တိဗက္မွ ဗုဒၶသာသနာ
---------------------------
အျခားအာရွ ဗုဒၶဘာသာ နိုင္ငံမ်ား ကဲ႕သို႕ပင္ တိဗက္နိုင္ငံ၌ ဗုဒၶဘာသာသည္ လူမ်ားစု၏ အဆင့္နိမ့္ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ လူနည္းစု၏ အဆင့္ျမင့္ ဗုဒၶဘာသာဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စား ရွိ၏ ။ လူထု ဗုဒၶဘာသာသည္ ဟိႏၵဴ တႏၱရ ဝါဒႏွင့္ ေရာေထြးေန၍ တႏၱရဝါဒကို လက္ယာလမ္း ။ လက္ဝဲလမ္းဟူ၍ ခြဲျခား သတ္မွတ္ထား၏ ။ လက္ယာလမ္း တႏၱရသည္ ျမန္မာနိုင္ငံရွိ ေလာကီအထက္လမ္းႏွင့္တူ၍ လက္ဝဲလမ္း တႏၱရမွာ ေလာကီပညာ ေအာက္လမ္းႏွင့္ တူ၏ ။
ေရွးအခါက ဘဂၤလားႏွင့္ အာသံ ျပည္နယ္မ်ား၌ ေပၚထြန္းခဲ႕ေသာ တႏၱရဝါဒသည္ ခုႏွစ္ရာစု အလယ္ေလာက္က တိဗက္ျပည္သို႕ ေရာက္လာ၏ ။ တႏၱရမွာ ဟိႏၵဴတႏၱရႏွင့္ ဗုဒၶတႏၱရဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္ ။ ဗုဒၶတႏၱရမွာ ဟိႏၵဴတႏၱရမွ အညစ္ေႀကးမ်ားႏွင့္ ကင္းစင္သည္ဟု တိဗက္ ဗုဒၶစာေပ ပညာရွင္တစ္ဦးက ယူဆ၏ ။ ၁၁ ရာစုေခတ္က အတိသ အမည္ရွိ တႏၱရဂိုဏ္းသား ရဟန္းတစ္ပါးသည္ က်မ္းစာမ်ား ျပန္ဆိုျခင္း ေက်ာင္းမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း စသည္ျဖင့္ တိဗက္ ဗုဒၶဘာသာကို ျပဳျပင္ခဲ႕၏ ။ အတိသ၏ သာသနာျပဳျပင္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ရႊန္ကပ ေခၚ တိဗက္ ရဟန္းေတာ္က ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္၏ ။ တိဗက္ သာသနာဝင္၌ ထင္ရွားေသာ ရႊန္ကပ သည္ ရဟန္းတို႕အား ေထရဝါဒ ဝိနည္း က်င့္သံုးေစျခင္းျဖစ္ တိဗက္ ဗုဒၶဘာသာကို တႏၱရ အညစ္ေႀကးမွ ကင္းစင္ေစရန္ ႀကိဳးပန္းေဆာ္ရြက္ခဲ႕၏ ။
တိဗက္သံဃာသည္ အနီဂိုဏ္း အဝါဂိုဏ္း အနက္ဂိုဏ္းႏွင့္ ကာဂ်ဴပဂိုဏ္း ဟု၍ ေလးဂိုဏ္းရွိ၏ ။ ရႊန္ပက ျပဳျပင္ခဲ႕ေသာ အဝါဂိုဏ္းသည္ အထင္ရွားဆံုးျဖစ္၍ ထိုဂိုဏ္း၌ ဒလိုင္းလားမားႏွင့္ တာရွိလာမ စေသာ သာသနာပိုင္ႀကီးမ်ား ပါဝင္၏ ။ တိဗက္ ဘုန္းႀကီးမ်ား၏ အဓိက လုပ္ငန္းမွာ လူတို႕အား ဘီလူး သရဲ စေသာ မိစၦာ မေကာင္းဆိုးဝါးမ်ား၏ ရန္မွ ကာကြယ္ရန္ ပရိတ္ဂါထာ မႏၱာန္မ်ား ရြတ္ဖတ္ျခင္း ျဖစ္၍ " ဥဳမ္မဏိပါဒံ ဟုမ္ " ကဲ႕သို႕ေသာ မႏၱန္မ်ားႏွင့္ စီရင္ထားေသာ အင္းအိုင္ခလွဲ႕ လက္ဖြဲ႕မ်ားကို လူတို႕ ယံုႀကည္ကိုးစားႀက၏ ။
ထိုသို႕ တိဗက္လူထု၏ ဘာသာတရားသည္ တႏၱရ အညစ္ေႀကးမ်ားႏွင့္ ေရာျပြမ္းေနေသာ္လည္း တိဗက္ဗုဒၶဝါဒီအားလံုးကို အထင္အျမင္မေသးသင့္ေပ ။ တခ်ိဳ႕ တိဗက္ ေယာဂီတို႕သည္ ဂူေအာင္းလ်က္ ႏွစ္ရွည္လမ်ား တရားက်င့္ႀကံ အားထုတ္ႀက၏ ။ ဝိပႆနာ ဆရာမ်ားသည္ သရဲတေစၦ အစြဲခ်ြတ္ရန္ ေယာဂီမ်ာကို ညအခါ ေတာထဲ၌ တစ္ေယာက္တည္း တရားထိုင္ခိုင္း၏ ။ တိဗက္ျပည္၌ တန္ခိုးအဘိညာဥ္ရေသာ ရေသ႕ ရဟန္းမ်ားရွိသည္ဟု အခ်ိဳ႕ အေနာက္တိုင္းသားမ်ား ယံုႀကည္ႀကသည္။ ေရွးအခါက အေနာက္နိုင္ငံမ်ား၌ ထင္ရွားေသာ သီအိုဆိုဖီ အသင္းမ်ားသည္ တိဗက္ျပည္ ရဟန္္းမ်ားထံမွ သူတို႕ ႐ရွိသည္ဆိုေသာ တရားမ်ားကို ေဟာေျပာႀကသည္ ။ တေစၦ သရဲ နတ္ျဗဟၼာ စသည္တို႕ကို လူတို႕၏ စိတ္ကူးဖန္တီးမႈအျဖစ္ ျပဆိုထားေသာ ေရွးေဟာင္း တိဗက္က်မ္းမွာ အေနာက္တိုင္း အသိပညာရွင္မ်ား အထူး ေလ့လာေသာ စာအုပ္ျဖစ္၏ဟု ေလ့လာ မွတ္သားခဲ႕ရေသာ တိဗက္ သာသနာအေႀကာင္းကို ေရးသားတင္ျပလိုက္ရပါသည္ ။
#htoohtoolay
---------------------------
အျခားအာရွ ဗုဒၶဘာသာ နိုင္ငံမ်ား ကဲ႕သို႕ပင္ တိဗက္နိုင္ငံ၌ ဗုဒၶဘာသာသည္ လူမ်ားစု၏ အဆင့္နိမ့္ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ လူနည္းစု၏ အဆင့္ျမင့္ ဗုဒၶဘာသာဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စား ရွိ၏ ။ လူထု ဗုဒၶဘာသာသည္ ဟိႏၵဴ တႏၱရ ဝါဒႏွင့္ ေရာေထြးေန၍ တႏၱရဝါဒကို လက္ယာလမ္း ။ လက္ဝဲလမ္းဟူ၍ ခြဲျခား သတ္မွတ္ထား၏ ။ လက္ယာလမ္း တႏၱရသည္ ျမန္မာနိုင္ငံရွိ ေလာကီအထက္လမ္းႏွင့္တူ၍ လက္ဝဲလမ္း တႏၱရမွာ ေလာကီပညာ ေအာက္လမ္းႏွင့္ တူ၏ ။
ေရွးအခါက ဘဂၤလားႏွင့္ အာသံ ျပည္နယ္မ်ား၌ ေပၚထြန္းခဲ႕ေသာ တႏၱရဝါဒသည္ ခုႏွစ္ရာစု အလယ္ေလာက္က တိဗက္ျပည္သို႕ ေရာက္လာ၏ ။ တႏၱရမွာ ဟိႏၵဴတႏၱရႏွင့္ ဗုဒၶတႏၱရဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္ ။ ဗုဒၶတႏၱရမွာ ဟိႏၵဴတႏၱရမွ အညစ္ေႀကးမ်ားႏွင့္ ကင္းစင္သည္ဟု တိဗက္ ဗုဒၶစာေပ ပညာရွင္တစ္ဦးက ယူဆ၏ ။ ၁၁ ရာစုေခတ္က အတိသ အမည္ရွိ တႏၱရဂိုဏ္းသား ရဟန္းတစ္ပါးသည္ က်မ္းစာမ်ား ျပန္ဆိုျခင္း ေက်ာင္းမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း စသည္ျဖင့္ တိဗက္ ဗုဒၶဘာသာကို ျပဳျပင္ခဲ႕၏ ။ အတိသ၏ သာသနာျပဳျပင္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ရႊန္ကပ ေခၚ တိဗက္ ရဟန္းေတာ္က ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္၏ ။ တိဗက္ သာသနာဝင္၌ ထင္ရွားေသာ ရႊန္ကပ သည္ ရဟန္းတို႕အား ေထရဝါဒ ဝိနည္း က်င့္သံုးေစျခင္းျဖစ္ တိဗက္ ဗုဒၶဘာသာကို တႏၱရ အညစ္ေႀကးမွ ကင္းစင္ေစရန္ ႀကိဳးပန္းေဆာ္ရြက္ခဲ႕၏ ။
တိဗက္သံဃာသည္ အနီဂိုဏ္း အဝါဂိုဏ္း အနက္ဂိုဏ္းႏွင့္ ကာဂ်ဴပဂိုဏ္း ဟု၍ ေလးဂိုဏ္းရွိ၏ ။ ရႊန္ပက ျပဳျပင္ခဲ႕ေသာ အဝါဂိုဏ္းသည္ အထင္ရွားဆံုးျဖစ္၍ ထိုဂိုဏ္း၌ ဒလိုင္းလားမားႏွင့္ တာရွိလာမ စေသာ သာသနာပိုင္ႀကီးမ်ား ပါဝင္၏ ။ တိဗက္ ဘုန္းႀကီးမ်ား၏ အဓိက လုပ္ငန္းမွာ လူတို႕အား ဘီလူး သရဲ စေသာ မိစၦာ မေကာင္းဆိုးဝါးမ်ား၏ ရန္မွ ကာကြယ္ရန္ ပရိတ္ဂါထာ မႏၱာန္မ်ား ရြတ္ဖတ္ျခင္း ျဖစ္၍ " ဥဳမ္မဏိပါဒံ ဟုမ္ " ကဲ႕သို႕ေသာ မႏၱန္မ်ားႏွင့္ စီရင္ထားေသာ အင္းအိုင္ခလွဲ႕ လက္ဖြဲ႕မ်ားကို လူတို႕ ယံုႀကည္ကိုးစားႀက၏ ။
ထိုသို႕ တိဗက္လူထု၏ ဘာသာတရားသည္ တႏၱရ အညစ္ေႀကးမ်ားႏွင့္ ေရာျပြမ္းေနေသာ္လည္း တိဗက္ဗုဒၶဝါဒီအားလံုးကို အထင္အျမင္မေသးသင့္ေပ ။ တခ်ိဳ႕ တိဗက္ ေယာဂီတို႕သည္ ဂူေအာင္းလ်က္ ႏွစ္ရွည္လမ်ား တရားက်င့္ႀကံ အားထုတ္ႀက၏ ။ ဝိပႆနာ ဆရာမ်ားသည္ သရဲတေစၦ အစြဲခ်ြတ္ရန္ ေယာဂီမ်ာကို ညအခါ ေတာထဲ၌ တစ္ေယာက္တည္း တရားထိုင္ခိုင္း၏ ။ တိဗက္ျပည္၌ တန္ခိုးအဘိညာဥ္ရေသာ ရေသ႕ ရဟန္းမ်ားရွိသည္ဟု အခ်ိဳ႕ အေနာက္တိုင္းသားမ်ား ယံုႀကည္ႀကသည္။ ေရွးအခါက အေနာက္နိုင္ငံမ်ား၌ ထင္ရွားေသာ သီအိုဆိုဖီ အသင္းမ်ားသည္ တိဗက္ျပည္ ရဟန္္းမ်ားထံမွ သူတို႕ ႐ရွိသည္ဆိုေသာ တရားမ်ားကို ေဟာေျပာႀကသည္ ။ တေစၦ သရဲ နတ္ျဗဟၼာ စသည္တို႕ကို လူတို႕၏ စိတ္ကူးဖန္တီးမႈအျဖစ္ ျပဆိုထားေသာ ေရွးေဟာင္း တိဗက္က်မ္းမွာ အေနာက္တိုင္း အသိပညာရွင္မ်ား အထူး ေလ့လာေသာ စာအုပ္ျဖစ္၏ဟု ေလ့လာ မွတ္သားခဲ႕ရေသာ တိဗက္ သာသနာအေႀကာင္းကို ေရးသားတင္ျပလိုက္ရပါသည္ ။
#htoohtoolay
really
ReplyDelete