ပိဋကတ္ဟူသည္
----
ဘာသာေရးက်မ္းမ်ားကိုေလ့လာတဲ႕အခါ ဗုဒၶက်မ္းမ်ားတင္မကပါဘူး ဘာသာေပါင္းစံုမွ ခရစ္ယာန္ အစၥလာမ္ ဟိႏၵဴ အစရွိသေရြ႕ က်မ္းမ်ားမွာ ေရွးအစဥ္အဆက္က မူတစ္မ်ိဳးတည္းသာ ျဖစ္ပါသလားဆိုတာ အတိအက်မည္သူမွွ် ေျဖဆိုေထာက္ျပနိုင္လိမ့္မယ္လို႕ မထင္ပါဘူးခင္ဗ်ာ ။ ဘာေႀကာင့္လဲဆိုရင္ ေရြ႕လ်ားလာတဲ႕ သာသနာခရီးတစ္ေလ်ာက္ ေစာင့္ထိန္းလာခဲ့ႀကတဲ႕ သာသနာ့စာေပပညာရွင္မ်ားစြာရွိသည့္အေလ်ာက္ ထိုသူတို႕ရဲ႕ အာေဘာ္မ်ားလည္း ပါဝင္နိုင္ပါလိမ့္မယ္ ။ ထို႕အတူပဲ ပိဋကတ္စာေပမ်ားကို ဘုရားေဟာ ဟုတ္မဟုတ္ တိက်လား မက်လားဆ္ုိတာ နည္းနည္းေလ့လာႀကည့္မယ္ဆိုရင္ ကာလေဒသကုိ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရပါမယ္ ။ ေနာက္ျပီး သမိုင္းေႀကာင္းရယ္ ထိုေခတ္က အေျခအေနအျပင္ ထိုအယူဝါဒ မေပၚမီ ေရွ႕ဦး ရွိႏွင့္ျပီးေသာ ေခတ္ကာလ ေဒသအယူဝါဒနဲ႕ အေျခအေနတို႕ကို အတက္နိုင္ဆံုး နားလည္ထားရမွာျဖစ္ပါတယ္ ။
နည္းနည္းေလ့လာႀကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာနိုင္ငံက ပါဠိပိဋကတ္ဟာ သီဟိုဠ္ကြ်န္းမွ ေရာက္ရွိလာတဲ႕ပိဋကတ္က်မ္းမ်ားျဖစ္ပါတယ္ ။ သီဟိုဠ္သားတို႕ရဲ႕ ဗုဒၶဝင္က်မ္းမ်ားမွာ ဘီစီ ၃ ရာစု သုိ႕မဟုတ္ ခရစ္မေပၚမွီ တတိယ ရာစုေခတ္ေလာက္က အိႏၵိယျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွ သီဟိုဠ္ကြ်န္းသို႕ေရာက္ရွိလာျပီး သီဟိုဠ္သားတို႕က ပိဋကတ္ကို ႏႈတ္ျဖင့္ေဆာင္ခဲ႕ကာ ဘီစီ ပထမေခတ္ကုန္ခါနီးေလာက္မွ ေပထက္အကၡရာ တင္ခဲ႕ျခင္းျဖစ္ပါတယ္ ။ သီဟိုဠ္ကြ်န္းဟာ အိႏၵိယျပည္မွ ပထမဦးစြာ အေျခစိုက္ေသာ ဗုဒၶဝါဒျဖစ္ျပီး အဲ႕ဒီ႕ေနာက္မွ ပိဋကတ္စာေပကို အျခားအာရွေတာင္ပိုင္းနိုင္ငံမ်ားသို႕ ပ်ံ႕နွံ႕သြားခဲ႕ဟန္တူပါတယ္ ။
ပိဋကတ္စာေပဟာ အိႏၵိယျပည္မွာ စတင္ေပၚေပါက္ခဲ႕ျပီး သီဟိုဠ္သားတို႕က ပိဋကတ္ကို ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲျခင္းမျပဳပဲ အေသာကမင္းလက္ထပ္မွာ တတိယသံဂၤါယနာတင္ေသာ ဝိဘဇၨဝါဒီရဟန္းတို႕ ႏႈတ္ျဖင့္ ေဆာင္ခဲ႕တဲ႕ ေထရဝါဒ ပိဋကတ္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ႕ဒီမွာတစ္ခ်က္ ထင္ရွားတာဟာ ေထရဝါဒဂိုဏ္းသည္ ဒုတိယသဂၤါယနာတင္ျပီး ေပၚပါက္ခဲ႕ေသာ ေရွးဗုဒၶဂိုဏ္းႀကီး ၁၈ ဂိုဏ္းမွ တစ္ဂိုဏ္းျဖစ္ပါတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕ကထူးျခားတာက သဗၺတၱိဝါဒဂိုဏ္းပါပဲ ။ ထိုဂိုဏ္းရဲ႕ ပိဋကတ္ကို သကၠတဘာသာနဲ႕သာေရးသားထားျပီး အခ်ိဳ႕ေသာက်မ္းမ်ားက အာရွတိုက္အလယ္ပိုင္း အေရွ႕တာကစၥတန္ျပည္နဲ႕ နီေပါျပည္မွာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲ႕ဒီလိုဂိုဏ္းကြဲေနေသာ္လည္း ပါဠိပိဋကတ္က်မ္းမ်ားမွာ အားလံုးအေတာ္အတန္တူေနတာေတြ႕ရပါတယ္ ။ ဆိုပါစို႕ သကၠဝိနည္း ပိဋကတ္မွာေဖၚျပထားတဲ႕ ဝိနည္းသိကၡာပုဒ္မ်ားနဲ႕ ဘာမွ မကြဲျပားခဲ႕ပါဘူး။
တစ္ခ်ိဳ႕ သကၠတ ပိဋကတ္က်မ္းမ်ားကို တရုတ္ တိဗက္ ဂ်ပန္ စတဲ႕ ဘာသာမ်ားကိုျပန္ဆိုထားျပီး ထိုက်မ္းမ်ားဟာေတာ့ မဟာယာန က်မ္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္ ။ မဟာယာနက ဗုဒၶဝါဒီကို မည္မွ်ပင္ ခ်ဲ႕ကား အမႊမ္းတင္ျပီး ေရးဖြဲ႕ထားသည္ဆိုေသာ္လည္း ဝါဒသစ္မ်ား ဖန္တီး ေဖၚေဆာင္ကာမွ်ျဖင့္ အသံုးျပဳခဲ႕ေသာ စကားတို႕မွာ လံုးဝ ေျပာင္းလဲရနိုင္မယ္ ။ သို႕ေသာ္ မဟာယာနတင္မက ဗုဒၶရဲ႕ ဂိုဏ္းကြဲမ်ားပင္လွ်င္ အိႏၵိယျပည္မွ ရရွိလာတဲ႕ မူရင္းက်မ္းကို ေျပာင္းလဲ ျခင္း လံုးဝမျပဳခဲ႕ႀကပါဘူး ။ ဒါဟာ ထင္ရွားတဲ႕ အခ်က္တစ္ခုပါ ။ တူညီတဲ႕ တရားေဒသနာမ်ားကို ပိဋကတ္ႏွစ္ခုမွာ စီစဥ္ခြဲျခားထားပံုမွာလဲ အတူတူပဲ ။ မတူညီတဲ႕ ေဒသနာမ်ားလည္းရွိတယ္ ။ သို႕ေသာ္ စဥ္းစားရမွာက တရားေဒသနာမ်ားကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႏႈတ္ျဖင့္ ေဆာင္ခဲ႕ရာမွ ျဖစ္ေပၚလာတဲ႕ ပိဋကတ္ႏွစ္ခုဟာ မည္ကဲ႕သို႕ တူညီေနသလဲဆိုတာ အံ႕ႀသစရာေကာင္းပါတယ္ ။
တခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားကေတာ့ကာလေဒကိုလိုက္ျပီး ကြဲလႊဲနိုင္ပါတယ္ ။ ဒါလည္း ဓမၼတာပါပဲ။ သို႕ေသာ္ ကြဲလႊဲလာသမွ်ကို ဘုရားေဟာ လို႕ေတာ့့ ယူသံုးလို႕မရပါဘူး ။ ဥေရာပပညာရွင္တို႕ရဲ႕ အဆိုအားျဖင့္ေတာ့ ပိဋကတ္ႏွစ္ခုမွာ ဖြဲ႕စည္းပံုျခင္းမတူႀကပါဘူးလို႕ ေျပာပါတယ္ ။ အကၡရာမတင္မွီ ႏွစ္ေပါင္းအေတာ္ႀကာက ပိဋကတ္မ်ားကို စာျဖင့္ ေရးမွတ္တဲ႕အခါ စီကံုးဖြဲ႕ႏႊဲ႕တဲ႕ နည္းဟန္မေျပာင္လဲပဲ ႏႈတ္ငံုေဆာင္သည့္အတိုင္း ေရးမွတ္ႀကေသာေႀကာင့္အေရးအသားေခ်ာမြတ္ျခင္းမရွိခဲ႕ပါဘူး ။ ထို႕ေနာက္မွသာ အာရွတိုက္အလယ္ပိုင္းမွာ စာေရးျခင္းအတက္ေပၚျပီးမွ စာေပအျဖင့္ကို ေျပာင္းလာကာ စီစီရီရီ ေရးဖြဲ႕ခဲ႕ဟန္ရွိပါတယ္ ။
ဗုဒၶလက္ထက္က အိႏၵိယျပည္မွာ စာေရးျခင္းအတက္ ေပၚေပါက္ေနျပီျဖစ္ေႀကာင္း အေထာက္အထားမ်ားစြာရွိပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ထိုေခတ္အေနအေနအရ စာေပစကားထက္ ႏႈတ္စကားကို အေလးအျမတ္ထားခဲ႕ႀကေသာေႀကာင့္တာ အခ်ိ္န္ႀကာသည့္တိုင္ စာေပအကၡရာစီေရာက္မလာနိုင္ခဲ႕ျခင္းျဖစ္တယ္ ။ ဂ်ိ္န္းဘာသာက ပိဋကတ္ဆိုရင္ ေအဒီ ၅ ရာစုေလာက္မွ စာေပျဖစ္လာခဲ႕တယ္လို႕ ေလ့လာဖူးပါတယ္ ။ ဝိမာန ဝတၱဳနဲ႕ ေပတဝတၴဳတို႕က ပိဋကတ္ထဲ အေတာ္ေနာက္က်မွ ဝင္လာဟန္ရွိပါတယ္ ။ ဘာေႀကာင့္လဲဆိုရင္ ေပတဝတၱဳမွာပါရွိတဲ႕ ပိဂၤေလာကဘုရင္မွာ ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ျပီးေနာက္ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္မွ စူရတ္ျပည္ကို အုပ္စိုးတဲ႕ မင္းျဖစ္လို႕ပါပဲ ။ ၁၈၉၄ ခုႏွစ္က ယိုးဒယားဘုရင္ဟာ အေနာက္နိုင္ငံစာႀကည့္တိုက္မ်ားကိုေပးလွဴတဲ႕ ပိဋကတ္သံုးပံုမွာ အဲ႕ဒီ႕ဝတၴဳေတြ မပါဝင္ခဲ႕ပါဘူး ။ မဇၩိမနိကာယ္က အႆလာယနသုတ္မွာပါတဲ႕ ေယာနက ကေမ႓ာဇနိုင္ငံအမည္ကိုေထာက္ျပီး အာေသာသမင္းလက္ထက္မတိုင္မီ ဂရိကို ဗက္ထရီးယားနိုင္ငံ ထင္ရွားရွိစဥ္က ျဖစ္ေပၚလာဟန္တူပါတယ္လို႕ အေနာက္နိုင္ငံ ပါဠိပညာရွင္တို႕က ေဖၚျပထားတာ ဖတ္ရႈဖူးပါတယ္ ။
ေနာက္ထက္တစ္ခုကို အလ်င္းသင့္လို႕ေဖၚျပေပးပါမယ္ ။ ျခင့္ခ်ိန္နိုင္စြမ္းရွိေအာင္ပါ။ ဒီလိုပါ ေထရဝါဒနဲ႕ မဟာယာနတို႕ရဲ႕ သဂၤါယနာတင္ပံုမွာ ေထရဝါဒ သဂၤါယနာတင္ပြဲက ၁ ရာဇၿဂိဳဟ္ ၂ ေဝသာလီ ၃ ပါဋလိပုတ္ ၄ သိဟိုဠ္ ၅ မေႏၱေလး ၆ ရန္ကုန္ ျဖစ္ျပီး မဟာယာနက ၁ ရာဇၿဂိဳလ္ ၂ ေဝသာလီ ၃ ကသွ်မီရလို႕တဲ႕ သံုးပြဲသာျဖစ္ပါတယ္။ ကသွ်မီရ သဂၤါရနာတင္ပြဲကို က်င္းပခဲ႕တဲ႕ ကန္နစ္သွ်ကမင္းဟာ ေထရဝါဒ နဲ႕ မဟာယာနႏွစ္ဂိုဏ္းစလံုးကို သက္ဝင္ယံုႀကည္သူျဖစ္တဲ႕အေလ်ာက္ သာသနာသကၠရာဇ္ ၇၀၀ ခုႏွစ္ခန္႕ ေအဒီ ၁၀၀ ေလာက္မွာ သဂၤါယနာပြဲကို ျပဳလုပ္ခဲ႕တယ္လို႕ သိရပါတယ္ ။ ခရစ္မေပၚမီ ဘီစီ ၅၄၃ ခုႏွစ္မွာ အေဇာတသတ္မင္းက ဒါယိကာအျဖင့္ဦးေဆာင္ျပီး သဂၤါရနာပြဲမွာ မပါဝင္တဲ႕ ရဟန္းေတာ္မ်ားအားလံုး ရာဇျဂိဳလ္ျပည္မွာ ဝါမဆိုရလို႕ မင္းအာဏာထုတ္ျပီး အမိန္႕ထုတ္ခဲ႕ပါတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕အမိန္႕ကို စာေပမွာ သဂၤါရနာတင္အႀကီးမွဴးတို႕၏ ကမၼဝါစာ ညွပ္၍ ထုတ္ရေသာ အမိန္႕လို႕ ဆိုပါတယ္ ။
ေနာက္ေတာ့ခရစ္မေပၚမီ ဘီစီ ၄၄၄ ( အဇာတသတ္မင္းႀကီးျဖိဳခြင္းသည့္သကၠရာဇ္ ၁၀၀ ႏွစ္ ) သာသနာသကၠရာဇ္ ၁၀၀ ခုႏွစ္သို႕အေရာက္ ေဝသာလီျပည့္ရွင္ ကာလာေသာကမင္း အသက္က ၁၀ ႏွစ္ေျမာက္ ထပ္မံ မတရားအဓမၼဝတၳဳ ၁၀ ပါး ေပၚထြက္ခဲ႕ပါတယ္ ။ အဲ႕ဒါကိုအေႀကာင္းျပဳျပီး ေဝႆာလီဘုရင္ကာလာေသာကမင္းႏွင့္တကြ အရွင္မဟာယႆေထရ္ တို႕အမွဴးျပဳဦးစီးျပီး ဒုတယအႀကိမ္ တင္ခဲ႕ပါတယ္။ အဲ႕ဒီ႕အခ်ိန္က ျမန္မာနိုင္ငံမွာ သေရေခတၱရာ ဒုတိယမင္း ဒြတၱေပါင္မင္းနဲ႕ ထီးျပိဳင္ နန္းျပိဳင္လို႕ ေတြ႕ရွိရပါတယ္ ။
သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၃၅ ခုႏွစ္လဲေရာက္ေရာ သီရိဓမၼာေသာကမင္းႀကီးက တတိယသဂါယနာတင္ခဲ႕ပါတယ္ ။ ထိုမင္းလက္ထက္မွ သာသနာမွာအလြန္အမင္ ထြန္းလင္းခဲ႕ရျပီး ကိုးတိုင္း ကိုးဌာနကို သာသနာေစလႊတ္တဲ႕အခါ ရွင္ဓမၼရကၡိတက ျမန္မာနိုင္ငံနဲ႕တရုတ္နိုင္ငံဘက္ကိုေရာက္ရွိျပီး ရွင္ေသာဏနဲ႕ ရွင္ဥတၲရတို႕က သုဝ႑ဘံုမိ(အင္ဒိုခ်ိဳင္းနားကြ်န္းဆြယ္ သို႕မဟုတ္ သထံု ) ကိုေရာက္ရွိကာ သီရိဓမၼာေသာသမင္းႀကီးရဲ႕သားေတာ္ ရွင္မဟိႏၵက သီဟိုဠ္နိုင္ငံကို ေရာက္ရွိတယ္လို႕ ေတြ႕ရွိရပါတယ္ ။
အဲ႕ဒီ႔ေနာက္ သာနာသကၠရာဇ္ ၄၅၀ ဘီစီ ၉၄ မွာ လကၤာဒီပ သီဟဠတည္းဟုေသာ သီဟိုဠ္နိုင္ငံ ဘုရင္ ဝဋၬဂါမဏိ မင္းႀကီးလက္ထက္၌ မာလာယဇနပုဒ္ အာေလာကလႈိင္ဂူမွာ ပိဋကတ္သံုးပံုကို အာငံုတိုက္ေဆာင္ႀကကုန္ေသာ ရဟန္းသံဃာေတာ္ျမတ္တို႕က ေနာင္အနာဂတ္ကာလမွာ သာသနာေပ်ာက္ပ်က္မွာစိုးတဲ႕အတြက္ေႀကာင့္ သီဟိုဠ္ဘာသာျဖင့္ ေပထက္မွာေရးျပီး ေပထက္အကၡရာကို စတုတၱအႀကိမ္ တင္ခဲ႕ႀကပါတယ္ ။
အဲ႕ဒီ႕ေနာက္မွ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၂၃၃ လည္းေရာက္ေရာ သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၄၁၅ ခုႏွစ္မွာ မႏၱေလး ရတနာပံုေနျပည္ေတာ္ စတင္တည္ေထာင္ခဲ႕တဲ႕ဘုရင္မင္းျမတ္ မင္းတုန္းမင္းတရားႀကီးက ဓမၼတရားေတာ္ကို တည္တံ႕ေအာင္ဆိုျပီး ေပထက္အကၡရာကေန ေက်ာက္ထပ္အကၡရာသို႕ေရးထြင္းျပီး ပဥၶအႀကိမ္ သဂၤါယနာတင္ခဲ႕ျပန္ပါတယ္ ။ ေနာက္ဆံုးေျခာက္ႀကိမ္ေျမာက္ သဂၤါယနာကိုေတာ့ သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၅၀၀ ခုႏွစ္ ျမန္မာနိုင္ငံ ဖဆပလ အစိုးရလက္ထပ္မွာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ကမၻာေအး ကုန္းေျမမွာ ဓမၼစက္တရားေတာ္မ်ားကို ေပထက္အကၡရာ ေက်ာက္ထက္အကၡရာမွ စကၠဴထက္အကၡရာသို႕ေရးျပီး ယခုထပ္တိုင္ ျပန္႕ပြားလာခဲ႕ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
စာလည္း နည္းနည္းရွည္သြားျပီ ။ ဗဟုသုတေတြလဲ ရေလာက္လိမ့္မယ္လို႕ထင္မိပါတယ္ ။ ဒါေႀကာင့္ အခ်ဳပ္အေနနဲ႕ေျပာရရင္ေတာ့ ဆရာႀကီး ဦးေအးေမာင္စကားနဲ႕တာ အဆံုးသတ္ပါရေစ ။ ဆရာႀကီးရဲ႕အာေဘာ္က " တစ္ခုနဲ႕ တစ္ခု ဆန္႕က်င္တစ္ေယာင္ျဖစ္ေနေသာ အခ်ိဳ႕ပိဋကတ္ ေဒသနာမ်ားကို ေလ့လာရာ၌ကား ႀကားနာေသာပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ ကာလေဒသကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရေပမည္ ။ တစ္နညး္ဆိုေသာ္ ဗုဒၶတရားကို ေကာင္းစြာ သိျမင္နားလည္ရန္ ဗုဒၶဝါဒ၏ သမိုင္း ဗုဒၶမပြင့္မီက ရွိႏွင့္ျပီးျဖစ္ေသာ အိႏၵိယဝါဒ၏ အယူ ။ အေတြးအေခၚႏွင့္ ေခတ္အေျခအေနကို သိရွိဖို႕လို၏ ။ ဗုဒၶသည္ မည္သို႕ေသာ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္သည္ ။ မည္သို႕ေသာသူမ်ိဳးကို ေဟာေျပာသည္ ။ ေဟာေျပာရာ၌ မည္သို႕ေသာနည္းကိုသံုးသည္ ။ စသည္တို႕ကို ေကာင္းစြာ နားလည္ထားရေပမည္ ။ အယူဝါဒသစ္တစ္ခု ေပၚထြန္းမႈသည္ ေရွးဦးပထမေဟာေျပာေသာ ပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္အေျခေနေပၚ၌ တည္ေႀကာင္း ကြ်န္ပ္တို႕ မေမ့သင့္ေခ် " လို႕ ေရးသားခဲ႕ပါတယ္ ။ ယခုလက္ရွိပါဠိပိဋကတ္မ်ားမွာလည္း အေနာက္တိုင္းပညာရွင္မ်ားျဖစ္ႀကသည့္ ေဒါက္တာရိုင္ေဒးဗစ္ အစရွိေသာ ပါဠိကို ႏွံ႕စက္ေအာင္ ေလ့လာခဲ႕သည့္ပညာရွင္တို႕ပင္လွ်င္ ပိဋကတ္မွာ ျမတ္စြာဘုရား၏ အဆံုးအမကိုဆန္႕က်င္၍ ကြဲျပားလာဟန္လံုးဝမရွိပါဟု အတည္အလင္း ထုတ္ေဖၚ ေရးသားခဲ႕ျပီးျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါေႀကာင့္ အနည္းနည္းေျပာင္းလဲလာေသာ ေခတ္အေနအေနကိုလိုက္ကာ ဘုရားေဟာခဲ႕ေသာတရားမဟုတ္ပါဟု ျငင္းဆိုမႈသည္ !
ဗဟုသုတရႀကပါေစခင္ဗ်ာ ။
#htoohtooaly
----
ဘာသာေရးက်မ္းမ်ားကိုေလ့လာတဲ႕အခါ ဗုဒၶက်မ္းမ်ားတင္မကပါဘူး ဘာသာေပါင္းစံုမွ ခရစ္ယာန္ အစၥလာမ္ ဟိႏၵဴ အစရွိသေရြ႕ က်မ္းမ်ားမွာ ေရွးအစဥ္အဆက္က မူတစ္မ်ိဳးတည္းသာ ျဖစ္ပါသလားဆိုတာ အတိအက်မည္သူမွွ် ေျဖဆိုေထာက္ျပနိုင္လိမ့္မယ္လို႕ မထင္ပါဘူးခင္ဗ်ာ ။ ဘာေႀကာင့္လဲဆိုရင္ ေရြ႕လ်ားလာတဲ႕ သာသနာခရီးတစ္ေလ်ာက္ ေစာင့္ထိန္းလာခဲ့ႀကတဲ႕ သာသနာ့စာေပပညာရွင္မ်ားစြာရွိသည့္အေလ်ာက္ ထိုသူတို႕ရဲ႕ အာေဘာ္မ်ားလည္း ပါဝင္နိုင္ပါလိမ့္မယ္ ။ ထို႕အတူပဲ ပိဋကတ္စာေပမ်ားကို ဘုရားေဟာ ဟုတ္မဟုတ္ တိက်လား မက်လားဆ္ုိတာ နည္းနည္းေလ့လာႀကည့္မယ္ဆိုရင္ ကာလေဒသကုိ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရပါမယ္ ။ ေနာက္ျပီး သမိုင္းေႀကာင္းရယ္ ထိုေခတ္က အေျခအေနအျပင္ ထိုအယူဝါဒ မေပၚမီ ေရွ႕ဦး ရွိႏွင့္ျပီးေသာ ေခတ္ကာလ ေဒသအယူဝါဒနဲ႕ အေျခအေနတို႕ကို အတက္နိုင္ဆံုး နားလည္ထားရမွာျဖစ္ပါတယ္ ။
နည္းနည္းေလ့လာႀကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာနိုင္ငံက ပါဠိပိဋကတ္ဟာ သီဟိုဠ္ကြ်န္းမွ ေရာက္ရွိလာတဲ႕ပိဋကတ္က်မ္းမ်ားျဖစ္ပါတယ္ ။ သီဟိုဠ္သားတို႕ရဲ႕ ဗုဒၶဝင္က်မ္းမ်ားမွာ ဘီစီ ၃ ရာစု သုိ႕မဟုတ္ ခရစ္မေပၚမွီ တတိယ ရာစုေခတ္ေလာက္က အိႏၵိယျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွ သီဟိုဠ္ကြ်န္းသို႕ေရာက္ရွိလာျပီး သီဟိုဠ္သားတို႕က ပိဋကတ္ကို ႏႈတ္ျဖင့္ေဆာင္ခဲ႕ကာ ဘီစီ ပထမေခတ္ကုန္ခါနီးေလာက္မွ ေပထက္အကၡရာ တင္ခဲ႕ျခင္းျဖစ္ပါတယ္ ။ သီဟိုဠ္ကြ်န္းဟာ အိႏၵိယျပည္မွ ပထမဦးစြာ အေျခစိုက္ေသာ ဗုဒၶဝါဒျဖစ္ျပီး အဲ႕ဒီ႕ေနာက္မွ ပိဋကတ္စာေပကို အျခားအာရွေတာင္ပိုင္းနိုင္ငံမ်ားသို႕ ပ်ံ႕နွံ႕သြားခဲ႕ဟန္တူပါတယ္ ။
ပိဋကတ္စာေပဟာ အိႏၵိယျပည္မွာ စတင္ေပၚေပါက္ခဲ႕ျပီး သီဟိုဠ္သားတို႕က ပိဋကတ္ကို ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲျခင္းမျပဳပဲ အေသာကမင္းလက္ထပ္မွာ တတိယသံဂၤါယနာတင္ေသာ ဝိဘဇၨဝါဒီရဟန္းတို႕ ႏႈတ္ျဖင့္ ေဆာင္ခဲ႕တဲ႕ ေထရဝါဒ ပိဋကတ္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ႕ဒီမွာတစ္ခ်က္ ထင္ရွားတာဟာ ေထရဝါဒဂိုဏ္းသည္ ဒုတိယသဂၤါယနာတင္ျပီး ေပၚပါက္ခဲ႕ေသာ ေရွးဗုဒၶဂိုဏ္းႀကီး ၁၈ ဂိုဏ္းမွ တစ္ဂိုဏ္းျဖစ္ပါတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕ကထူးျခားတာက သဗၺတၱိဝါဒဂိုဏ္းပါပဲ ။ ထိုဂိုဏ္းရဲ႕ ပိဋကတ္ကို သကၠတဘာသာနဲ႕သာေရးသားထားျပီး အခ်ိဳ႕ေသာက်မ္းမ်ားက အာရွတိုက္အလယ္ပိုင္း အေရွ႕တာကစၥတန္ျပည္နဲ႕ နီေပါျပည္မွာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲ႕ဒီလိုဂိုဏ္းကြဲေနေသာ္လည္း ပါဠိပိဋကတ္က်မ္းမ်ားမွာ အားလံုးအေတာ္အတန္တူေနတာေတြ႕ရပါတယ္ ။ ဆိုပါစို႕ သကၠဝိနည္း ပိဋကတ္မွာေဖၚျပထားတဲ႕ ဝိနည္းသိကၡာပုဒ္မ်ားနဲ႕ ဘာမွ မကြဲျပားခဲ႕ပါဘူး။
တစ္ခ်ိဳ႕ သကၠတ ပိဋကတ္က်မ္းမ်ားကို တရုတ္ တိဗက္ ဂ်ပန္ စတဲ႕ ဘာသာမ်ားကိုျပန္ဆိုထားျပီး ထိုက်မ္းမ်ားဟာေတာ့ မဟာယာန က်မ္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္ ။ မဟာယာနက ဗုဒၶဝါဒီကို မည္မွ်ပင္ ခ်ဲ႕ကား အမႊမ္းတင္ျပီး ေရးဖြဲ႕ထားသည္ဆိုေသာ္လည္း ဝါဒသစ္မ်ား ဖန္တီး ေဖၚေဆာင္ကာမွ်ျဖင့္ အသံုးျပဳခဲ႕ေသာ စကားတို႕မွာ လံုးဝ ေျပာင္းလဲရနိုင္မယ္ ။ သို႕ေသာ္ မဟာယာနတင္မက ဗုဒၶရဲ႕ ဂိုဏ္းကြဲမ်ားပင္လွ်င္ အိႏၵိယျပည္မွ ရရွိလာတဲ႕ မူရင္းက်မ္းကို ေျပာင္းလဲ ျခင္း လံုးဝမျပဳခဲ႕ႀကပါဘူး ။ ဒါဟာ ထင္ရွားတဲ႕ အခ်က္တစ္ခုပါ ။ တူညီတဲ႕ တရားေဒသနာမ်ားကို ပိဋကတ္ႏွစ္ခုမွာ စီစဥ္ခြဲျခားထားပံုမွာလဲ အတူတူပဲ ။ မတူညီတဲ႕ ေဒသနာမ်ားလည္းရွိတယ္ ။ သို႕ေသာ္ စဥ္းစားရမွာက တရားေဒသနာမ်ားကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႏႈတ္ျဖင့္ ေဆာင္ခဲ႕ရာမွ ျဖစ္ေပၚလာတဲ႕ ပိဋကတ္ႏွစ္ခုဟာ မည္ကဲ႕သို႕ တူညီေနသလဲဆိုတာ အံ႕ႀသစရာေကာင္းပါတယ္ ။
တခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားကေတာ့ကာလေဒကိုလိုက္ျပီး ကြဲလႊဲနိုင္ပါတယ္ ။ ဒါလည္း ဓမၼတာပါပဲ။ သို႕ေသာ္ ကြဲလႊဲလာသမွ်ကို ဘုရားေဟာ လို႕ေတာ့့ ယူသံုးလို႕မရပါဘူး ။ ဥေရာပပညာရွင္တို႕ရဲ႕ အဆိုအားျဖင့္ေတာ့ ပိဋကတ္ႏွစ္ခုမွာ ဖြဲ႕စည္းပံုျခင္းမတူႀကပါဘူးလို႕ ေျပာပါတယ္ ။ အကၡရာမတင္မွီ ႏွစ္ေပါင္းအေတာ္ႀကာက ပိဋကတ္မ်ားကို စာျဖင့္ ေရးမွတ္တဲ႕အခါ စီကံုးဖြဲ႕ႏႊဲ႕တဲ႕ နည္းဟန္မေျပာင္လဲပဲ ႏႈတ္ငံုေဆာင္သည့္အတိုင္း ေရးမွတ္ႀကေသာေႀကာင့္အေရးအသားေခ်ာမြတ္ျခင္းမရွိခဲ႕ပါဘူး ။ ထို႕ေနာက္မွသာ အာရွတိုက္အလယ္ပိုင္းမွာ စာေရးျခင္းအတက္ေပၚျပီးမွ စာေပအျဖင့္ကို ေျပာင္းလာကာ စီစီရီရီ ေရးဖြဲ႕ခဲ႕ဟန္ရွိပါတယ္ ။
ဗုဒၶလက္ထက္က အိႏၵိယျပည္မွာ စာေရးျခင္းအတက္ ေပၚေပါက္ေနျပီျဖစ္ေႀကာင္း အေထာက္အထားမ်ားစြာရွိပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ထိုေခတ္အေနအေနအရ စာေပစကားထက္ ႏႈတ္စကားကို အေလးအျမတ္ထားခဲ႕ႀကေသာေႀကာင့္တာ အခ်ိ္န္ႀကာသည့္တိုင္ စာေပအကၡရာစီေရာက္မလာနိုင္ခဲ႕ျခင္းျဖစ္တယ္ ။ ဂ်ိ္န္းဘာသာက ပိဋကတ္ဆိုရင္ ေအဒီ ၅ ရာစုေလာက္မွ စာေပျဖစ္လာခဲ႕တယ္လို႕ ေလ့လာဖူးပါတယ္ ။ ဝိမာန ဝတၱဳနဲ႕ ေပတဝတၴဳတို႕က ပိဋကတ္ထဲ အေတာ္ေနာက္က်မွ ဝင္လာဟန္ရွိပါတယ္ ။ ဘာေႀကာင့္လဲဆိုရင္ ေပတဝတၱဳမွာပါရွိတဲ႕ ပိဂၤေလာကဘုရင္မွာ ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ျပီးေနာက္ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္မွ စူရတ္ျပည္ကို အုပ္စိုးတဲ႕ မင္းျဖစ္လို႕ပါပဲ ။ ၁၈၉၄ ခုႏွစ္က ယိုးဒယားဘုရင္ဟာ အေနာက္နိုင္ငံစာႀကည့္တိုက္မ်ားကိုေပးလွဴတဲ႕ ပိဋကတ္သံုးပံုမွာ အဲ႕ဒီ႕ဝတၴဳေတြ မပါဝင္ခဲ႕ပါဘူး ။ မဇၩိမနိကာယ္က အႆလာယနသုတ္မွာပါတဲ႕ ေယာနက ကေမ႓ာဇနိုင္ငံအမည္ကိုေထာက္ျပီး အာေသာသမင္းလက္ထက္မတိုင္မီ ဂရိကို ဗက္ထရီးယားနိုင္ငံ ထင္ရွားရွိစဥ္က ျဖစ္ေပၚလာဟန္တူပါတယ္လို႕ အေနာက္နိုင္ငံ ပါဠိပညာရွင္တို႕က ေဖၚျပထားတာ ဖတ္ရႈဖူးပါတယ္ ။
ေနာက္ထက္တစ္ခုကို အလ်င္းသင့္လို႕ေဖၚျပေပးပါမယ္ ။ ျခင့္ခ်ိန္နိုင္စြမ္းရွိေအာင္ပါ။ ဒီလိုပါ ေထရဝါဒနဲ႕ မဟာယာနတို႕ရဲ႕ သဂၤါယနာတင္ပံုမွာ ေထရဝါဒ သဂၤါယနာတင္ပြဲက ၁ ရာဇၿဂိဳဟ္ ၂ ေဝသာလီ ၃ ပါဋလိပုတ္ ၄ သိဟိုဠ္ ၅ မေႏၱေလး ၆ ရန္ကုန္ ျဖစ္ျပီး မဟာယာနက ၁ ရာဇၿဂိဳလ္ ၂ ေဝသာလီ ၃ ကသွ်မီရလို႕တဲ႕ သံုးပြဲသာျဖစ္ပါတယ္။ ကသွ်မီရ သဂၤါရနာတင္ပြဲကို က်င္းပခဲ႕တဲ႕ ကန္နစ္သွ်ကမင္းဟာ ေထရဝါဒ နဲ႕ မဟာယာနႏွစ္ဂိုဏ္းစလံုးကို သက္ဝင္ယံုႀကည္သူျဖစ္တဲ႕အေလ်ာက္ သာသနာသကၠရာဇ္ ၇၀၀ ခုႏွစ္ခန္႕ ေအဒီ ၁၀၀ ေလာက္မွာ သဂၤါယနာပြဲကို ျပဳလုပ္ခဲ႕တယ္လို႕ သိရပါတယ္ ။ ခရစ္မေပၚမီ ဘီစီ ၅၄၃ ခုႏွစ္မွာ အေဇာတသတ္မင္းက ဒါယိကာအျဖင့္ဦးေဆာင္ျပီး သဂၤါရနာပြဲမွာ မပါဝင္တဲ႕ ရဟန္းေတာ္မ်ားအားလံုး ရာဇျဂိဳလ္ျပည္မွာ ဝါမဆိုရလို႕ မင္းအာဏာထုတ္ျပီး အမိန္႕ထုတ္ခဲ႕ပါတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕အမိန္႕ကို စာေပမွာ သဂၤါရနာတင္အႀကီးမွဴးတို႕၏ ကမၼဝါစာ ညွပ္၍ ထုတ္ရေသာ အမိန္႕လို႕ ဆိုပါတယ္ ။
ေနာက္ေတာ့ခရစ္မေပၚမီ ဘီစီ ၄၄၄ ( အဇာတသတ္မင္းႀကီးျဖိဳခြင္းသည့္သကၠရာဇ္ ၁၀၀ ႏွစ္ ) သာသနာသကၠရာဇ္ ၁၀၀ ခုႏွစ္သို႕အေရာက္ ေဝသာလီျပည့္ရွင္ ကာလာေသာကမင္း အသက္က ၁၀ ႏွစ္ေျမာက္ ထပ္မံ မတရားအဓမၼဝတၳဳ ၁၀ ပါး ေပၚထြက္ခဲ႕ပါတယ္ ။ အဲ႕ဒါကိုအေႀကာင္းျပဳျပီး ေဝႆာလီဘုရင္ကာလာေသာကမင္းႏွင့္တကြ အရွင္မဟာယႆေထရ္ တို႕အမွဴးျပဳဦးစီးျပီး ဒုတယအႀကိမ္ တင္ခဲ႕ပါတယ္။ အဲ႕ဒီ႕အခ်ိန္က ျမန္မာနိုင္ငံမွာ သေရေခတၱရာ ဒုတိယမင္း ဒြတၱေပါင္မင္းနဲ႕ ထီးျပိဳင္ နန္းျပိဳင္လို႕ ေတြ႕ရွိရပါတယ္ ။
သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၃၅ ခုႏွစ္လဲေရာက္ေရာ သီရိဓမၼာေသာကမင္းႀကီးက တတိယသဂါယနာတင္ခဲ႕ပါတယ္ ။ ထိုမင္းလက္ထက္မွ သာသနာမွာအလြန္အမင္ ထြန္းလင္းခဲ႕ရျပီး ကိုးတိုင္း ကိုးဌာနကို သာသနာေစလႊတ္တဲ႕အခါ ရွင္ဓမၼရကၡိတက ျမန္မာနိုင္ငံနဲ႕တရုတ္နိုင္ငံဘက္ကိုေရာက္ရွိျပီး ရွင္ေသာဏနဲ႕ ရွင္ဥတၲရတို႕က သုဝ႑ဘံုမိ(အင္ဒိုခ်ိဳင္းနားကြ်န္းဆြယ္ သို႕မဟုတ္ သထံု ) ကိုေရာက္ရွိကာ သီရိဓမၼာေသာသမင္းႀကီးရဲ႕သားေတာ္ ရွင္မဟိႏၵက သီဟိုဠ္နိုင္ငံကို ေရာက္ရွိတယ္လို႕ ေတြ႕ရွိရပါတယ္ ။
အဲ႕ဒီ႔ေနာက္ သာနာသကၠရာဇ္ ၄၅၀ ဘီစီ ၉၄ မွာ လကၤာဒီပ သီဟဠတည္းဟုေသာ သီဟိုဠ္နိုင္ငံ ဘုရင္ ဝဋၬဂါမဏိ မင္းႀကီးလက္ထက္၌ မာလာယဇနပုဒ္ အာေလာကလႈိင္ဂူမွာ ပိဋကတ္သံုးပံုကို အာငံုတိုက္ေဆာင္ႀကကုန္ေသာ ရဟန္းသံဃာေတာ္ျမတ္တို႕က ေနာင္အနာဂတ္ကာလမွာ သာသနာေပ်ာက္ပ်က္မွာစိုးတဲ႕အတြက္ေႀကာင့္ သီဟိုဠ္ဘာသာျဖင့္ ေပထက္မွာေရးျပီး ေပထက္အကၡရာကို စတုတၱအႀကိမ္ တင္ခဲ႕ႀကပါတယ္ ။
အဲ႕ဒီ႕ေနာက္မွ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၂၃၃ လည္းေရာက္ေရာ သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၄၁၅ ခုႏွစ္မွာ မႏၱေလး ရတနာပံုေနျပည္ေတာ္ စတင္တည္ေထာင္ခဲ႕တဲ႕ဘုရင္မင္းျမတ္ မင္းတုန္းမင္းတရားႀကီးက ဓမၼတရားေတာ္ကို တည္တံ႕ေအာင္ဆိုျပီး ေပထက္အကၡရာကေန ေက်ာက္ထပ္အကၡရာသို႕ေရးထြင္းျပီး ပဥၶအႀကိမ္ သဂၤါယနာတင္ခဲ႕ျပန္ပါတယ္ ။ ေနာက္ဆံုးေျခာက္ႀကိမ္ေျမာက္ သဂၤါယနာကိုေတာ့ သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၅၀၀ ခုႏွစ္ ျမန္မာနိုင္ငံ ဖဆပလ အစိုးရလက္ထပ္မွာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ကမၻာေအး ကုန္းေျမမွာ ဓမၼစက္တရားေတာ္မ်ားကို ေပထက္အကၡရာ ေက်ာက္ထက္အကၡရာမွ စကၠဴထက္အကၡရာသို႕ေရးျပီး ယခုထပ္တိုင္ ျပန္႕ပြားလာခဲ႕ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
စာလည္း နည္းနည္းရွည္သြားျပီ ။ ဗဟုသုတေတြလဲ ရေလာက္လိမ့္မယ္လို႕ထင္မိပါတယ္ ။ ဒါေႀကာင့္ အခ်ဳပ္အေနနဲ႕ေျပာရရင္ေတာ့ ဆရာႀကီး ဦးေအးေမာင္စကားနဲ႕တာ အဆံုးသတ္ပါရေစ ။ ဆရာႀကီးရဲ႕အာေဘာ္က " တစ္ခုနဲ႕ တစ္ခု ဆန္႕က်င္တစ္ေယာင္ျဖစ္ေနေသာ အခ်ိဳ႕ပိဋကတ္ ေဒသနာမ်ားကို ေလ့လာရာ၌ကား ႀကားနာေသာပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ ကာလေဒသကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရေပမည္ ။ တစ္နညး္ဆိုေသာ္ ဗုဒၶတရားကို ေကာင္းစြာ သိျမင္နားလည္ရန္ ဗုဒၶဝါဒ၏ သမိုင္း ဗုဒၶမပြင့္မီက ရွိႏွင့္ျပီးျဖစ္ေသာ အိႏၵိယဝါဒ၏ အယူ ။ အေတြးအေခၚႏွင့္ ေခတ္အေျခအေနကို သိရွိဖို႕လို၏ ။ ဗုဒၶသည္ မည္သို႕ေသာ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္သည္ ။ မည္သို႕ေသာသူမ်ိဳးကို ေဟာေျပာသည္ ။ ေဟာေျပာရာ၌ မည္သို႕ေသာနည္းကိုသံုးသည္ ။ စသည္တို႕ကို ေကာင္းစြာ နားလည္ထားရေပမည္ ။ အယူဝါဒသစ္တစ္ခု ေပၚထြန္းမႈသည္ ေရွးဦးပထမေဟာေျပာေသာ ပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္အေျခေနေပၚ၌ တည္ေႀကာင္း ကြ်န္ပ္တို႕ မေမ့သင့္ေခ် " လို႕ ေရးသားခဲ႕ပါတယ္ ။ ယခုလက္ရွိပါဠိပိဋကတ္မ်ားမွာလည္း အေနာက္တိုင္းပညာရွင္မ်ားျဖစ္ႀကသည့္ ေဒါက္တာရိုင္ေဒးဗစ္ အစရွိေသာ ပါဠိကို ႏွံ႕စက္ေအာင္ ေလ့လာခဲ႕သည့္ပညာရွင္တို႕ပင္လွ်င္ ပိဋကတ္မွာ ျမတ္စြာဘုရား၏ အဆံုးအမကိုဆန္႕က်င္၍ ကြဲျပားလာဟန္လံုးဝမရွိပါဟု အတည္အလင္း ထုတ္ေဖၚ ေရးသားခဲ႕ျပီးျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါေႀကာင့္ အနည္းနည္းေျပာင္းလဲလာေသာ ေခတ္အေနအေနကိုလိုက္ကာ ဘုရားေဟာခဲ႕ေသာတရားမဟုတ္ပါဟု ျငင္းဆိုမႈသည္ !
ဗဟုသုတရႀကပါေစခင္ဗ်ာ ။
#htoohtooaly
Comments
Post a Comment