လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ သက်တမ်းရှိ ရှေးဟောင်း ဗုဒ္ဓစာမူတစ်ခု

လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ သက်တမ်းရှိ ရှေးဟောင်း ဗုဒ္ဓစာမူတစ်ခု

-----

နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ အရွယ်ရှိ ရှားရှားပါးပါးဗုဒ္ဓဘာသာလက်ရေးစာမူကို မူလက အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ ဂန္ဓရားမှနေ ၎င်းစာတမ်းကို ကွန်ဂရက်စာကြည့်တိုက်တွင် လူသိရှင်ကြားဖွင့်လှစ်ပြသခဲ့လေသည်။

အေဒီ ၇ ရာစုမှစတင်ခဲ့သော ဗုဒ္ဓဘာသာလက်ရေးစာမူများကို ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်နယ်မြေဖြစ်သည့် ကဘူးလ်တွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုလက်ရေးမူများကို အေဒီ ၈၆၈ တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များက ၎င်းစာမူများကိုပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက ဆိုကြသည်။

အာဖဂန်ရှေးဟောင်းသုတေသနတက္ကသိုလ်မှ သုတေသီများကမူ ရှေးဟောင်းစာမူများကို ဘုန်းကြီးကျောင်းများ ၊ လျှို့ဝှက်သည့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များနှင့် ဘုရားရှိခိုးကျောင်းပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ပါ၀င်သည့်နေရာများတွင် သိမ်းဆည်းထားနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်အနည်းငယ်က ကဘူးလ်မြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၄၀ ခန့်အကွာ Mes Aynak မှ တောင်တရုတ်ပင်လယ်၌ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သေးသည် ။

အာဖဂန်အစိုးရသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်၌ အလုံးစုံသော သုတေသသနပြုမှုအခြေခံတစ်ခုလုံးအတွက် ရည်ရွယ်၍ ရည်ရှည်တူးဖော်ရမည့်စီမံကိန်းတစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည် ။ အေဒီ ၃ ရာစုနှင့် ၇ ရာစုနှစ်များအကြားက အထောက်အထားများအား သုတေသနပြုမှုဖြင့် ၎င်းဌာနက အပြည့်အဝ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့သည် ။ ရှာဖွေတွေ့ရှိသော မှတ်တမ်းများကို အနောက်တိုင်းဒေသများရှိ Great Tang မှတ်တမ်းရှိ ၇ ရာစုမှ တရုတ်ဘုန်းတော်ကြီး Xuanzang က ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များကခန့်မှန်းကြသည်။

ရှေးဟောင်းလက်ရေးမူများမှာ တွေ့နိုင်သည့်ဂန္ဓရားစာသားသည် ၎င်း၏ ဇာစ်မြစ်ဖြစ်သောကြောင့် လူသိများသည်၊ စီဒီန်မှ Siddartha Gautama မတိုင်မီက ဗုဒ္ဓဘာသာ ၁၃ ခု၏ story များ ၊ ကိုယ်တိုင်လက်ရေးမူအရေးအသားများနှင့် အနာဂတ်ဗုဒ္ဓဟောကိန်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာတို့၏ဘဝများ၊ ၎င်းတို့မွေးဖွားခဲ့သော လူမှုအဆင့်အတန်းနှင့် သူတို့၏ သင်ကြားမှုများအကြောင်းကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည်။

ကြေငြာချက်တစ်ခုတွင် အာရှစာကြည့်တိုက်မှ စာကြည့်တိုက်မှူး Jonathan Loar က လက်ရေးမူများမှာတွေ့နိုင်သည့်အပိုင်းများကို ထူးခြားသည့်အရာအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ Loar က ၎င်းသည် အလားတူလက်ရေးစာမူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန်ဟောင်းနွမ်းရှေးကျပြီး ဗုဒ္ဓသက်တမ်းနှင့် ပိုမိုနီးကပ်သော စာမူများဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည် ။

သူက စာကြည့်တိုက်ရှိ စာလိပ်မူရင်းစာသား၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးက ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး အစနှင့်အဆုံးသာ ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"ဒီစာလိပ်ဟာ စာကြည့်တိုက်ရဲ့ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူများရဲ့ကျေးဇူးကြောင့် အလွန်ကောင်းမွန်စွာထိန်းသိမ်းထားနိုင်ပေမယ့် မယုံနိုင်လောက်အောင် ပျက်စီးလွယ်နေတုန်းပဲ" ဟု Loar က ဆိုသည်။

ဤစာလိပ်ကို ပုဂ္ဂလိကစာမူများစုဆောင်းသူထံမှ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင်ဝယ်ယူခဲ့သည်ဟု Loar ကဖော်ပြခဲ့သည် ။

#htoohtoolay