ကုန္းေဘာင္ႏွင့္ အေလာင္းမင္းတရား
-----
၁၁၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ဦးေအာင္ေဇယ်သည္ မင္းခ်စ္ညိဳႏွင့္ မြန္မ်ားကို သုတ္သင္ရွင္းလင္းျပီးျဖစ္၍ ခ်င္းတြင္းႏွင္႕ ဧရာဝတီအႀကားရွိ တမၸဒီပ နယ္ေျမအားလံုးကို ပိုင္ဆိုင္ခဲ႕ေလသည္ ။ ထိုအခါ ျမိဳ႕သစ္ တည္ေထာင္ရန္အတြက္ ညီေတာ္သားေတာ္ မွဴးမတ္မ်ားကို ေခၚယူ၍ ျမိဳ႕ေတာ္အမည္ကို " ရတနာ သိဃၤ " အျဖင့္ သမုတ္လိုေႀကာင္း ေျပာႀကားေလသည္ ။
ထို႕ေနာက္ သုခမိန္တို႕ကမူ " သိဃၤ " ဟူေသာ မဂဓ ဘာသာစကားသည္ " လ်င္ျမန္ေသာ " အနက္ကို ေဟာသည္ျဖစ္ေသာေႀကာင့္ မင္းစည္းစိမ္သည္ အရွည္မရွိဟုဆိုကာ " ကုန္းေဘာင္ " ဟုသမုတ္လိုေႀကာင္း ေလ်ာက္ထားႀကေလရာ " ကုန္းေဘာင္အမည္ တြင္ခဲ႕ရျခင္းျဖစ္ေလသည္ ။
" ကုန္းေဘာင္ " ၏ အဓိပၸါယ္မွာ ျမန္မာဘုရင္တို႕ အဆက္အႏြယ္မ်ားျဖစ္သည့္ ဘိုးေဘးဗီဘင္တို႕ကား အေလာင္းေတာ္ မဟာသမၼတမင္းမွစ၍ အာဒိစၥဝံသ ခတၱယႏြယ္လာ သာကီဝင္မင္းတို႕၏ အဆက္အႏြယ္ ျဖစ္ေလသည္ ။ ထိုမင္းဆက္ကို ဟံသာဝတိမင္းတို႕ ဖ်က္ျပန္ေသာေႀကာင့္ သက်နန္းရိုး - သတိုးအႏြယ္ေတာ္ပ်က္ေလသည္ ။ ယင္းသည္တြင္ ဟံသာဝတီမြန္မင္းတို႕ကား သက်နန္းရိုး သတိုးႏြယ္ေတာ္ကို ဆက္ျပန္သည္ျဖစ္၍ ဘဝရွင္မင္းတရားကား " ကုန္းေဘာင္ " ႏွင့္ တူေလသည္ ။ ေနာင္အခါ၌ အမ်ိဳးအႏြယ္ဆက္တို႕သည္ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္မ်ားအျဖင့္ ထင္ရွာလာခဲ႕ျခင္း ျဖစ္၏ ။
အေလာင္းေတာ္မင္းတရားႀကီးတည္ေထာင္ခဲ႕ေသာ ျပည္ေရႊဘိုမွာ ၅ မည္ရခဲ႕ရာ ကုန္းေဘာင္ေနျပည္ေတာ္ ။ ရန္ႀကီးေအာင္ ။ ရတနာသိခၤ ။ မုဆိုးဘို ။ ေရႊဘို ဟူ၍ ျဖစ္သည္ ။
ရတနာသိခၤ ဟူေသာ ေဝါဟာရမွာ အျခားအမည္မ်ားထက္ အဓိပၸါယ္ေကာက္ယူရန္ ခက္ခဲခဲ႕ေလရာ မွတ္တမ္းမ်ားမွ ဆရာေတာ္ အရွင္ဝါယမ ၏ ရွင္းလင္းးျပသမႈကို တင္ျပရေပမည္။ ဆရာေတာ္ဘုရားကမူ " သိဃၤ ဆိုရာမွာ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၁၁၃ ခုႏွစ္ အင္းဝပ်က္၍ အေလာင္းမင္းတရားႀကီး ဦးေအာင္ေဇယ်က ျမန္မာျပည္ အရပ္ရပ္ ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္ျပီးေနာက္ ဟံသာဝတီ ေတာင္ငူ အင္းဝ ရွမ္း ယြန္း အရပ္မ်ားမွာ ေရႊ ေငြ ပတၱျမား စေသာ ရတနာအေပါင္းတို႕သည္ ေရႊဘိုျမိဳ႕သို႕ စုလာသည္လည္းတစ္ခ်က္ ။ စာေပပိဋကတ္ ဓါတ္ေတာ္ေမြေတာ္တည္းဟူေသာ ရတနာ အစစ္အေပါင္းတို႕ စုလာသည္လည္းတစ္ခ်က္ ။ အရပ္ရပ္မွ ရွင္ရဟန္း ပညာရွိမ်ားမုဆိုးဘိုအရပ္သို႕ စုေရာက္လာသည္ကတစ္ခ်က္ ။ ဤသံုးခ်က္ေသာ ရတနာအေပါင္းတို႕ စုစည္းလာသည္ကိုရည္၍ ရတနာသိဃၤျမိဳ႕ဟု ေခၚျခင္းျဖစ္သည္ ။
ကပၸိလဝတ္ ေနျပည္ေတာ္ႀကီးကို ဗာရာဏသီျပည္ ။ ဥကၠာမုခမင္း၏ သားေတာ္ေလးေယာက္ သမီးေတာ္ငါးေယာက္တို႕ စုစည္းျပီး ဗိုလ္ပါအလံုးအရင္းႏွင့္ ျပဳစု ထူေထာင္ထားႀကသည္ ။ မင္းသားေလးေယာက္ အခ်ိန္တန္အရြယ္ေရာက္ေသာအခါ အမ်ိဳးပ်က္မည္စိုးသျဖင့္ ဘုရင့္ေသြးမေရာရေလေအာင္ ေမာင္ႏွမအခ်င္းခ်င္း အိမ္ေထာင္ျပဳခဲ႕ႀကေလ၏ ။ခမည္းေတာ္ဥကၠာမင္းႀကီးႀကားသိေတာ္ အလြန္ဝမ္းေျမာက္သျဖင့္ ခ်ီးက်ဴးစကားကို မိန္႕ဆိုခဲ႕ေလသည္ ။ ဤသည္ကိုရည္၍ ရွင္အဂၢသမာဓိ စပ္ဆိုရာတြင္ -
" သက်ဝတ ကုမာရဟု
ႀသဇာသာႀကည္ ႏႈတ္ခြန္းရည္ေႀကာင့္
ပင္စည္ညႊန္႕ေညွာက္ မင္းရိုးေပါက္သည္ " ဟုဆိုခဲ႕ေလရာ ထို " သက်ဝတ " စကားကိုစြဲ၍ " သာကီဝင္ " မင္းမ်ိဳးဟု တြင္လ်က္ ကုန္းေဘာင္ဆက္ ျမန္မာမင္းမ်ားလည္း အပါအဝင္ျဖစ္ေလ၏ ။
ခရစ္သကၠရာဇ္ ၃ ရာစုေလာက္က ပ်ဴလူမ်ိဳးတို႕သည္ ဟန္လင္းႀကီးျမိဳ႕ကို စတင္ ထူေထာင္ေနထိုင္ႀကသည္။ ထိုပ်ဴတို႕သည္ စီးပြားေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈတို႕၌ အထက္အတန္းက်သည္ဟု ဆိုရေပမည္ ။ ေရႊ ေငြ ေက်ာက္ျမတ္ ရတနာတို႕ ဝတ္ဆင္၏ ။ ေငြဒဂၤါး သံုးးစြဲ၏ ။ အလွဴအတန္းမ်ား သိုက္ျမိဳက္စြာ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည္ ။ ျမိဳ႕တြင္ လူထုသံုးစြဲရန္ တိုင္ေပါင္း ၈၀ ေက်ာ္ပါဝင္ေသာ အလွဴတင္ကုတ္ သို႕မဟုတ္ ျမိဳ႕ေတာ္ ခန္းမေဆာင္ ေဆာက္လုပ္ခဲ႕ပံုကို ေနာက္ဆံုးတူးေဖၚခ်က္မ်ားက သက္ေသခံေနေလ၏ ။
ခရစ္သကၠရာဇ္ ၉ ရာစုတြင္ ေရွးဦးျမန္မာလူမ်ိဳးစုတို႕ ဝင္လာႀကရာမွ ပ်ဴတို႕၏ ႀသဇာ ပ်က္ျပားခဲ႕ရသည္ ။ ျမန္မာျပည္ အလယ္ပိုင္းတြင္ ထင္ရွားေသာ လြင္ျပင္သံုးခုရွိရာ တမၸဒီပတိုင္းရွိ မင္းဘူးလြင္ျပင္ ။ သုနာပရႏၱ တိုင္းရွိ ေက်ာက္ဆည္လြင္ျပင္ႏွင့္ ေရႊဘိုေခၚ မူးျမစ္ဝွမ္း လြင္ျပင္တို႕ျဖစ္သည္ ။ အရိမဒၵန ပုဂံမွ ျမန္မာမ်ား တိုးခ်ဲ႕ဝင္ေရာက္လာျခင္းျဖစ္သည္ သို႕ေသာ္ ေရႊဘိုလြင္ျပင္ရွိ မူလ လူမ်ိဳးစုျဖစ္ေသာ ပ်ဴႏွင့္ ေသာက္ကတူး ( သစ္ကန္တူ ) တို႕ႏွင့္အတူ ေရာေႏွာေနထိုင္ႀကေလသည္ ။ ပုဂံေက်ာက္စာအရ ေရႊဘိုတစ္ဝိုက္ မူးျမစ္တစ္ေလ်ာက္ကို လတုယ္တိုက္ ။ မုဆိုးျခဳမ္တိုက္ ။ မုဆိုးဖိုဝ္တိုက္ ။ ပင္စည္တိုက္ ။ ညံသာတိုက္ စသည္ျဖင့္ ေခၚေဝၚေလသည္ ။
ေသာက္ကတူးျမိဳ႕၏ ျမိဳ႕ေတာ္တေကာင္းကို သင္းတြဲျပည္ဟုလည္းေခၚ၏ ။ အေနာ္ရထာမင္းက ထိုျပည္နယ္ကို စတင္သိမ္းပိုက္ခဲ႕ရာ နန္းေတာင္းမ်ား ( ဝါ ) နားေတာင္းမ်ားမင္းလက္ထက္မွ ျငိမ္ဝပ္ပိျပားရွိသည္ ။
ပုဂံေခတ္မွစ၍ ေရႊဘိုနယ္မွာ ျမန္မာျပည္၏ ေရွ႕တန္း စစ္ေျမျပင္ မႀကာခဏျဖစ္ခဲ႕သည္ ။ ေျမဒူး ။ ခက္သင္ႏွင့္ တေယာက္တင္အရပ္တို႕မွာ ထင္ရွားေသာ ျမန္မာခံတပ္ျမိဳ႕မ်ား ျဖစ္၏ ။ မြန္ဂိုဘုရင္ ကူဘလာခန္၏ တပ္မ်ား ဝင္ေရာက္ခ်ိန္က ေျမဒူးႏွင့္ တေကာင္းျမိဳ႕မ်ား ရန္သူ႕လက္သို႕ ခဏက်ဆံုးခဲ႕ရသည္ ။ တရုတ္မ်ားက ထိုအခ်ိန္က ပီကင္းျမိဳ႕ေတာ္ပါ က်ဆံုးကာ ကူဘလာခန္ မင္းဆက္မ်ား လက္ေအာက္၌ ႏွစ္ ၂၀၀ မွ် ေနခဲ႕ႀကရသည္ ။
ပုဂံေခတ္ကုန္ဆံုးျပီးေနာက္ ျမန္မာျပည္တြင္း၌ ရွမ္း ရခိုင္ မြန္ ျမန္မာ စသည္တို႕၏ ပေဒသရာဇ္ အခ်င္းခ်င္းနယ္လုပြဲမ်ား ဆင္ႏႊဲႀကရာ ေရႊဘိုနယ္ေျမသည္ စစ္တလင္းပင္ ျဖစ္ရျပန္သည္ ။ ေျမာက္ပိုင္းမွ ေမာရွမ္းမ်ား ထိုးေဖါက္ခ်ိန္တြင္ ေျမဒူး ငရနဲ စည္ပုတၱရာ စည္သာ တပရင္း ဟန္လင္းႀကီး စေသာ ခံတပ္မ်ားမွ ခုခံႀကရသည္ ။ ထိုျမိဳ႕မ်ား က်ဆံုးသည္လည္းရွိ၏ ။ စစ္ပြဲမ်ား၌ မႀကာခဏ ပါဝင္တိုက္ခိုက္ရေသာေႀကာင့္ ေရႊဘိုသားတို႕ စစ္ေဘး စစ္ဒဏ္ကို ႀကံ႕ႀကံ႕ခံနိုင္စြမ္း ရွိလာႀက၏ ။
ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၆၀၀ တြင္ ပဲခူးျမိဳ႕ေတာ္ က်ဆံုးရာ ဘုရင့္ေနာင္၏ သားေတာ္ ေညာင္ရမ္းမင္းသည္ အင္းဝ၌ ျပန္လည္နန္းထိုင္ကာ ေျမာက္ပိုင္းနယ္ေျမမ်ားကို စည္းရံုးသိမ္းသြင္းသည္ ။ ေတာင္ငူမွ ပါလာေသာ ကုလားလူမ်ိဳး ။ ပု႑ားလူမ်ိဳးတို႕ကို ေျမဒူးျမိဳ႕၌ ေနရာခ်ထားခဲ႕သည္ ။ အေနာက္ဘက္လြန္မင္းသည္ သံလ်င္၌ ေပၚတူဂီ ငဇင္ကာ တို႕ကို ႏွိမ္နင္းျပီးေနာက္ ဥေရာပလူမ်ိဳး နီဂရိုးလူမ်ိဳး စသည္တို႕ကိုလည္း ေရႊဘိုသို႔ပင္ ပို႕ေလသည္ ။ ခ်မ္းသာ ။ မံုလွ ။ ေခ်ာင္းရိုး ။ နဂါးဗိုလ္ ။ တပရင္း ။ က်ိဳက္သင္း အရပ္တို႕မွာ ထိုေခတ္မွစ၍ ဘရင္ဂ်ီ အမ်ားစုတို႕ ေနထိုင္ရာျဖစ္သည္ ။
သာလြန္မင္းတရားႀကီးလက္ထက္တြင္ ဇင္းမယ္မွ ယြန္းစုမ်ား ေကာင္းဟန္စုမ်ားလည္း ေရာက္ရွိလာျပန္သည္ ။ ႏြားဘက္ရြာ သစ္ရာပင္ရြာ သဖန္းဆိပ္ရြာမ်ား၌ ေနရာရ႐ွိႀက၏ ။ စေနမင္းလက္ထက္တြင္ ရခိုင္ျပည္မွ လူ ၂၀၀ ေက်ာ္ ခိုလႈံေရာက္ရွိလာႀကရာ စည္သာႏွင့္ စည္ပုတၱရာ၌ ေနထိုင္ႀက၏ ။ ထိုသူအေပါင္းသည္ အမ်ားအားျဖင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္တြင္ ေသနတ္ကိုင္ တပ္စုမ်ား ျဖစ္လာ၏ ။
ေရႊဘိုတစ္ဝိုက္ဟူသည္ စတုရန္းမိုင္ ၅၇၁၄ ခန္႕ရွိရာ ရတနာသိခၤနယ္ ။ တပရင္းနယ္ ။ စည္ပုတၱရာနယ္ ။ ေျမဒူးနယ္ႏွင့္ ပဥၥာလ ၅ ျမိဳ႕ နယ္ေျမမ်ား ပါဝင္၏ ။ ျမင္းစစ္သည္မ်ား ေပၚထြက္ရာ နယ္ေျမမ်ားျဖစ္သည္ ။ မူးျမစ္ဝွမ္းလြင္ျပင္ျဖစ္၍ စားေရးရိကၡာလံုေလာက္၏ ။ ေတာင္တန္းငယ္မ်ား၌ သစ္ေတာ ဝါးေတာတို႔ႏွင့္ သယံဇာတပစၥည္း ႀကြယ္ဝ၏ ။
ေရႊဘိုသားတို႕သည္ ထိုသို႕ ေရေျမသဘာဝ အေျခအေနေကာင္းျခင္းေႀကာင့္ လံု႕လ ဝီရိယ ေကာင္းလ်က္ ရြပ္ရြပ္ခြ်ံခြ်ံ ရွိႀက၏ ။ ဟံသာဝရီေရာက္ မင္းလက္ထက္တြင္ မြန္တို႕ ျမန္မာနယ္ကို လႊမ္းမိုးလာသည္ကို ေရႊဘိုမွ ဦးေအာင္ေဇယ်က အျပီးအပိုင္ တြန္းလွန္ပစ္ခဲ႕ေလေႀကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိေသာ သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားကို ေရးသားတင္ျပလိုက္ရပါေလေတာ့၏ ။
ဗဟုသုတ တိုးပြားနိုင္ႀကပါေစခင္ဗ်ာ ။
#htoohtoolay
-----
၁၁၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ဦးေအာင္ေဇယ်သည္ မင္းခ်စ္ညိဳႏွင့္ မြန္မ်ားကို သုတ္သင္ရွင္းလင္းျပီးျဖစ္၍ ခ်င္းတြင္းႏွင္႕ ဧရာဝတီအႀကားရွိ တမၸဒီပ နယ္ေျမအားလံုးကို ပိုင္ဆိုင္ခဲ႕ေလသည္ ။ ထိုအခါ ျမိဳ႕သစ္ တည္ေထာင္ရန္အတြက္ ညီေတာ္သားေတာ္ မွဴးမတ္မ်ားကို ေခၚယူ၍ ျမိဳ႕ေတာ္အမည္ကို " ရတနာ သိဃၤ " အျဖင့္ သမုတ္လိုေႀကာင္း ေျပာႀကားေလသည္ ။
ထို႕ေနာက္ သုခမိန္တို႕ကမူ " သိဃၤ " ဟူေသာ မဂဓ ဘာသာစကားသည္ " လ်င္ျမန္ေသာ " အနက္ကို ေဟာသည္ျဖစ္ေသာေႀကာင့္ မင္းစည္းစိမ္သည္ အရွည္မရွိဟုဆိုကာ " ကုန္းေဘာင္ " ဟုသမုတ္လိုေႀကာင္း ေလ်ာက္ထားႀကေလရာ " ကုန္းေဘာင္အမည္ တြင္ခဲ႕ရျခင္းျဖစ္ေလသည္ ။
" ကုန္းေဘာင္ " ၏ အဓိပၸါယ္မွာ ျမန္မာဘုရင္တို႕ အဆက္အႏြယ္မ်ားျဖစ္သည့္ ဘိုးေဘးဗီဘင္တို႕ကား အေလာင္းေတာ္ မဟာသမၼတမင္းမွစ၍ အာဒိစၥဝံသ ခတၱယႏြယ္လာ သာကီဝင္မင္းတို႕၏ အဆက္အႏြယ္ ျဖစ္ေလသည္ ။ ထိုမင္းဆက္ကို ဟံသာဝတိမင္းတို႕ ဖ်က္ျပန္ေသာေႀကာင့္ သက်နန္းရိုး - သတိုးအႏြယ္ေတာ္ပ်က္ေလသည္ ။ ယင္းသည္တြင္ ဟံသာဝတီမြန္မင္းတို႕ကား သက်နန္းရိုး သတိုးႏြယ္ေတာ္ကို ဆက္ျပန္သည္ျဖစ္၍ ဘဝရွင္မင္းတရားကား " ကုန္းေဘာင္ " ႏွင့္ တူေလသည္ ။ ေနာင္အခါ၌ အမ်ိဳးအႏြယ္ဆက္တို႕သည္ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္မ်ားအျဖင့္ ထင္ရွာလာခဲ႕ျခင္း ျဖစ္၏ ။
အေလာင္းေတာ္မင္းတရားႀကီးတည္ေထာင္ခဲ႕ေသာ ျပည္ေရႊဘိုမွာ ၅ မည္ရခဲ႕ရာ ကုန္းေဘာင္ေနျပည္ေတာ္ ။ ရန္ႀကီးေအာင္ ။ ရတနာသိခၤ ။ မုဆိုးဘို ။ ေရႊဘို ဟူ၍ ျဖစ္သည္ ။
ရတနာသိခၤ ဟူေသာ ေဝါဟာရမွာ အျခားအမည္မ်ားထက္ အဓိပၸါယ္ေကာက္ယူရန္ ခက္ခဲခဲ႕ေလရာ မွတ္တမ္းမ်ားမွ ဆရာေတာ္ အရွင္ဝါယမ ၏ ရွင္းလင္းးျပသမႈကို တင္ျပရေပမည္။ ဆရာေတာ္ဘုရားကမူ " သိဃၤ ဆိုရာမွာ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၁၁၃ ခုႏွစ္ အင္းဝပ်က္၍ အေလာင္းမင္းတရားႀကီး ဦးေအာင္ေဇယ်က ျမန္မာျပည္ အရပ္ရပ္ ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္ျပီးေနာက္ ဟံသာဝတီ ေတာင္ငူ အင္းဝ ရွမ္း ယြန္း အရပ္မ်ားမွာ ေရႊ ေငြ ပတၱျမား စေသာ ရတနာအေပါင္းတို႕သည္ ေရႊဘိုျမိဳ႕သို႕ စုလာသည္လည္းတစ္ခ်က္ ။ စာေပပိဋကတ္ ဓါတ္ေတာ္ေမြေတာ္တည္းဟူေသာ ရတနာ အစစ္အေပါင္းတို႕ စုလာသည္လည္းတစ္ခ်က္ ။ အရပ္ရပ္မွ ရွင္ရဟန္း ပညာရွိမ်ားမုဆိုးဘိုအရပ္သို႕ စုေရာက္လာသည္ကတစ္ခ်က္ ။ ဤသံုးခ်က္ေသာ ရတနာအေပါင္းတို႕ စုစည္းလာသည္ကိုရည္၍ ရတနာသိဃၤျမိဳ႕ဟု ေခၚျခင္းျဖစ္သည္ ။
ကပၸိလဝတ္ ေနျပည္ေတာ္ႀကီးကို ဗာရာဏသီျပည္ ။ ဥကၠာမုခမင္း၏ သားေတာ္ေလးေယာက္ သမီးေတာ္ငါးေယာက္တို႕ စုစည္းျပီး ဗိုလ္ပါအလံုးအရင္းႏွင့္ ျပဳစု ထူေထာင္ထားႀကသည္ ။ မင္းသားေလးေယာက္ အခ်ိန္တန္အရြယ္ေရာက္ေသာအခါ အမ်ိဳးပ်က္မည္စိုးသျဖင့္ ဘုရင့္ေသြးမေရာရေလေအာင္ ေမာင္ႏွမအခ်င္းခ်င္း အိမ္ေထာင္ျပဳခဲ႕ႀကေလ၏ ။ခမည္းေတာ္ဥကၠာမင္းႀကီးႀကားသိေတာ္ အလြန္ဝမ္းေျမာက္သျဖင့္ ခ်ီးက်ဴးစကားကို မိန္႕ဆိုခဲ႕ေလသည္ ။ ဤသည္ကိုရည္၍ ရွင္အဂၢသမာဓိ စပ္ဆိုရာတြင္ -
" သက်ဝတ ကုမာရဟု
ႀသဇာသာႀကည္ ႏႈတ္ခြန္းရည္ေႀကာင့္
ပင္စည္ညႊန္႕ေညွာက္ မင္းရိုးေပါက္သည္ " ဟုဆိုခဲ႕ေလရာ ထို " သက်ဝတ " စကားကိုစြဲ၍ " သာကီဝင္ " မင္းမ်ိဳးဟု တြင္လ်က္ ကုန္းေဘာင္ဆက္ ျမန္မာမင္းမ်ားလည္း အပါအဝင္ျဖစ္ေလ၏ ။
ခရစ္သကၠရာဇ္ ၃ ရာစုေလာက္က ပ်ဴလူမ်ိဳးတို႕သည္ ဟန္လင္းႀကီးျမိဳ႕ကို စတင္ ထူေထာင္ေနထိုင္ႀကသည္။ ထိုပ်ဴတို႕သည္ စီးပြားေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈတို႕၌ အထက္အတန္းက်သည္ဟု ဆိုရေပမည္ ။ ေရႊ ေငြ ေက်ာက္ျမတ္ ရတနာတို႕ ဝတ္ဆင္၏ ။ ေငြဒဂၤါး သံုးးစြဲ၏ ။ အလွဴအတန္းမ်ား သိုက္ျမိဳက္စြာ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည္ ။ ျမိဳ႕တြင္ လူထုသံုးစြဲရန္ တိုင္ေပါင္း ၈၀ ေက်ာ္ပါဝင္ေသာ အလွဴတင္ကုတ္ သို႕မဟုတ္ ျမိဳ႕ေတာ္ ခန္းမေဆာင္ ေဆာက္လုပ္ခဲ႕ပံုကို ေနာက္ဆံုးတူးေဖၚခ်က္မ်ားက သက္ေသခံေနေလ၏ ။
ခရစ္သကၠရာဇ္ ၉ ရာစုတြင္ ေရွးဦးျမန္မာလူမ်ိဳးစုတို႕ ဝင္လာႀကရာမွ ပ်ဴတို႕၏ ႀသဇာ ပ်က္ျပားခဲ႕ရသည္ ။ ျမန္မာျပည္ အလယ္ပိုင္းတြင္ ထင္ရွားေသာ လြင္ျပင္သံုးခုရွိရာ တမၸဒီပတိုင္းရွိ မင္းဘူးလြင္ျပင္ ။ သုနာပရႏၱ တိုင္းရွိ ေက်ာက္ဆည္လြင္ျပင္ႏွင့္ ေရႊဘိုေခၚ မူးျမစ္ဝွမ္း လြင္ျပင္တို႕ျဖစ္သည္ ။ အရိမဒၵန ပုဂံမွ ျမန္မာမ်ား တိုးခ်ဲ႕ဝင္ေရာက္လာျခင္းျဖစ္သည္ သို႕ေသာ္ ေရႊဘိုလြင္ျပင္ရွိ မူလ လူမ်ိဳးစုျဖစ္ေသာ ပ်ဴႏွင့္ ေသာက္ကတူး ( သစ္ကန္တူ ) တို႕ႏွင့္အတူ ေရာေႏွာေနထိုင္ႀကေလသည္ ။ ပုဂံေက်ာက္စာအရ ေရႊဘိုတစ္ဝိုက္ မူးျမစ္တစ္ေလ်ာက္ကို လတုယ္တိုက္ ။ မုဆိုးျခဳမ္တိုက္ ။ မုဆိုးဖိုဝ္တိုက္ ။ ပင္စည္တိုက္ ။ ညံသာတိုက္ စသည္ျဖင့္ ေခၚေဝၚေလသည္ ။
ေသာက္ကတူးျမိဳ႕၏ ျမိဳ႕ေတာ္တေကာင္းကို သင္းတြဲျပည္ဟုလည္းေခၚ၏ ။ အေနာ္ရထာမင္းက ထိုျပည္နယ္ကို စတင္သိမ္းပိုက္ခဲ႕ရာ နန္းေတာင္းမ်ား ( ဝါ ) နားေတာင္းမ်ားမင္းလက္ထက္မွ ျငိမ္ဝပ္ပိျပားရွိသည္ ။
ပုဂံေခတ္မွစ၍ ေရႊဘိုနယ္မွာ ျမန္မာျပည္၏ ေရွ႕တန္း စစ္ေျမျပင္ မႀကာခဏျဖစ္ခဲ႕သည္ ။ ေျမဒူး ။ ခက္သင္ႏွင့္ တေယာက္တင္အရပ္တို႕မွာ ထင္ရွားေသာ ျမန္မာခံတပ္ျမိဳ႕မ်ား ျဖစ္၏ ။ မြန္ဂိုဘုရင္ ကူဘလာခန္၏ တပ္မ်ား ဝင္ေရာက္ခ်ိန္က ေျမဒူးႏွင့္ တေကာင္းျမိဳ႕မ်ား ရန္သူ႕လက္သို႕ ခဏက်ဆံုးခဲ႕ရသည္ ။ တရုတ္မ်ားက ထိုအခ်ိန္က ပီကင္းျမိဳ႕ေတာ္ပါ က်ဆံုးကာ ကူဘလာခန္ မင္းဆက္မ်ား လက္ေအာက္၌ ႏွစ္ ၂၀၀ မွ် ေနခဲ႕ႀကရသည္ ။
ပုဂံေခတ္ကုန္ဆံုးျပီးေနာက္ ျမန္မာျပည္တြင္း၌ ရွမ္း ရခိုင္ မြန္ ျမန္မာ စသည္တို႕၏ ပေဒသရာဇ္ အခ်င္းခ်င္းနယ္လုပြဲမ်ား ဆင္ႏႊဲႀကရာ ေရႊဘိုနယ္ေျမသည္ စစ္တလင္းပင္ ျဖစ္ရျပန္သည္ ။ ေျမာက္ပိုင္းမွ ေမာရွမ္းမ်ား ထိုးေဖါက္ခ်ိန္တြင္ ေျမဒူး ငရနဲ စည္ပုတၱရာ စည္သာ တပရင္း ဟန္လင္းႀကီး စေသာ ခံတပ္မ်ားမွ ခုခံႀကရသည္ ။ ထိုျမိဳ႕မ်ား က်ဆံုးသည္လည္းရွိ၏ ။ စစ္ပြဲမ်ား၌ မႀကာခဏ ပါဝင္တိုက္ခိုက္ရေသာေႀကာင့္ ေရႊဘိုသားတို႕ စစ္ေဘး စစ္ဒဏ္ကို ႀကံ႕ႀကံ႕ခံနိုင္စြမ္း ရွိလာႀက၏ ။
ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၆၀၀ တြင္ ပဲခူးျမိဳ႕ေတာ္ က်ဆံုးရာ ဘုရင့္ေနာင္၏ သားေတာ္ ေညာင္ရမ္းမင္းသည္ အင္းဝ၌ ျပန္လည္နန္းထိုင္ကာ ေျမာက္ပိုင္းနယ္ေျမမ်ားကို စည္းရံုးသိမ္းသြင္းသည္ ။ ေတာင္ငူမွ ပါလာေသာ ကုလားလူမ်ိဳး ။ ပု႑ားလူမ်ိဳးတို႕ကို ေျမဒူးျမိဳ႕၌ ေနရာခ်ထားခဲ႕သည္ ။ အေနာက္ဘက္လြန္မင္းသည္ သံလ်င္၌ ေပၚတူဂီ ငဇင္ကာ တို႕ကို ႏွိမ္နင္းျပီးေနာက္ ဥေရာပလူမ်ိဳး နီဂရိုးလူမ်ိဳး စသည္တို႕ကိုလည္း ေရႊဘိုသို႔ပင္ ပို႕ေလသည္ ။ ခ်မ္းသာ ။ မံုလွ ။ ေခ်ာင္းရိုး ။ နဂါးဗိုလ္ ။ တပရင္း ။ က်ိဳက္သင္း အရပ္တို႕မွာ ထိုေခတ္မွစ၍ ဘရင္ဂ်ီ အမ်ားစုတို႕ ေနထိုင္ရာျဖစ္သည္ ။
သာလြန္မင္းတရားႀကီးလက္ထက္တြင္ ဇင္းမယ္မွ ယြန္းစုမ်ား ေကာင္းဟန္စုမ်ားလည္း ေရာက္ရွိလာျပန္သည္ ။ ႏြားဘက္ရြာ သစ္ရာပင္ရြာ သဖန္းဆိပ္ရြာမ်ား၌ ေနရာရ႐ွိႀက၏ ။ စေနမင္းလက္ထက္တြင္ ရခိုင္ျပည္မွ လူ ၂၀၀ ေက်ာ္ ခိုလႈံေရာက္ရွိလာႀကရာ စည္သာႏွင့္ စည္ပုတၱရာ၌ ေနထိုင္ႀက၏ ။ ထိုသူအေပါင္းသည္ အမ်ားအားျဖင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္တြင္ ေသနတ္ကိုင္ တပ္စုမ်ား ျဖစ္လာ၏ ။
ေရႊဘိုတစ္ဝိုက္ဟူသည္ စတုရန္းမိုင္ ၅၇၁၄ ခန္႕ရွိရာ ရတနာသိခၤနယ္ ။ တပရင္းနယ္ ။ စည္ပုတၱရာနယ္ ။ ေျမဒူးနယ္ႏွင့္ ပဥၥာလ ၅ ျမိဳ႕ နယ္ေျမမ်ား ပါဝင္၏ ။ ျမင္းစစ္သည္မ်ား ေပၚထြက္ရာ နယ္ေျမမ်ားျဖစ္သည္ ။ မူးျမစ္ဝွမ္းလြင္ျပင္ျဖစ္၍ စားေရးရိကၡာလံုေလာက္၏ ။ ေတာင္တန္းငယ္မ်ား၌ သစ္ေတာ ဝါးေတာတို႔ႏွင့္ သယံဇာတပစၥည္း ႀကြယ္ဝ၏ ။
ေရႊဘိုသားတို႕သည္ ထိုသို႕ ေရေျမသဘာဝ အေျခအေနေကာင္းျခင္းေႀကာင့္ လံု႕လ ဝီရိယ ေကာင္းလ်က္ ရြပ္ရြပ္ခြ်ံခြ်ံ ရွိႀက၏ ။ ဟံသာဝရီေရာက္ မင္းလက္ထက္တြင္ မြန္တို႕ ျမန္မာနယ္ကို လႊမ္းမိုးလာသည္ကို ေရႊဘိုမွ ဦးေအာင္ေဇယ်က အျပီးအပိုင္ တြန္းလွန္ပစ္ခဲ႕ေလေႀကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိေသာ သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားကို ေရးသားတင္ျပလိုက္ရပါေလေတာ့၏ ။
ဗဟုသုတ တိုးပြားနိုင္ႀကပါေစခင္ဗ်ာ ။
#htoohtoolay
Comments
Post a Comment