Skip to main content

မဟာ ဗုဒၶေဃာသ

မဟာဗုဒၶေဃာသ

-----

မဟာဗုဒၶေဃာသမေထရ္သည္ ဗုဒၶဘုရားရွင္၏ ပိဋကတ္သံုးပံုႏွင့္ တကြ အ႒ကထာတို႕ကို သီဟိုဠ္ဘာသာမွ မဂဓဘာသာသို႕ ျပန္ဆိုကာ အဓိပၸါယ္ ရွင္းလင္းဖြဲ႕ဆိုေသာ အ႒ကထာတို႕ကို ျပဳစုခဲ႕သျဖင့္ ေက်ာ္ျကားထင္ရွားခဲ႕ေသာ ပုဂၢိဳလ္ထူးတစ္ပါးျဖစ္ေပသည္ ။ မေထရ္ျမတ္၏ ေမြးသကၠရာဇ္ စသည္တို႕ကို အတိအက်မသိရေသာ္လဲ ရွင္မဟာဗုဒၶေဃာသသည္ ေအဒီ ၅ ရာစု ခုႏွစ္အတြင္းက ေက်ာ္ေစာ ထင္ရွားေသာ ပုဂၢိဳလ္ေက်ာ္ တပါးျဖစ္ေျကာင္းကိုမူ အေထာက္အထားမ်ား ေတြ႕ရွိရေလသည္ ။ 


ရွင္ဗုဒၶေဃာသအေလာင္းသည္ ပု႑ားမ်ိဳးျဖစ္၍ ဗုဒၶဘုရား ပြင့္ေတာ္မူရာ ေဗာဓိပင္အနီး ပု႑ားရြာတစ္ရြာ၌ ဖြားျမင္ခဲ႕သည္ ။ ဗုဒၶေဃာသုပၸတၱိက်မ္းအရ((( စားျကကုန္ ေသာက္ျကကုန္ ))) အစရွိသျဖင့္ ပု႑ားတို႕ ေျကြးေက်ာ္ေနစဥ္တြင္ ေမြးဖြားေသာေျကာင့္ ေဃာသ ဟူ၍ အမည္မွည့္သည္ဟု ဆိုေလသည္ ။ 


ေဃာသလုလင္သည္ ငယ္ရြယ္စဥ္အခါကပင္ ေဗဒင္သံုးပံုကို တစ္ဖက္ကမ္းခတ္ တက္ေျမာက္သည္ ။ ထိုထို အယူဝါဒ ကိုလည္း ေကာင္းစြာသိကြ်မ္း၍ သူတပါးႏွင့္ အေျပာအဆို အေဟာ အေျဖအတင္ ဝါဒကိုလဲ အလိုျကဴးသည္ ။ ဇမၺဴဒိပ္ေျမျပင္တစ္ခုလံုးကို လွည့္ပတ္လတ္ေသာ္ တေဆာင္ေသာ ေက်ာင္းသို႕ေရာက္၍ ပတဥၥလီရွင္ရေသ့၏ အယူကို ပုဒ္ဗ်ည္းမက်န္ ျပည့္စံုစြာ ျပန္လွန္သရဇၩာယ္သည္ ။ ထိုအခါ ထိုေက်ာင္းတိုက္၌ သီတင္းသံုးေနေသာ ေရဝတမေထရ္ျမတ္သည္ ပု႑ားလုလင္၏ ပညာျကီးပံုကို သိသည္ ။ ထို႕ေျကာင့္ ထိုလုလင္အား ဆံုးမျခင္းငွာ သင့္၏ဟု အျကံျဖစ္ေတာ္မူျပီးလွ်င္ ေရဝတမေထရ္သည္ ေဃာသလုလင္ႏွင့္ စကားအေျဖအတင္ျပဳသည္ ။ ပု႑လုလင္သည္ မိမိ၏ အတက္ပညာ အယူဝါဒ အလံုးစံုကို ေမးသည္ ။ ေမးတိုင္း ေမးတိုင္း မေထရ္က ေျဖေတာ္မူသည္ ။ ဆန္႕က်င္ဘက္ကိုလဲ ျပေတာ္မူသည္ ။ 


လုလင္ေမး၍ျပီးလွ်င္ မေထရ္က အဘိဓမၼာပါဠိေတာ္၌ လာေသာ ျပႆနာကို ေမးေတာ္မူသည္ ။ လုလင္က မေျဖျကားနိုင္၍ မည္သူ၏ အတက္ပညာ မႏၱန္နည္းဟု ေမးသည္ ။ မေထရ္ျမတ္က ဗုဒၶ၏ မႏၱန္ဟု ေျဖျကားေတာ္မူသည္ ။ ထိုမႏၱန္ကို ေပးပါဟု ေတာင္းလွ်င္ ရွင္ေရဝတက ရဟန္းျပဳမွ သင္ျကားေပးမည္ဟု မိန္႕ျကားသည္ ။ ထိုေျကာင့္ ပု႑လုလင္သည္ ရဟန္းျပဳ၍ ပိဋကတ္ သံုးပံုကို အကုန္သင္ယူသည္ ။ ပု႑ားလုလင္သည္ ညာဏ္ပညာ အင္မတန္ ျကီးမားျပီး နက္ေသာအသံရွိေသာေျကာင့္ ဗုဒၶေဃာသဟု အမည္ဘြဲ႕ မွည့္ေခၚျက၍ ဇမၺဴဒိပ္ေျမျပင္၌ အလြန္ေက်ာ္ေစာလွေပသည္ ။ 


ရွင္ဗုဒၶေဃာသသည္ ဖခင္ ပု႑ားျကီးအားလည္း မိစၧာဒိ႒ိအယူမွ ေျခခြ်တ္သည္ ။ ဥပဇၩာယ္ဆရာျဖစ္ေသာ ရွင္ေရဝတႏွင့္အတူ ေနထိုင္ျပီးလွ်င္ ဥာေဏဒယက်မ္း အ႒သာလိနိက်မ္းတို႕ကို ျပဳစုသည္ ။ ထို႕ေနာက္ ပရိတၱအ႒ကထာကို ျပဳရန္ အထုတ္ရာ ရွင္ေရဝတက ဤဇမၺဴဒီပါ၌ ပါဠိေတာ္မွ်သာရွိသည္ ။ အ႒ကထာလဲမရွိ အာစရိယဝါဒလဲ အကြဲကြဲ အျပားျပားရွိ၏ ။ ထို႕ေျကာင့္ မဟိႏၵမေထရ္ျမတ္ ေဆာင္ယူခဲ႕ေသာ သီဟိုဠ္၌ရွိသည့္ အ႒ကထာ သဂၤါယနာ သံုးတန္တင္ေသာ ပါဠိေတာ္ ရွင္သာရိပုတၱရာ အစရွိေသာ ရဟႏၱာတို႕ ေဟာေသာ စကားအစဥ္မ်ားသည္ သီဟိုဠ္ကြ်န္းတြင္ရွိသည္ကို သင္သြား၍ မဂဓဘာသာ ေရးသားျပန္ယူေခ် ။ ထိုသို႕ျပန္ယူေသာ္ အလံုးစံုေသာ သတၱေလာက၏ အစီးအပြားကို ေဆာင္နိုင္လတၱံ႕ဟု မိန္႕ေတာ္မူသည္ ။ 


ထို႕ေျကာင့္ ရွင္ဗုဒၶေဃာသသည္ သီဟိုဠ္ကြ်န္းသို႕ ထြက္လာခဲ႕ရာ ထိုအခ်ိန္သည္ သီ ိုဠ္ကြ်န္း၌ မဟာနာမမင္း လက္ထက္ျဖစ္၍ သာသနာသကၠရာဇ္ ၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္ခန္႕ဟု ခန္႕မွန္းရသည္ ။ သီဟိုဠ္ကြ်န္းသို႕ ေရာက္လ်ွႈင္ အနုရာဓျမိဳ႕ မဟာ ဝိဟာရေကၽာင္းတိုက္ သံဃပါလမေထရ္အထံ၌ သီဟိုဠ္ အ႒ကထာႏွင့္တကြ ေထရဝါဒ အလံုးစံုကို ျကားနာျပီးမွ အ႒ကထာမ်ားကို ျပဳအံ့ေသာငွာ ပန္ျကား၏ ။ ထိုအခါ သံဃာမ်ားက ရွင္ဗုဒၶေဃာ၏ အစြမ္းကို စံုစမ္းျခင္းငွာ သီေလပတိ႒ာယ အစခ်ီေသာ ဂါထာႏွစ္ပုဒ္ကို ေပး၍ ထိုဂါထာ၌ ပိဋကတ္သံုးပံုကို ယွဥ္လ်က္ အနက္အဓိပၸါယ္ျပန္ရန္ တိုက္တြန္းသည္ ။ 


ရွင္ဗုဒၶေဃာသသည္ ထိုေန႕ညမွစ၍ ထိုဂါထာ၏ အဖြင့္ျဖစ္ေသာ ဝိသုဒၶိမဂ္က်မ္းကို စီရင္သည္ ။ တစ္ေစာင္ျပီး၍ အိပ့္လွ်င္ ထိုအစြမ္းကို စံုစမ္းလို၍ ဝွက္ထားေလသျဖင့္ ေနာက္တစ္ေစာင္ ေရးရျပန္ေလသည္ ။ ထို႕အတူပင္ ဝွက္ထားျပန္ရာ ေနာက္တစ္ေစာင္လဲ ေရးျပန္ရသည္ ။ ၃ ေစာင္ေစ့မွ ယခင္ႏွစ္ေစာင္ကို ေဖၚျပ၏ ။ ၃ ေစာင္စလံုးသည္ သံဃပါလမေထရ္အား ျပေလသည္ ။ ၃ ေစာင္စလံုးသည္ က်မ္းအားျဖစ္လည္းေကာင္း အနက္အားျဖစ္လည္းေကာင္း ေရွ႕ေနာက္ အစြန္းအားျဖစ္လည္းေကာင္း ေထရဝါဒတို႕ျဖစ္လည္းေကာင္း ပါဠိတို႕ျဖင့္ လည္းေကာင္း ပုဒ္တို႕ျဖစ္ လည္းေကာင္း အကၡရာဝါက်တို႕ျဖစ္ လည္းေကာင္း ေဖါက္ျပန္ခြ်တ္ယြန္းျခင္းမရွိ ။ ၃ ေစာင္စလံုးပင္ အညီအညြတ္ မကြဲမျပား တသားတည္း ျဖစ္ေလသည္ ။ သံဃာအေပါင္းတို႕ေရွ႕၌ ထိုဝိသုဒၶိမဂ္က်မ္းကို ဖတ္ျပေသာအခါ သီဟိုဠ္ရဟန္းတို႕က အထူးႏွစ္သက္ျက၍ ရွင္ဗုဒၶေဃာသသည္ မခြ်တ္မယြင္း ေမေတၱယ်ဘုရားေလာင္းေတာ္ေပတကားဟု တင္စားခ်ီးေျမွာက္ျကေလသည္ ။ 


ထိုအခါမွ သံဃပါလ မေထရ္သည္ ပိဋကတ္သံုးပံု ေပစာတို႕ကို သီဟိုဠ္ အ႒ကထာတို႕ႏွင့္တကြ ေပးေတာ္မူသည္ ။ ရွင္ဗုဒၶေဃာသသည္ အ႒ကထာျကီးတို႕၌ အက်ယ္ဆိုအပ္ေသာ စကားကို အက်ဥ္းခ်ံဳ႕ျခင္း ဘုရားေဟာ မူလ ပါဠိေတာ္နညး္အားေလ်ာ္ေသာ မဂဓ ဘာသာသို႕ ျပန္ဆိုျခင္း ျပဳကာ အ႒ကထာတို႕ကို စီရင္သည္ ။ ရွင္ဗုဒၶေဃာသ ျပဳစုစီရင္အပ္ေသာ အ႒ကထာသစ္မ်ားသည္ အလံုးစံုေသာ သတၱဝါတို႕၏ အစီးအပြားကို ေဆာင္သည္ ။ ခပ္သိမ္းကုန္ေသာ မေထရ္ အဆက္ဆက္ျဖစ္ေသာ ဆရာျကီးတို႔သည္ ထိုအ႒ကထာသစ္ကို ပါဠိေတာ္ကဲ႕သို႕ ယူျကသည္ ။


ရွင္ဗုဒၶေဃာသသည္ သီဟ္ုဠ္ကြ်န္းရွိ ျပဳဖြယ္ကိစၥျပီးလွ်င္ ဇမၺဴဒီပါသို႕  ျပန္ျကြေလသည္ ။ 


အဂၤုတၱရအ႒ကထာတြင္ သီဟိုဠ္ႏွင့္ သထံုျပည္ ( သုဝ႑ဘုမၼိ ) သည္ သေဘၤာလမ္းသင့္သည္ဟု ဆိုထားသည္ ။ သာသနာ ဗဟုႆုတပၸကာသနီက်မ္းတြင္ ရွင္ဗုဒၶေဃာသသည္ သထံုျပည္မွ သီဟိုဠ္ကြ်န္းသို႔ သာသနာႏွစ္ ( ၉၂၇ ) တြင္ ကူးေတာ္မူသည္ ။ သထံုျပည့္ရွင္ ဘုမၼိရာဇာမင္းက မင္းခ်င္းတို႕ကို လက္ေဆာင္ဆက္ေစျပီးလွ်င္ သီဟိုဠ္ ၌ ၃ ႏွစ္ေန၍ ပိဋကတ္ေတာ္တို႕ကို မဂဓဘာသာသို႕ ေရးကူးျပီးလွ်င္ သထံုျပည္သို႕ ျပန္လာသည္ဟု ဆိုေလျခင္းအား ဗဟုသုတအလို႕ငွာ ေရးသားတင္ျပရေလ၏ ။ 


( စြယ္စံုက်မ္း အပိုင္း ၈ ( ခ ) စာ ၄၅၄ / ၄၅၅ မွ မွီျငမ္းေရးသားသည္ )


#htoohtoolay



myothetzaw23.blogspot.com

Comments

Popular posts from this blog

လိပ့်ပြာလွှင့် အတက်ပညာ

လိပ်ပြာလွှင့်အတတ်ပညာ ----- ရေထုံ မီးထုံများကို ကူးပြီးမှ ဒုတိယအဆင့်ကို တက်လှမ်းအောင်မြင်သကဲ့သို့ ထွက်ရပ်ပေါက်ပညာ၏ အရေးအပါဆုံး အပိုင်းဖြစ်သော မရဏထုံကူးပြီးမ...

မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး

မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး ----- မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီးကို ဘိုးတော်ဘုရား (၁၇၈၂ - ၁၈၁၉) က ပုထိုးတော်ကြီးတွင် ထားရှိရန် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၇၀ ပြည့်နှစ် ၊ ကဆုန်လ (အေဒီ - ၁၈၀၈ ခုနှစ် ၊ ဧပြီလ) တွင် သွန်းလောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။ ပုထိုးတော်ကြီးကိုမူကား အပြီးသတ် တည်ဆောက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ ။ အလေးချိန် ၅၅၅၅၅ ပိဿာ (တန် ၉၀) ခန့်ရှိသော မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းသည် ၎င်းထက် သုံးဆခန့် ကြီးသော မော်စကိုမှ ခေါင်းလောင်းကြီးပြီးလျှင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး ခေါင်းလောင်းကြီး ဖြစ်သည် ။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီး ချိတ်ဆွဲထားရာတိုင်များမှာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၀၀ ပြည့်နှစ် ၊ (အေဒီ - ၁၈၃၉ ခုနှစ်) မြေငလျင်ဒါဏ်ကြောင့် ပျက်ဆီးသွားခဲ့သည် ။ ခေါင်းလောင်းတော်ကြီးကို လက်ရှိ ချိတ်ဆွဲထားသော သံယက်မကြီးကိုမူ နှောင်းခေတ်တွင်မှ ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည် ။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး၏အတိုင်းတာမှ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည် - ၁ ။ နှုတ်ခမ်းဝအချင်း (အပြင်ဘက်မှ တိုင်းတာလျှင်) - ၁၆ ပေ ၊ ၃ လက်မ ။ ၂ ။ အတွင်းပိုင်းအချင်း (နှုတ်ခမ်းဝအထက် ၄ ပေ ၈ လက်မအထက်မှ တိုင်းတာလျှင် - ၁၀ ပေ ။ ၃ ။ အမြင့် (အတွင်းပိုင်းမှ တိုင်းတာလျှင်) ...

သင်္ကြန်

သင်္ကြန် ----- နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို မြန်မာတို့က သင်္ကြန်ပွဲတော်ဟု သိကြသည် ။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားမှာ သက္ကဋဘာသာမှ လာခြင်းဖြစ်ပြီး ၊ ၁၂ ရာသီခွင် တစ်ခုခုသို့ နေမင်းဝင်ရောက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည် ။ နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို ၊ မြန်မာ့နက္ခတ္တဗေဒတွင် မဟာသင်္ကြန်ဟု ခေါ်ကြသည် ။ နေသည် မိန်ရာသီ ( ငါးရုပ် ) မှ မိဿရာသီ ( ဆိတ်သိုးရုပ် ) သို့ ကူးပြောင်းမှုကို အထိမ်းအမှတ် ပြုခြင်း ၊ နေနှစ်တစ်နှစ်၏ အဆုံးမှ နောက်နှစ်တစ်နှစ်၏အစသို့ ကူးပြောင်း သော အရေးကြီးသည့် အကူးအပြောင်း ဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် မဟာသင်္ကြန်ဟု ခေါ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည် ။ မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်သည် လပြက္ခဒိန် ဖြစ်သောကြောင့် ပွဲတော်ရက်ကို အရှင်ထားရသည် ။ ပုံသေ သတ်မှတ်ထား၍ မရ ။ တစ်နှစ်နှင့်တစ်နှစ် နှစ်သစ်ကူးသော ရက်လ မတူကြပေ ။ သို့သော် အနောက်တိုင်း ပြက္ခဒိန်မှာ နေပြက္ခဒိန်ဖြစ်သောကြောင့် ပုံမှန်အားဖြင့် ဧပြီ ၁၃ မှ ၁၅ ရက် သို့မဟုတ် ၁၃ မှ ၆ ရက် သို့မဟုတ် ၁၄ မှ ၁၆ ရက်အတွင်း ပွဲတော် ကျရောက်လေ့ ရှိသည် ။ မြန်မာတို့က နှစ်တစ်နှစ်ကို တွက်ချက်သောအခါ နေ၏အသွား အလာကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည် ။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနှစ် ၏ ပထမလဖြစ်သော တန်ခူးလကို နှစ်သစ်မတိုင်မီ ...