၸဝတီျမိဳ႕၌ ၃ ႏွစ္မွ် ေနခဲ႕၍ သကၠရာဇ္ ၂၀၅ ခုတြင္ ယခု ပုဂံျမိဳ႕ကိုတည္၍ မင္းျပဳ၏ ။ နန္းစံ ၉ ႏွစ္ ။ ထို႕ေနာက္ တႏၷက္မင္း ၁၈ ႏွစ္ - စေလ ငေခြး ၂၅ ႏွစ္ - သိန္းခိုမင္း ၁၉ ႏွစ္ - ေတာင္သူႀကီး ၃၃ ႏွစ္ - ထို႕ေနာက္ ေႀကာင္ျဖဴမင္း ၂၁ ႏွစ္ - ႀကည္စိုးမင္း ၆ ႏွစ္ - စုကၠေတးမင္း ၂၅ ႏွစ္ - ထို႕ေနာက္မွ အေနာ္ရထာမင္း ၃၃ ႏွစ္ျဖစ္၏ ။

ဤအေနာ္ရထာမင္းသည္ သာသနာေတာ္ႏွစ္ ၁၀၆၁ ႏွစ္ - သကၠရာဇ္ ၄၁၉ ခုတြင္ ရာမညတိုင္း မြန္သံုးရပ္ကို ေအာင္ျမင္၍ ပိဋကတ္သံုးပံုႏွင့္ တကြ ရဟန္းသံဃာတို႕ကို ေဆာင္ယူ၍ အရိမဒၵနာမည္ေသာ ပုဂံျပည္ႀကီး၌ သာသနာေတာ္ျမတ္ကို တည္ေစသည္ ။

#htoohtoolay


Comments

Popular posts from this blog

မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး

မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး ----- မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီးကို ဘိုးတော်ဘုရား (၁၇၈၂ - ၁၈၁၉) က ပုထိုးတော်ကြီးတွင် ထားရှိရန် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၇၀ ပြည့်နှစ် ၊ ကဆုန်လ (အေဒီ - ၁၈၀၈ ခုနှစ် ၊ ဧပြီလ) တွင် သွန်းလောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။ ပုထိုးတော်ကြီးကိုမူကား အပြီးသတ် တည်ဆောက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ ။ အလေးချိန် ၅၅၅၅၅ ပိဿာ (တန် ၉၀) ခန့်ရှိသော မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းသည် ၎င်းထက် သုံးဆခန့် ကြီးသော မော်စကိုမှ ခေါင်းလောင်းကြီးပြီးလျှင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး ခေါင်းလောင်းကြီး ဖြစ်သည် ။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီး ချိတ်ဆွဲထားရာတိုင်များမှာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၀၀ ပြည့်နှစ် ၊ (အေဒီ - ၁၈၃၉ ခုနှစ်) မြေငလျင်ဒါဏ်ကြောင့် ပျက်ဆီးသွားခဲ့သည် ။ ခေါင်းလောင်းတော်ကြီးကို လက်ရှိ ချိတ်ဆွဲထားသော သံယက်မကြီးကိုမူ နှောင်းခေတ်တွင်မှ ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည် ။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး၏အတိုင်းတာမှ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည် - ၁ ။ နှုတ်ခမ်းဝအချင်း (အပြင်ဘက်မှ တိုင်းတာလျှင်) - ၁၆ ပေ ၊ ၃ လက်မ ။ ၂ ။ အတွင်းပိုင်းအချင်း (နှုတ်ခမ်းဝအထက် ၄ ပေ ၈ လက်မအထက်မှ တိုင်းတာလျှင် - ၁၀ ပေ ။ ၃ ။ အမြင့် (အတွင်းပိုင်းမှ တိုင်းတာလျှင်) ...

သင်္ကြန်

သင်္ကြန် ----- နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို မြန်မာတို့က သင်္ကြန်ပွဲတော်ဟု သိကြသည် ။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားမှာ သက္ကဋဘာသာမှ လာခြင်းဖြစ်ပြီး ၊ ၁၂ ရာသီခွင် တစ်ခုခုသို့ နေမင်းဝင်ရောက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည် ။ နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို ၊ မြန်မာ့နက္ခတ္တဗေဒတွင် မဟာသင်္ကြန်ဟု ခေါ်ကြသည် ။ နေသည် မိန်ရာသီ ( ငါးရုပ် ) မှ မိဿရာသီ ( ဆိတ်သိုးရုပ် ) သို့ ကူးပြောင်းမှုကို အထိမ်းအမှတ် ပြုခြင်း ၊ နေနှစ်တစ်နှစ်၏ အဆုံးမှ နောက်နှစ်တစ်နှစ်၏အစသို့ ကူးပြောင်း သော အရေးကြီးသည့် အကူးအပြောင်း ဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် မဟာသင်္ကြန်ဟု ခေါ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည် ။ မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်သည် လပြက္ခဒိန် ဖြစ်သောကြောင့် ပွဲတော်ရက်ကို အရှင်ထားရသည် ။ ပုံသေ သတ်မှတ်ထား၍ မရ ။ တစ်နှစ်နှင့်တစ်နှစ် နှစ်သစ်ကူးသော ရက်လ မတူကြပေ ။ သို့သော် အနောက်တိုင်း ပြက္ခဒိန်မှာ နေပြက္ခဒိန်ဖြစ်သောကြောင့် ပုံမှန်အားဖြင့် ဧပြီ ၁၃ မှ ၁၅ ရက် သို့မဟုတ် ၁၃ မှ ၆ ရက် သို့မဟုတ် ၁၄ မှ ၁၆ ရက်အတွင်း ပွဲတော် ကျရောက်လေ့ ရှိသည် ။ မြန်မာတို့က နှစ်တစ်နှစ်ကို တွက်ချက်သောအခါ နေ၏အသွား အလာကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည် ။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနှစ် ၏ ပထမလဖြစ်သော တန်ခူးလကို နှစ်သစ်မတိုင်မီ ...

လိပ့်ပြာလွှင့် အတက်ပညာ

လိပ်ပြာလွှင့်အတတ်ပညာ ----- ရေထုံ မီးထုံများကို ကူးပြီးမှ ဒုတိယအဆင့်ကို တက်လှမ်းအောင်မြင်သကဲ့သို့ ထွက်ရပ်ပေါက်ပညာ၏ အရေးအပါဆုံး အပိုင်းဖြစ်သော မရဏထုံကူးပြီးမ...