ျမန္မာျပည္ သာသနာ
----
သာသနာႏွစ္ ၂၃၅ မွာ ျမန္မာျပည္ေတာင္ပိုင္းကို ေထရဝါဒ သာသနာ ေရာက္လာခဲ႕ပါတယ္ ။ ပုဂံအနီး မင္းနန္သူအရပ္ ဘုရားသံုးဆူနဲ႕ နႏၵမည ေစတီမ်ားအတြင္က ေဆးေရးရုပ္မ်ားကို ေထာက္ျပီး ဆင္ျခင္မယ္ဆိုရင္ သာသနာႏွစ္ ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ၁၁၀၀ ( ခရစ္ႏွစ္ ၄၅၆ - ၅၅၆ ) အတြင္း ျမန္မာျပည္ ေျမာက္ပိုင္းကို မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာ ေရာက္ေနျပီလို႕ ဒီလို ယူဆရပါမယ္ ။ ရဟန္းတို႕ကေတာ့ အခုလို ရဟန္းမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ အရည္းျကီးေတြ ျဖစ္ဟန္တူတယ္ ။
မဟာရာဇဝင္ေတာ္ျကီးအရ ပုဂံျပည္ ေတာင္သူျကီးအင္းလက္ထက္ အရည္းျကီးတို႕နဲ႕ တိုင္ပင္ျပီး ပုထိုး ၅ လံုးတည္ရာမွာ နတ္ရုပ္လဲ မဟုတ္ ဘုရားရုပ္ထုလဲ မဟုတ္ပဲ ဟိုမဟုတ္ ဒီမဟုတ္ပံုစံေတြ ထုလုပ္ထားကာ ည နံနက္ ထမင္းေသစာေတြ တင္ျပီး ကိုးကြယ္ျကတယ္ဆိုတဲ႕ အရာကို ေထာက္ျခင့္လို႕ ျဖစ္ေစ သာသနာႏွစ္ ၁၇၉၂ ( ခရစ္ ၁၂၄၈) မွာ ထိုးထားေသာ နႏၵမည ေစတီအနီးမွာရွိတဲ႕ ေက်ာက္စာမ်ားမွာ ေက်ာင္းေန ပုဂၢိဳလ္ေတြကို ည နံနက္ ထမင္း သား(အမဲ ) ေသစာေပးကပ္ရန္လို႕ ဒီလိုအဆိုကို ေထာက္ရင္ျဖစ္ေစ အရည္းျကီးတို႕က ကာမအလွဴခံသျဖင့္ လက္ထပ္မဲ႕ သတို႕သမီးကို ပန္းဦးလႊတ္ရတဲ႕ ဓေလ့ထံုးစံကို ေထာက္လို႕ျဖစ္ေစ အဲ႕ဒီ႕အခ်ိန္အခါမ်ားက အရည္းျကီးရဟန္းတို႕ဟာ ညစာ စားျခင္း ေသရည္ ေသရက္ေသာက္ျခင္း ေမထုန္အက်င့္ကို မွီဝဲျခင္း စတဲ႕ ရဟန္းေကာင္းတို႕ မျပဳလုပ္ထိုက္တဲ႕ အရာေတြအားလံုးကို ျပဳလုပ္ေနေျကာင္း ထင္ရွားပါတယ္ ။
အေနာ္ရထာမင္းလက္ထက္ သာသနာႏွစ္ ၁၆၀၁ ( ခရစ္ႏွစ္ ၁၀၅၇ ) မွာ အရွင္အရဟံ ျကြလာတာက စျပီး မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာဟာ တေျဖးေျဖး ကြယ္ေပ်ာက္လာခဲ႕ရပါတယ္ ။ ကြယ္ေပ်ာက္တာမွာ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ကို ကြယ္ေပ်ာက္လာတာျဖစ္တယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕အခါမွာေတာ့ ျမန္မာျပည္ တစ္ျပည္လံုး ေထရဝါဒထြန္းကားလာခဲ႕ပါေတာ့တယ္ ။
မဟာယာနဂိုဏ္းမွာ သကၠတ ဘာသာရင္း နဲ႕ရွိျပီး တရုတ္ စတဲ႕ ဘာသာအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ျပန္ဆိုထားတဲ႕ က်မ္းမ်ားစြာအနက္က ထင္ရွားတဲ႕ က်မ္းမ်ားမွာေတာ့ -
မဟာဝတၳဳ
လလိတဝိတၱာရ
သဒၶမၼပု႑ရိက
သုခဝတီဗ်ဴဟာ
ဗုဒၶစရိတ
အ႒သာဟသိရိကပညာ ပါရမိတာ
စတၱသာဟသိရိကပညာ ပါရမိတာ
ဝဇီရေဆဒိက ပညာပါရမိတာ
မူလမဇၩိမကကာရိကာ
ဓမၼသဂၤဟ
အဝဒါနဇာတက
ဒိဗ်ာဝဒါန
ဒသဘူမိကသုတၱ
မဟာယာနသုတၱလကၤာရ
ေဗာဓိ သတၱဘူမိ
လကၤာဝတာရသုတၱ
သမာဓိ ရာဇသုတၱ
သုဝ႑ပဘာသ
ကရုဏာ ပု႑ရိကသုတၱ
ဇာတကမာလာ
ရ႒ပါလပရိပစၧ
နာဂါနႏၵ
သိႆေလခ
ကာရ႑ဗ်ဴဟာ
မဟာဗ်ဳပၸတၱိ
ေဗာဓိသတၱ အဝဒါနကာလပါလတာတို႕ပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕က်မ္းေတြဟာ သာသနာႏွစ္ ၂၀၀ ခန္႕ကေန ၁၆၀၀ အထိ ေရးသားထားတဲ႕ က်မ္းမ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္ ။
( ျမန္မာစြယ္စံုက်မ္း အပိုင္း ၈ ( ခ ) ျမန္မာျပည္ ဗုဒၶသာသနာ ( ဦးျကီးေဖ ) - စာ ၄၆၅ မွ မွီျငမ္းေရးသားသည္ )
#htoohtoolay
----
သာသနာႏွစ္ ၂၃၅ မွာ ျမန္မာျပည္ေတာင္ပိုင္းကို ေထရဝါဒ သာသနာ ေရာက္လာခဲ႕ပါတယ္ ။ ပုဂံအနီး မင္းနန္သူအရပ္ ဘုရားသံုးဆူနဲ႕ နႏၵမည ေစတီမ်ားအတြင္က ေဆးေရးရုပ္မ်ားကို ေထာက္ျပီး ဆင္ျခင္မယ္ဆိုရင္ သာသနာႏွစ္ ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ၁၁၀၀ ( ခရစ္ႏွစ္ ၄၅၆ - ၅၅၆ ) အတြင္း ျမန္မာျပည္ ေျမာက္ပိုင္းကို မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာ ေရာက္ေနျပီလို႕ ဒီလို ယူဆရပါမယ္ ။ ရဟန္းတို႕ကေတာ့ အခုလို ရဟန္းမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ အရည္းျကီးေတြ ျဖစ္ဟန္တူတယ္ ။
မဟာရာဇဝင္ေတာ္ျကီးအရ ပုဂံျပည္ ေတာင္သူျကီးအင္းလက္ထက္ အရည္းျကီးတို႕နဲ႕ တိုင္ပင္ျပီး ပုထိုး ၅ လံုးတည္ရာမွာ နတ္ရုပ္လဲ မဟုတ္ ဘုရားရုပ္ထုလဲ မဟုတ္ပဲ ဟိုမဟုတ္ ဒီမဟုတ္ပံုစံေတြ ထုလုပ္ထားကာ ည နံနက္ ထမင္းေသစာေတြ တင္ျပီး ကိုးကြယ္ျကတယ္ဆိုတဲ႕ အရာကို ေထာက္ျခင့္လို႕ ျဖစ္ေစ သာသနာႏွစ္ ၁၇၉၂ ( ခရစ္ ၁၂၄၈) မွာ ထိုးထားေသာ နႏၵမည ေစတီအနီးမွာရွိတဲ႕ ေက်ာက္စာမ်ားမွာ ေက်ာင္းေန ပုဂၢိဳလ္ေတြကို ည နံနက္ ထမင္း သား(အမဲ ) ေသစာေပးကပ္ရန္လို႕ ဒီလိုအဆိုကို ေထာက္ရင္ျဖစ္ေစ အရည္းျကီးတို႕က ကာမအလွဴခံသျဖင့္ လက္ထပ္မဲ႕ သတို႕သမီးကို ပန္းဦးလႊတ္ရတဲ႕ ဓေလ့ထံုးစံကို ေထာက္လို႕ျဖစ္ေစ အဲ႕ဒီ႕အခ်ိန္အခါမ်ားက အရည္းျကီးရဟန္းတို႕ဟာ ညစာ စားျခင္း ေသရည္ ေသရက္ေသာက္ျခင္း ေမထုန္အက်င့္ကို မွီဝဲျခင္း စတဲ႕ ရဟန္းေကာင္းတို႕ မျပဳလုပ္ထိုက္တဲ႕ အရာေတြအားလံုးကို ျပဳလုပ္ေနေျကာင္း ထင္ရွားပါတယ္ ။
အေနာ္ရထာမင္းလက္ထက္ သာသနာႏွစ္ ၁၆၀၁ ( ခရစ္ႏွစ္ ၁၀၅၇ ) မွာ အရွင္အရဟံ ျကြလာတာက စျပီး မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာဟာ တေျဖးေျဖး ကြယ္ေပ်ာက္လာခဲ႕ရပါတယ္ ။ ကြယ္ေပ်ာက္တာမွာ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ကို ကြယ္ေပ်ာက္လာတာျဖစ္တယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕အခါမွာေတာ့ ျမန္မာျပည္ တစ္ျပည္လံုး ေထရဝါဒထြန္းကားလာခဲ႕ပါေတာ့တယ္ ။
မဟာယာနဂိုဏ္းမွာ သကၠတ ဘာသာရင္း နဲ႕ရွိျပီး တရုတ္ စတဲ႕ ဘာသာအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ျပန္ဆိုထားတဲ႕ က်မ္းမ်ားစြာအနက္က ထင္ရွားတဲ႕ က်မ္းမ်ားမွာေတာ့ -
မဟာဝတၳဳ
လလိတဝိတၱာရ
သဒၶမၼပု႑ရိက
သုခဝတီဗ်ဴဟာ
ဗုဒၶစရိတ
အ႒သာဟသိရိကပညာ ပါရမိတာ
စတၱသာဟသိရိကပညာ ပါရမိတာ
ဝဇီရေဆဒိက ပညာပါရမိတာ
မူလမဇၩိမကကာရိကာ
ဓမၼသဂၤဟ
အဝဒါနဇာတက
ဒိဗ်ာဝဒါန
ဒသဘူမိကသုတၱ
မဟာယာနသုတၱလကၤာရ
ေဗာဓိ သတၱဘူမိ
လကၤာဝတာရသုတၱ
သမာဓိ ရာဇသုတၱ
သုဝ႑ပဘာသ
ကရုဏာ ပု႑ရိကသုတၱ
ဇာတကမာလာ
ရ႒ပါလပရိပစၧ
နာဂါနႏၵ
သိႆေလခ
ကာရ႑ဗ်ဴဟာ
မဟာဗ်ဳပၸတၱိ
ေဗာဓိသတၱ အဝဒါနကာလပါလတာတို႕ပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕က်မ္းေတြဟာ သာသနာႏွစ္ ၂၀၀ ခန္႕ကေန ၁၆၀၀ အထိ ေရးသားထားတဲ႕ က်မ္းမ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္ ။
( ျမန္မာစြယ္စံုက်မ္း အပိုင္း ၈ ( ခ ) ျမန္မာျပည္ ဗုဒၶသာသနာ ( ဦးျကီးေဖ ) - စာ ၄၆၅ မွ မွီျငမ္းေရးသားသည္ )
#htoohtoolay
Comments
Post a Comment