Skip to main content

မနုသီဟ

မႏုသီဟ
-----
ျမန္မာနိုင္ငံမွာရွိတဲ႕ ဘုရားပုထိုး အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ မနုသီဟဆိုတဲ႕ လူဦးေခါင္းနဲ႕ ေျခေသၤ႔ခႏၶာတစ္ပိုင္း ပါရွိျပီး အင္မတန္ လက္ရာေျမာက္လွတဲ႕ သတၱဝါတစ္ေကာင္ ရုပ္ထုကို ေတြ႕ျမင္ဖူးေပါင္း မ်ားလွျပီးျဖစ္မွာပါ ။ သို႕ေသာ္လဲ အဲ႕ဒီ႕သတၱဝါဟာ ဘယ္လို ရာစုႏွစ္ေလာက္က ျဖစ္တည္ခဲ႕တယ္ ဘယ္လို ပ်က္သုန္းသြားတယ္ ဘယ္လိုေနထိုင္ျကျပီး ဘယ္ေဒသေတြမွာ က်က္စားျကလဲဆိုတာေတာ့ မည္သူမွ် မသိျကပါဘူး ။ တကယ္ေတာ့ ဒီသတၱဝါဟာ အေကာင္အထည္သ႑ာန္နဲ႕ ဘယ္ရာစုရယ္လို႕ ေထာက္ျပရေလာက္ေအာင္ မရွိတဲ႕ စိတ္ကူးယဥ္ ပံုျပင္ထဲက ဇာတ္ေကာင္ပဲျဖစ္ပါတယ္ ။ သို႕ေသာ္လဲ ထိုရုပ္ထုဟာ ျမတ္စြာဘုရားရုပ္ထုေရွ႕ေတာ္ေမွာက္တို႕ ေစတီ ပုထိုးေတြရဲ႕ အေရွ႕ေတာ္ေမွာက္ေတြမွာ အထင္အရွားေတြ႕ရေလေတာ့ ဒီလို အထူးအဆန္း လက္ရာေျမာက္လွတဲ႕ ရုပ္ထုေတြကို ေရွးယခင္ကတည္းက လူေတြ အင္မတန္ စိတ္ဝင္စားခဲ႕ ေခတ္စားခဲ႕ဟန္တူပါတယ္ ။ မနုသီဟ ဆိုတာဟာ ပါဠိစကားျဖစ္ျပီး ျမန္မာလိုအဓိပၸါယ္မွာေတာ့ လူေျခေသၤ့လို႕ ဆိုပါတယ္ ။

မနုသီဟ အရုပ္ကို ထုဆစ္ထားပံုဟာ အနုပညာေျမာက္လွျပီး လူဦးေခါင္းမွာ မကိုဋ္သ႑ာန္ရွိတဲ႕ အခြ်န္အတက္ေတြနဲ႕ အလွဆင္ကာ ဦးထုတ္သ႑ာန္ ေဆာင္းထားပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ အနုသီဟဆိုတာဟာ အီဂ်စ္မွာရွိတဲ႕ စဖင့္ အရုပ္ေတြနဲ႕အင္မတန္ တူညီမႈ ရွိလွပါတယ္ ။ေရွးယခင္ ( လက္လွမ္းမရွီေလာက္တဲ႕) ရာစုႏွစ္ေတြအတြင္းက လူတစ္ပိုင္း ေျခေသၤ့ တစ္ပိုင္း ရုပ္ထုေတြကို တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ အသံုးျပဳပံုေတြကို ေထာက္ဆျပီးေျပာရရင္ေတာ့ ဒီ ရုပ္ထုကို စတင္သံုးစြဲလာျခင္းဟာ မည္သည့္အဓိပၸါယ္ကို အေျခခံထားသလဲဟု စဥ္းစားရမွာျဖစ္ျပီး ထိုအေျခခံထားျခင္းရဲ႕ ထူးျခားမႈ အဆက္အသြယ္ေတြဟာ မည္သည္ကို ဆိုလိုေျကာင္း ေလ့လာသင့္ပါေပတယ္။ သို႕ေသာ္ ယခုအထိေတာ့ ထင္သေလာက္ ခရီးမေရာက္ေသးျကပါ ။

ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ရွိတဲ႕ ဒီမနုသီဟ ရုပ္ထုသမိုင္းပံုျပင္ကို ေျပာရမယ္ဆိုရင္ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္ျပဳျပီးေနာက္ နွစ္ေပါင္း ၂၃၅ေလာက္မွာ ရာမညတိုင္း အစိတ္ သုဝ႑ဘုမၼိ ကို အရွင္ေသာဏ အရွင္ဥတၱရ ဆိုတဲ႕ မေထရ္ႏွစ္ပါးကို အရွင္ေမာဂၢလိပုတၱတိႆ က ရဟန္းျပဳကံေျမာက္ေလာက္ေအာင္ သံဃာငါးပါးနဲ႕ သာသနာျပဳ ေစလႊတ္ခဲ႕ပါတယ္။ အဲ႕ဒီ႔အခါ သုဝ႑ဘုမၼိတိုင္း သထံုျပည္မွာ သီရိမာေသာကမင္းျကီး မင္းျပဳေနတဲ႕အခ်ိန္ျဖစ္တယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕ျမိဳ႕မွာ သမုဒၵရာနဲ႕ နီးတဲ႕အတြက္ ေရေစာင့္ဘီလူးေတြ ေႏွာက္ယွက္ဖမ္းယူ စားေသာက္ျခင္းကို မင္းရဲ႕ အိမ္က သား ဖြားတိုင္း ခံစား ေနရတယ္လို႕ ဒီလိုဆိုတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႔ကို မေထရ္တို႕ ေရာက္ျကတဲ႕အခါ ဘီလူးမေတြရန္က ကာကြယ္နိုင္ရန္အတြက္ ဒီမနုသီဟ ခႏၶာျကီးကို ဖန္ဆင္းျပီး ေျခာက္လွန္႕ခဲ႕ရတယ္လို႕ သိရပါတယ္။ အဲ႕ဒီ႔ေနာက္ပိုင္းကေနစျပီး ဒီမနုသီဟ ဆိုတဲ႕ ရုပ္ထုကို တြင္တြင္ျကီး သံုးစြဲလာခဲ႕ျခင္း ျဖစ္တယ္ ။

သို႕ေသာ္ ဂရိဒ႑ာရီေတြထဲက စဖင့္ရုပ္ထုေတြရဲ႕ပံုျပင္သမိုင္းေတြဟာလဲ အင္မတန္မွ စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းလွပါေသးတယ္ ။ စဖင့္ ဆိုတဲ႕ ေဝါဟာရဟာ ဂရိဘာသာစကားကေန ဆင္းတက္လာတာျဖစ္ျပီး အဓိပၸါယ္က ဖိညွစ္ျခင္း တင္းျကပ္ျခင္းလို႕ ဆိုတယ္ ။ သူတို႕အလိုအရ ထိုစဥ္က မုဆိုးေတြဟာ ေျခေသ႔ကို အမဲလိုက္တဲ႕အခါ ေျခေသၤ႔ရဲ႕ လည္ျမိဳကို ဖိညွစ္ျပီး သတ္တာကို ဂုဏ္ယူျကတယ္လို႕ ဒီလို ဆိုကာ အဲ႕ဒီ႔အရာကို ယူျပီး စဖင့္ဆိုတဲ႕ အမည္နဲ႕ ဒီလို ေျခေသၤ့တစ္ပိုင္း လူတစ္ပိုင္း ရုပ္ထုေတြကို ထုလုပ္သံုးစြဲခဲ႕ျကတာျဖစ္ပါတယ္ ။ သို႕ေသာ္ အင္မတန္ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတဲ႕အခ်က္ေတြလဲ ရွိေနပါေသးတယ္ ။ ဒါဟာ စဖင့္ရုပ္ထုျကီးကို ဘယ္ရာစုေလာက္ကတည္း ထူလုပ္လာျကလဲဆိုတာ အတိအက်မသိေသးသလို ထိုရုပ္ထုရဲ႕ သက္တမ္းကို တြက္ျကည့္လို႕ ယခုအခ်ိန္ထိ မသိရွိနိုင္ မရနိုင္ေသးပါေျကာင္း ။

ဗဟုသုတရရွိနိုင္ျကပါေစ . . .
အစဥ္ေလးစားလ်က္

#htoohtoolay



myothetzaw23.blogspot.com

Comments

Popular posts from this blog

လိပ့်ပြာလွှင့် အတက်ပညာ

လိပ်ပြာလွှင့်အတတ်ပညာ ----- ရေထုံ မီးထုံများကို ကူးပြီးမှ ဒုတိယအဆင့်ကို တက်လှမ်းအောင်မြင်သကဲ့သို့ ထွက်ရပ်ပေါက်ပညာ၏ အရေးအပါဆုံး အပိုင်းဖြစ်သော မရဏထုံကူးပြီးမ...

မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး

မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး ----- မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီးကို ဘိုးတော်ဘုရား (၁၇၈၂ - ၁၈၁၉) က ပုထိုးတော်ကြီးတွင် ထားရှိရန် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၇၀ ပြည့်နှစ် ၊ ကဆုန်လ (အေဒီ - ၁၈၀၈ ခုနှစ် ၊ ဧပြီလ) တွင် သွန်းလောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။ ပုထိုးတော်ကြီးကိုမူကား အပြီးသတ် တည်ဆောက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ ။ အလေးချိန် ၅၅၅၅၅ ပိဿာ (တန် ၉၀) ခန့်ရှိသော မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းသည် ၎င်းထက် သုံးဆခန့် ကြီးသော မော်စကိုမှ ခေါင်းလောင်းကြီးပြီးလျှင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး ခေါင်းလောင်းကြီး ဖြစ်သည် ။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီး ချိတ်ဆွဲထားရာတိုင်များမှာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၀၀ ပြည့်နှစ် ၊ (အေဒီ - ၁၈၃၉ ခုနှစ်) မြေငလျင်ဒါဏ်ကြောင့် ပျက်ဆီးသွားခဲ့သည် ။ ခေါင်းလောင်းတော်ကြီးကို လက်ရှိ ချိတ်ဆွဲထားသော သံယက်မကြီးကိုမူ နှောင်းခေတ်တွင်မှ ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည် ။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး၏အတိုင်းတာမှ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည် - ၁ ။ နှုတ်ခမ်းဝအချင်း (အပြင်ဘက်မှ တိုင်းတာလျှင်) - ၁၆ ပေ ၊ ၃ လက်မ ။ ၂ ။ အတွင်းပိုင်းအချင်း (နှုတ်ခမ်းဝအထက် ၄ ပေ ၈ လက်မအထက်မှ တိုင်းတာလျှင် - ၁၀ ပေ ။ ၃ ။ အမြင့် (အတွင်းပိုင်းမှ တိုင်းတာလျှင်) ...

သင်္ကြန်

သင်္ကြန် ----- နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို မြန်မာတို့က သင်္ကြန်ပွဲတော်ဟု သိကြသည် ။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားမှာ သက္ကဋဘာသာမှ လာခြင်းဖြစ်ပြီး ၊ ၁၂ ရာသီခွင် တစ်ခုခုသို့ နေမင်းဝင်ရောက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည် ။ နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို ၊ မြန်မာ့နက္ခတ္တဗေဒတွင် မဟာသင်္ကြန်ဟု ခေါ်ကြသည် ။ နေသည် မိန်ရာသီ ( ငါးရုပ် ) မှ မိဿရာသီ ( ဆိတ်သိုးရုပ် ) သို့ ကူးပြောင်းမှုကို အထိမ်းအမှတ် ပြုခြင်း ၊ နေနှစ်တစ်နှစ်၏ အဆုံးမှ နောက်နှစ်တစ်နှစ်၏အစသို့ ကူးပြောင်း သော အရေးကြီးသည့် အကူးအပြောင်း ဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် မဟာသင်္ကြန်ဟု ခေါ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည် ။ မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်သည် လပြက္ခဒိန် ဖြစ်သောကြောင့် ပွဲတော်ရက်ကို အရှင်ထားရသည် ။ ပုံသေ သတ်မှတ်ထား၍ မရ ။ တစ်နှစ်နှင့်တစ်နှစ် နှစ်သစ်ကူးသော ရက်လ မတူကြပေ ။ သို့သော် အနောက်တိုင်း ပြက္ခဒိန်မှာ နေပြက္ခဒိန်ဖြစ်သောကြောင့် ပုံမှန်အားဖြင့် ဧပြီ ၁၃ မှ ၁၅ ရက် သို့မဟုတ် ၁၃ မှ ၆ ရက် သို့မဟုတ် ၁၄ မှ ၁၆ ရက်အတွင်း ပွဲတော် ကျရောက်လေ့ ရှိသည် ။ မြန်မာတို့က နှစ်တစ်နှစ်ကို တွက်ချက်သောအခါ နေ၏အသွား အလာကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည် ။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနှစ် ၏ ပထမလဖြစ်သော တန်ခူးလကို နှစ်သစ်မတိုင်မီ ...