အေႀကာင္းအက်ိဳးႏွင့္ စည္းဆိုတာ !
-----
ဗုဒၶရဲ႕ တရားသေဘာေတြကို အႏွစ္ခ်ဳပ္ဆင္ျခင္ႀကည့္မယ္ဆိုရင္ အႀကမ္းထည္ေျပာရမယ္ဆိ္ုပါစို႕ခင္ဗ်ာ ။ ဘာကိုမွ အစိုးမရတဲ႕ေလာကႀကီးမွာ အစိုးရတယ္ဆိိုတာမရွိေလေတာ့ ျဖစ္သမွ်ကို ထိုင္ႀကည့္ေနရံုတာ ရွိေတာ့တာေပါ့ ။ အရိယာသုူေတာ္စင္ေတြဟာ အေႀကာက္တရားကို လုပ္ယူေဖ်ာက္ပစ္လိုက္တာမဟုတ္ႀကဘူးေလ ။ သူတို႕က ဒါရွိလာလို႕ဒါျဖစ္လာတာပါဆိုတာ သိျမင္ေနတာမို႕လို႕ပါ ။ ဒီအေႀကာင္းပ်က္သြားတာ တစ္ျခားစည္းနဲ႕ ညီသြားတာပါလို႕ ေျပာႀကတယ္ / မွတ္ယူတက္ႀကတယ္မဟုတ္လား ။ သိပ့္မွန္တာေပါ့ ။ ဒါေပမယ့္ စည္းလို႕ ဒီလိုသံုးတဲ႕အခါ အဓိပၸါယ္က ပံုစံခ်ျပီးသားလို႕ အဓိပၸါယ္ တက္ေရာက္သြားတာေတာ့ရွိတယ္ ။ အဲ႕ဒါကလဲ အစၥလာမ္ဘာသာကို ေလ့လာမိရင္ သိသာတယ္ ။ သူတို႕က ျဖစ္သမွ် အရာတိုင္းဟာ စည္းဆိုတဲ႕ ခ်မွတ္ျပီးသားပံုစံကြက္ရွိတယ္လို႕ သတ္မွတ္ႀကတယ္ေလ ။ ဘုရားသခင္အလိုေတာ္က် တစ္နည္း အလႅာမ္ရဲ႕ အမိန္႕ေတာ္အရေပါ့ ။ ဒါကိုထပ္ခြဲတဲ႕အခါ စည္းဆိုကတည္းက ပံုစံေတြက တစ္ပံုစံတည္း ရွိရမယ္လို႕ ေျပာတာနဲ႕ အင္မတန္ နီးစပ္သြားတယ္ ။ ဥပမာႀကည့္ေလ ။ အခ်ိဳေရစက္ရံုက ဒီဇိုင္းလွလွနဲ႕ ပံုစံကြက္တစ္ခု လုပ္ထားတယ္ ။ အဲ႕ပံုစံခြက္ထဲကအတိုင္းပဲ ထုတ္ကုန္ ထုတ္္တဲ႕အခါ အားလံုး အတူတူပဲ ထြက္လာတယ္ ။ ဒါကို စည္း ပံုစံခြက္လို႕ ေခၚတယ္ ။ေသျခာဆင္ျခင္ႀကည့္ / စဥ္းစားႀကည့္စမ္းးးး ! အဲ႕လိုတာဆိုရင္ လူေတြဟာ ဘာေႀကာင့္ ေခါင္းႏွစ္လံုးတို႕ ဘာတို႕ ေမြးေတာ့ ပါလာရတာလဲေနာ္ ။ ဒါက ပံုစံခြက္ စည္းအတြင္းကဆိုတာကို တိတိလင္းလင္း ျငင္းေနတာပဲမဟုတ္လား ! ဒါ ဟာ စည္းလြတ္တယ္လို႕ ေခၚလို႔ရမလား ? ။ အဲ႕လိုပဲ ဗုဒၶမွာႀကေတာ့ အေႀကာင္း အက်ိဳးဆိုတာ ရွိတယ္ေလ ။ အေႀကာင္းရယ္ ။ အက်ိဳးရယ္ ။ ဒီအေႀကာင္းက ဒီအက်ိဳးကို ထုတ္ေပးေပမယ့္ ဒီထုတ္လိုက္တဲ႕ အက်ိဳးက ေနာက္ထပ္အေႀကာင္းတစ္ခုျဖစ္တယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕ျဖစ္ဖို႕အတြက္ ကလဲ မ်ားစြာေသာအေႀကာင္းတိုင္းက ေက်းဇူးျပဳရတယ္ေပါ့ ။ ဥပမာႀကည့္ကြာ ။ ဗုဒၶရဲ႕ အေႀကာင္းမ်ားစြာေက်းဇူးျပဳတယ္ဆိုတာမွာ ဒီကမၻာ့နိယာမက အလြန္ေသးငယ္တဲ႕ ျမဴတစ္ခုထိတိုင္ေအာင္ ေက်းဇူးျပဳတယ္ေလ ။ ဥပမာေျပာရရင္ စားပြဲတစ္ခုအေပၚမွာ ေရခြက္တစ္ခြက္ထားလိုက္ ။ အဲ႕ဒီ႕ေရခြက္ထဲလက္ထည့္လိုက္တာနဲ႕ ေရေတြဟာ လွ်ံက်သြားတယ္ ။ ဒါက အေပၚရံကိုေျပာတာ ။ ေထာက္ပံ႕ေက်းဇူးျပဳတာကိုေျပာရရင္ ခြက္ရွိမယ္ ။ ေရရွိမယ္ ။ ေရဆိုတာေတာင္ H(2)O ေနာ္ ။ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ႏွစ္ခု ေအာက္စီဂ်င္တစ္ခု အဲ႕လိုအမ်ိဳးစားက ႏွစ္မ်ိဳးေတာင္ဖြဲ႕စည္းထားမယ္ ။ စားပြဲရွိမယ္ ။ ေအာက္က ေထာက္တဲ႕ ႀကမ္းရွိမယ္ ။ ႀကမ္းကို မ, တည္တဲ႕ ေျမရွိမယ္ ။ ေျမကိုတည္တဲ႕ ေလရွိမယ္ ။ စုစည္းထားတဲ႕ ေရရွိမယ္ ။ ဓါတ္ေျပာင္းေနေအာင္ျပဳထားေပးမဲ႕ ေတေဇာ အစရွိတာေတြက ကမၻာ့ဆြဲအား အစရွိ္တာေတြကိုမွာ အေသးစိတ္ ေထာက္ပံ႕ရတယ္ ။ ဒီပံုစံျဖစ္ဖို႕အတြက္ စည္းထဲက်သြားတာမဟုတ္ဘူး ။ ျဖစ္ျပီးေပၚလာတဲ႕ ခႏၶာအသစ္လို႕ ေျပာတာ ။ စည္းဆိုတာထက္ နက္နဲတယ္ေပါ့ ။ သူတို႕က သူတို႕အလုပ္ သူတို႕ လုပ္ရံုပဲ ပံုစံခြက္လို တစ္နည္း စည္းတစ္ခုလို ဒါလုပ္ရင္ ဒီပံုပဲထြက္ေပၚရမယ္ဆိုတာ မဟုတ္ဘူး။ သူ႕အမ်ိဳးအစားတိုင္းပဲသူတို႕က ေထာက္ပံ႕သြားတယ္ ။ ေက်းဇူးျပဳသြားတယ္။ ဥပမာနဲ႕ထင္ရွားေအာင္ ေျပာရရင္ေတာ့ ဟင္းတစ္ပြဲလိုပဲ ။ ဆားရွိမယ္ အခ်ိဳမႈန္႕ ငံျပာရည္ အစရွိတာေတြအားလံုးေရာျပီး ဟင္းခ်က္လိုက္တယ္ ။ ဆားက ဆားအတိုင္းပဲေက်းဇူးျပဳတာပဲ ။ အခ်ိဳမႈန္ေရာ ငံျပာေရေရာ အစရွိ္တာေတြဟာ သူ႕သေဘာအတိုင္းပဲ ေက်းဇူးျပဳတာပဲ ။ ခႏၶာက ခ်က္လိုက္လို႕ စည္းက်သြားတာမဟုတ္ဘူး ။ ဆားမ်ားရင္မ်ားသေလာက္ ငံမွာပဲ ။ အဲ႕လိုေျပာတာ ။ ဗုဒၶရဲ႕ အေႀကာင္းမ်ားစြာဆိုတာ ။ အဲ႕ဒီလိုစုစည္းျပီးမွ အရသာမ်ိဳးကိုစုစားတဲ႕အခါအသစ္အရသာထြက္သြားတယ္ မဟုတ္လား ။ အဲ႕ဒါ ပညတ္ခႏၶာအသစ္ေပါ့ ။ အဲ႕ဒါက စည္းထဲကလြတ္ျပီး အေႀကာင္းရွိလို႕ အက်ိဳးျဖစ္သြားတာပါ ။ စည္းနဲ႕ အေႀကာင္းအက်ိဳးဆိုတာ တူမလိုလိုနဲ႕ အင္မဆန္ကြဲတာကို နားလည္ေအာင္င္ အရွည္ႀကီးေျပာရတာပါသူငယ္ခ်င္း ။
ဒါေႀကာင့္ စည္းထဲကလြတ္တဲ႕သူ ေဘာင္လြတ္တဲ႕သူဆိုတာဟာ အေႀကာင္းအက်ိဳးထဲကေတာ့ လံုးဝလြတ္တယ္လို႕ ယူလို႕မရပါဘူးေလ ။ ဘာေႀကာင့္လဲဆို စည္းနဲ႕ အေႀကာင္းအက်ိဳးနဲ႕က လံုးဝမတူလို႕ပဲကိုးးး ။ ဒါက စည္းကိုေျပာတာပါ ။ အေႀကာက္တရားနဲ႕ပတ္သတ္ျပီးေတာ့ ေတာ့ နည္းနည္းေျပာရရင္ အရိယာ သူေတာ္စင္ေတြက ငါမေႀကာက္ဘူးဆိုျပီး လုပ္ယူလိုက္တာမ်ိဳးမရွိဘူး ။ အဲ႕လိုမေႀကာက္တာကို ကြယ္ေပ်ာက္သြားတယ္လို႕ထင္ႀကတယ္ ။ အဲ႕ဒီလိုမဟုတ္ဘူး သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ ။ အရိယာေတြလဲ နာက်င္တက္တယ္ မေကာင္းတာ ေကာင္းတာကို ခြဲျခားနိုင္တဲ႕ ပညာရွိတယ္ ။ ခႏၶာအစဥ္က အျဖစ္အပ်က္ကို ဝိပႆနာရႈျပီး ျဖစ္ပ်က္တာကို မ်က္ေမွာက္ျပဳေနတဲ႕အခါ ဒါရွိရင္ ဒါျဖစ္လာတာပါပဲဆိုတာ သိေနေတာ့ အထူးအဆန္းေႀကာက္စရာလဲမဟုတ္ ဝမ္းနည္းစရာလဲမဟုတ္ သူ႕သေဘာအတိုင္းသူျဖစ္တာပဲလို႕ ဒီလို မ်က္ေမွာက္ထင္ထင္ေတြ႕ျမင္ေနလို႕တာ ေႀကာက္ျခင္းဆ္ိုတာ မရွိေတာ့တာပါ ။ ဥပမာေျပာရရင္ တစ္ခါကတကၠသိုလ္မွာ သုညဝါဒဆိုတဲ႕ အယုူေပၚဖူးတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕အယူကိုလက္မခံေပမယ့္ သူသံုးတဲ႕အသံုးေလးေျပာရရင္ လူတစ္ေယာက္ဟာ ညအေမွာင္ထဲမွာက်ေနတဲ႕ ႀကိဳးေခြကိုထင္ထင္ရွားရွားမသိေလေတာ့ ေျမြထင္တယ္တဲ႕ ။ အမွန္က ႀကိဳးပါပဲတဲ႕ ။ အလင္းေရာင္ အလြန္ေကာင္းတဲ႕အခါ ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႕ေတာ့ ႀကိဳးဆိုတာသိျပီး ေႀကာက္စိတ္မရွိေတာ့တာမ်ိဳးေပါ့ ။ ဒါက ေႀကာက္စိတ္နဲ႕ပတ္သတ္ျပီး သူ႕ဥပမာကိုေျပာတာေနာ္ ။ သူ႕အလိုကေတာ့ နိဗၺာန္ဆိုတာ ဒီလူ႕ေလာကကိုေျပာတာလို႕ ဆ္ုိလိုခ်င္တာ ။ အဲ႕ဒါကို ယူသံုးတာမဟုတ္ဘူးေနာ္ ။ အဲ႕လို စည္းအတြင္းကထြက္ျပီး ေဘာင္လြတ္တယ္လို႕ ဆိုတာဟာ စည္းဆိုတဲ႕ ပံုစံခြက္ႀကီးထဲကထြက္ျပီး ဒီအေႀကာင္းရွိလို႕ ဒီအေႀကာင္းေပၚလာတာ ။ ေပၚလာတဲ႕အက်ိဳးတရားကလဲ ပံုစံခြက္စည္းထဲကမဟုတ္ဘူး ။ လံုးဝဒီဇိုင္းအသစ္ ဘယ္သူမွ ေဖၚထားတဲ႕ပံုစံမဟုတ္သလို ဒီပံုစံပဲထြက္ပါမယ္လို႕ ေျပာလို႕မရတဲ႕ ခႏၶာအသစ္ေတြပါ ။ ဒါကို စည္းလြတ္တယ္ ေဘာင္ထဲက လြတ္တယ္လို႕ ဒီေနရာမွာသံုးတာပါ ။ အဲ႕လို ျဖစ္လိုက္ ခႏၶာအသစ္ျဖစ္လိုက္ ။ ထက္အေႀကာင္းျဖစ္ေလေတာ့ ထက္ျဖစ္ ထပ္ပ်က္ ။ အဲ႕လို မဆံုးနိုင္ပဲ ျဖစ္လိုက္ ပ်က္လိုက္ကိုက အနတၱလို႕ ဒီလိုသံုးလို႕ ရသြားတာေပါ့ ။ အဆံုးမရွိေတာ့ဘူးေလ ။ စည္းထက္ လြန္သြားတာကိုးးး ။ အမွန္ေတာ့ စည္းကို အေႀကာင္းအက်ိဳးလို႕ ဒီလိုသံုးလိုတာဟာ အမွားပါ ။ အဲ႕လိုက အေပၚရံသံုးလို႕ရပါတယ္ ။ မွန္တယ္ ။ ဒါေပမယ့္ အေႀကာင္းအက်ိဳးက စည္းထက္ လြန္ျပီး အမ်ားခ်ည္း ကြဲျပားတာပါ သူငယ္ခ်င္း ။ အခ်ိန္ယူျပီးဆင္ျခင္ႀကည့္ပါ ။ ထင္ရွားလာမွာပဲ ။ ဘာေႀကာင့္လဲဆို အဲ႕ဒီ႕အေႀကာင္းအက်ိဳးဆိုတာဟာ ထင္ရွားရွိတဲ႕ ေဘာင္လြတ္တဲ႕ အေႀကာင္းအက်ိဳး အနတၱဆိုတာ အျဖစ္တရား ပရမတၱျဖစ္ေနလို႕ပါပဲသူငယ္ခ်င္းေရ ။
လူသည္ ပဋိသေႏၶစိတ္ျဖစ္ျပီးတကာလ အိုျခင္း နာျခင္း ေသျခင္းကို မလြန္ေျမာက္သည္ရွိေသာေႀကာင့္ ေလာကေဘာင္ႀကီးအတြင္း ႀကဥ္လည္ျဖတ္သန္း နိုးထ လႈပ္ရရွားေနရကား တစ္ေန႕ ျပီး တစ္ေန႕ တစ္ခ်ိန္ျပီး တစ္ခ်ိန္ တစ္နာရီျပီး တစ္နာရီအေလ်ာက္ ေလာဘ ေဒါသ ေမာဟ မ်ားဖံုးလႊမ္းလ်က္ ဝိဇၨာအျမင္ကိုကြယ္ကာ တိုးတက္ရာတိုးတက္ေႀကာင္းဟာ ယံုမွတ္ေသာ ေလာကီ ဥစၥာ ရာထူး စည္းစိမ္တို႕အတြက္ မရပ္မနား ပင္ပန္းႀကီးစြာ ရွာေဖြေနႀကေလသည္ ။ တစ္ဦးအေပၚတစ္ဦး တစ္ေယာက္အေပၚတစ္ေယာက္ အေကာင္းျမင္မႈ ကုသိုလ္ပြားမႈသည္ ေငြေႀကးဓန ဥစၥာ ေနရာဌာနတို႕ႏွင့္ ယွဥ္ျပိဳင္ရသည္ရွိေသာ္ အေနာက္သို႕တိုင္ က်ေရာက္ခဲ႕ရေလျပီ ။ ထိုသူတို႕သည္ အိုျခင္းကို ေမ႕ေနႀကသေလာ ။ သို႕မဟုတ္ မသိႀကသေလာ ။ သူသည္ တစ္ေန႕ တစ္ေန႕ လႈပ္ရွားရုန္းကန္ေနႀကျပီးတကာလ တစ္ခုေသာ အေႀကာင္းေႀကာင့္ ရုတ္တရပ္ စုတိစိတ္ျဖစ္ပါက အဘယ္သို႕ ျပဳရအံ႕နည္း။ ထိုသူသည္ အဘယ္သို႕ေသာ ေကာင္းမႈကို ျပဳ၍ အဘယ္သို႕ေသာ အကုသိုလ္ ကုသိုလ္ကို ေဝခြဲနိုင္ရကား အဘယ္ဘံုသို႕တိုင္ တက္ေရာက္နိုင္မည္နည္း ။ ထိုသူအတြက္ အာမခံခ်က္မရွိ ။ အိုျခင္းေမ့ေနေသာေႀကာင့္ မအိုမီ ရွာမွီးခဲ႕ေသာ ဥစၥာတို႕အေပၚ တက္မက္ေသာ ေလာဘ တစ္ပါးသူအား မေပးလိုေသာ ဝန္တိုမႈ အစရွိသည္တို႕၏ ေက်းဇူး ေစတသိက္တို႕ကိုသာ လက္ဝယ္က်က် ပိုက္ေထြးမိသည္ျဖစ္ေသာေႀကာင့္ သူသည္ စုတိစိတ္ သန္႕ရွင္းေပလိမ့္မည္ဟု မည္သူမွ် အာမခံခ်က္မေပးသာေပ ။ ထို႕အတူပင္ ထိုသူကိုယ္တိုင္ပင္ အာမခံအပ္၏ဟု မမွတ္ယူနိုင္ေပ ။ ဤသည္မွာ အိုျခင္းကို ေမ့ေနေသာသူ၏ အေႀကာင္းတည္း ။ ထိုအေႀကာင္းကိုလိုက္၍ သူအိုဘဝတိုင္ တက္ေရာက္ေနခ်ိန္တြင္လဲ သူသည္ ေသဆံုးျခင္းကို ေမ့ေလ်ာ့ေနျပန္သည္ ။ ေမ့ေနျခင္းသည္ေလာ သို႔မဟုတ္ လံုးဝမသိျခင္းသည္ေလာ ။ ဤေလာႏွစ္ခုအႀကား ေတြေဝမႈေမာဟတရားသည္ လြန္စြာႀကီးမားရျပန္ေလသည္ ။ အရသာခံတြင္းမွ အာရံုခံမ်ားအားနည္းမႈေႀကာင့္ ပ်က္ယြန္းေနေသာရသခံတြင္းသည္ မေပါ့ မငံ အလြန္အင္မတန္ေလ်ာ့ပါးရေသာေႀကာင့္ ခံတြင္းေတြ႕ဖြယ္ အာသာတို႕ကို ရွာမွီးျပန္ေလသည္ ။ တဏွာသည္ ခႏၶာအေပၚတပ္မက္မႈ ေလ်ာ့ပါးေလေသာ္လည္း ဥစၥာဓန မိတ္ေဆြ သားသမီးတို႕အေပၚ သံေယာဇဥ္ဟု ဆိုအပ္ေသာႀကိဳးအား ႏြားႏွစ္ေကာင္ ယွဥ္ကာ တုတ္သည့္ နည္းတူ ဤႏြား၏ႀကိဳး ထိုႏြား၏ႀကိဳးဟု ေျပာဆိုကုန္ႀကျပန္၏ ။ သံေယာဇဥ္သည္ ႀကိဳးဟုဆိုေသာ္ မည္သည့္ႏြား၏ႀကိဳးဟုသက္မွတ္နိုင္ျခင္းငွာမစြမ္းသာသည္တာျဖစ္ေသာေႀကာင့္ ႀကိဳးကိုပင္ ဖ်က္ရာသင့္ေလေတာ့၏ ။ သံေယာဇဥ္ႀကိဳးသည္ အိုသူ၏ သႏၱန္၌ အားႀကီးေသာ ေမာဟကို မီးထိုးေပးေနရကား အားႀကီးေလေလ ထိုမီး ေတာက္ေလာင္ေလပင္တည္း ။ ဤသည္မွာ ေသျခင္းေမ့ေသာသူ၏ အေပၚရံသံုးသပ္မႈအျဖင့္တည္း ။
ေသျခင္းေမ့သူသည္ ေသဆံုးခ်ိန္တိုင္ေရာက္ေသာ္လည္း မေသမီအခ်ိန္ကာလမ်ားဆီက ျပဳခဲ႕ေသာ ကုသုိလ္အမႈ ျပဳခဲ႕ေသာ အကုသိုလ္အမႈတို႕အား တစ္ဖန္ျပန္၍ အင္တိုက္အားတိုက္ ယွဥ္ျပိဳင္ေနရာယူျပန္ကာ သေဘာေတြ႕ေသာဘဝင္ကိုပင္ ျပန္၍ ထင္ေလသည္ ။ ဘဝင္ဘယ္မွာ က်မည္နည္း ။ ထိုေနရာက်မည္ ဤေနရာက်မည္မသိရကား ဘဝင္က်ကာ စုတိစိတ္မွတစ္ဖန္ သေႏၶစိတ္ကို ေရာက္သည့္တိုင္ သူသည္ ဘဝင္ကို ေတြ႕ရွိျခင္းမရွိရံုသာမက ေလာဘ ေဒါသ ေမာဟ တို႕ႏွင့္အတူ အေဒါသ အေလာဘ အေမာဟဟုေသာ ဟိတ္တရားမ်ားကို ျပန္လည္ ယူေဆာင္ျခင္းငွာ စြမ္းျပန္သည္ ။ သံသရာ အစဥ္ ေႀကာက္စရာေကာင္းေလစြတည္း ။ သံုးသပ္ျခင္က သံုးသပ္ျခင္ဆင္သေလာက္ ေက်နပ္စရာမေတြ႕ေပ ။ ဤသည္မွာ ဒုကၡ၏ အစဟု ပ်က္တိုင္း ပ်က္တိုင္း ခဏ၌ ညာဏယွဥ္ သိသင့္ေလေတာ့၏ ။ နည္းနည္းဆင္ျခင္က နည္းနည္းျမင္၏ မ်ားမ်ားဆင္ျခင္က မ်ားမ်ားျမင္၏ ။ နည္းနည္းျမင္ေသာသူသည္ နိဗၺာန္ကို နည္းနည္းလိုခ်င္၏ ။ မ်ားမ်ားျမင္ေသာသူသည္ နိဗၺာန္ကို မ်ားမ်ားလိုခ်င္၏ ။ နိဗၺာန္မလိုခ်င္ျခင္းမွာ လံုးဝမျမင္ေသာေႀကာင့္ဟု ေမာဟတရား အားႀကီးပံုကို အမွန္သိပါေလေတာ့ေလာ ……
#htoohtoolay
-----
ဗုဒၶရဲ႕ တရားသေဘာေတြကို အႏွစ္ခ်ဳပ္ဆင္ျခင္ႀကည့္မယ္ဆိုရင္ အႀကမ္းထည္ေျပာရမယ္ဆိ္ုပါစို႕ခင္ဗ်ာ ။ ဘာကိုမွ အစိုးမရတဲ႕ေလာကႀကီးမွာ အစိုးရတယ္ဆိိုတာမရွိေလေတာ့ ျဖစ္သမွ်ကို ထိုင္ႀကည့္ေနရံုတာ ရွိေတာ့တာေပါ့ ။ အရိယာသုူေတာ္စင္ေတြဟာ အေႀကာက္တရားကို လုပ္ယူေဖ်ာက္ပစ္လိုက္တာမဟုတ္ႀကဘူးေလ ။ သူတို႕က ဒါရွိလာလို႕ဒါျဖစ္လာတာပါဆိုတာ သိျမင္ေနတာမို႕လို႕ပါ ။ ဒီအေႀကာင္းပ်က္သြားတာ တစ္ျခားစည္းနဲ႕ ညီသြားတာပါလို႕ ေျပာႀကတယ္ / မွတ္ယူတက္ႀကတယ္မဟုတ္လား ။ သိပ့္မွန္တာေပါ့ ။ ဒါေပမယ့္ စည္းလို႕ ဒီလိုသံုးတဲ႕အခါ အဓိပၸါယ္က ပံုစံခ်ျပီးသားလို႕ အဓိပၸါယ္ တက္ေရာက္သြားတာေတာ့ရွိတယ္ ။ အဲ႕ဒါကလဲ အစၥလာမ္ဘာသာကို ေလ့လာမိရင္ သိသာတယ္ ။ သူတို႕က ျဖစ္သမွ် အရာတိုင္းဟာ စည္းဆိုတဲ႕ ခ်မွတ္ျပီးသားပံုစံကြက္ရွိတယ္လို႕ သတ္မွတ္ႀကတယ္ေလ ။ ဘုရားသခင္အလိုေတာ္က် တစ္နည္း အလႅာမ္ရဲ႕ အမိန္႕ေတာ္အရေပါ့ ။ ဒါကိုထပ္ခြဲတဲ႕အခါ စည္းဆိုကတည္းက ပံုစံေတြက တစ္ပံုစံတည္း ရွိရမယ္လို႕ ေျပာတာနဲ႕ အင္မတန္ နီးစပ္သြားတယ္ ။ ဥပမာႀကည့္ေလ ။ အခ်ိဳေရစက္ရံုက ဒီဇိုင္းလွလွနဲ႕ ပံုစံကြက္တစ္ခု လုပ္ထားတယ္ ။ အဲ႕ပံုစံခြက္ထဲကအတိုင္းပဲ ထုတ္ကုန္ ထုတ္္တဲ႕အခါ အားလံုး အတူတူပဲ ထြက္လာတယ္ ။ ဒါကို စည္း ပံုစံခြက္လို႕ ေခၚတယ္ ။ေသျခာဆင္ျခင္ႀကည့္ / စဥ္းစားႀကည့္စမ္းးးး ! အဲ႕လိုတာဆိုရင္ လူေတြဟာ ဘာေႀကာင့္ ေခါင္းႏွစ္လံုးတို႕ ဘာတို႕ ေမြးေတာ့ ပါလာရတာလဲေနာ္ ။ ဒါက ပံုစံခြက္ စည္းအတြင္းကဆိုတာကို တိတိလင္းလင္း ျငင္းေနတာပဲမဟုတ္လား ! ဒါ ဟာ စည္းလြတ္တယ္လို႕ ေခၚလို႔ရမလား ? ။ အဲ႕လိုပဲ ဗုဒၶမွာႀကေတာ့ အေႀကာင္း အက်ိဳးဆိုတာ ရွိတယ္ေလ ။ အေႀကာင္းရယ္ ။ အက်ိဳးရယ္ ။ ဒီအေႀကာင္းက ဒီအက်ိဳးကို ထုတ္ေပးေပမယ့္ ဒီထုတ္လိုက္တဲ႕ အက်ိဳးက ေနာက္ထပ္အေႀကာင္းတစ္ခုျဖစ္တယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕ျဖစ္ဖို႕အတြက္ ကလဲ မ်ားစြာေသာအေႀကာင္းတိုင္းက ေက်းဇူးျပဳရတယ္ေပါ့ ။ ဥပမာႀကည့္ကြာ ။ ဗုဒၶရဲ႕ အေႀကာင္းမ်ားစြာေက်းဇူးျပဳတယ္ဆိုတာမွာ ဒီကမၻာ့နိယာမက အလြန္ေသးငယ္တဲ႕ ျမဴတစ္ခုထိတိုင္ေအာင္ ေက်းဇူးျပဳတယ္ေလ ။ ဥပမာေျပာရရင္ စားပြဲတစ္ခုအေပၚမွာ ေရခြက္တစ္ခြက္ထားလိုက္ ။ အဲ႕ဒီ႕ေရခြက္ထဲလက္ထည့္လိုက္တာနဲ႕ ေရေတြဟာ လွ်ံက်သြားတယ္ ။ ဒါက အေပၚရံကိုေျပာတာ ။ ေထာက္ပံ႕ေက်းဇူးျပဳတာကိုေျပာရရင္ ခြက္ရွိမယ္ ။ ေရရွိမယ္ ။ ေရဆိုတာေတာင္ H(2)O ေနာ္ ။ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ႏွစ္ခု ေအာက္စီဂ်င္တစ္ခု အဲ႕လိုအမ်ိဳးစားက ႏွစ္မ်ိဳးေတာင္ဖြဲ႕စည္းထားမယ္ ။ စားပြဲရွိမယ္ ။ ေအာက္က ေထာက္တဲ႕ ႀကမ္းရွိမယ္ ။ ႀကမ္းကို မ, တည္တဲ႕ ေျမရွိမယ္ ။ ေျမကိုတည္တဲ႕ ေလရွိမယ္ ။ စုစည္းထားတဲ႕ ေရရွိမယ္ ။ ဓါတ္ေျပာင္းေနေအာင္ျပဳထားေပးမဲ႕ ေတေဇာ အစရွိတာေတြက ကမၻာ့ဆြဲအား အစရွိ္တာေတြကိုမွာ အေသးစိတ္ ေထာက္ပံ႕ရတယ္ ။ ဒီပံုစံျဖစ္ဖို႕အတြက္ စည္းထဲက်သြားတာမဟုတ္ဘူး ။ ျဖစ္ျပီးေပၚလာတဲ႕ ခႏၶာအသစ္လို႕ ေျပာတာ ။ စည္းဆိုတာထက္ နက္နဲတယ္ေပါ့ ။ သူတို႕က သူတို႕အလုပ္ သူတို႕ လုပ္ရံုပဲ ပံုစံခြက္လို တစ္နည္း စည္းတစ္ခုလို ဒါလုပ္ရင္ ဒီပံုပဲထြက္ေပၚရမယ္ဆိုတာ မဟုတ္ဘူး။ သူ႕အမ်ိဳးအစားတိုင္းပဲသူတို႕က ေထာက္ပံ႕သြားတယ္ ။ ေက်းဇူးျပဳသြားတယ္။ ဥပမာနဲ႕ထင္ရွားေအာင္ ေျပာရရင္ေတာ့ ဟင္းတစ္ပြဲလိုပဲ ။ ဆားရွိမယ္ အခ်ိဳမႈန္႕ ငံျပာရည္ အစရွိတာေတြအားလံုးေရာျပီး ဟင္းခ်က္လိုက္တယ္ ။ ဆားက ဆားအတိုင္းပဲေက်းဇူးျပဳတာပဲ ။ အခ်ိဳမႈန္ေရာ ငံျပာေရေရာ အစရွိ္တာေတြဟာ သူ႕သေဘာအတိုင္းပဲ ေက်းဇူးျပဳတာပဲ ။ ခႏၶာက ခ်က္လိုက္လို႕ စည္းက်သြားတာမဟုတ္ဘူး ။ ဆားမ်ားရင္မ်ားသေလာက္ ငံမွာပဲ ။ အဲ႕လိုေျပာတာ ။ ဗုဒၶရဲ႕ အေႀကာင္းမ်ားစြာဆိုတာ ။ အဲ႕ဒီလိုစုစည္းျပီးမွ အရသာမ်ိဳးကိုစုစားတဲ႕အခါအသစ္အရသာထြက္သြားတယ္ မဟုတ္လား ။ အဲ႕ဒါ ပညတ္ခႏၶာအသစ္ေပါ့ ။ အဲ႕ဒါက စည္းထဲကလြတ္ျပီး အေႀကာင္းရွိလို႕ အက်ိဳးျဖစ္သြားတာပါ ။ စည္းနဲ႕ အေႀကာင္းအက်ိဳးဆိုတာ တူမလိုလိုနဲ႕ အင္မဆန္ကြဲတာကို နားလည္ေအာင္င္ အရွည္ႀကီးေျပာရတာပါသူငယ္ခ်င္း ။
ဒါေႀကာင့္ စည္းထဲကလြတ္တဲ႕သူ ေဘာင္လြတ္တဲ႕သူဆိုတာဟာ အေႀကာင္းအက်ိဳးထဲကေတာ့ လံုးဝလြတ္တယ္လို႕ ယူလို႕မရပါဘူးေလ ။ ဘာေႀကာင့္လဲဆို စည္းနဲ႕ အေႀကာင္းအက်ိဳးနဲ႕က လံုးဝမတူလို႕ပဲကိုးးး ။ ဒါက စည္းကိုေျပာတာပါ ။ အေႀကာက္တရားနဲ႕ပတ္သတ္ျပီးေတာ့ ေတာ့ နည္းနည္းေျပာရရင္ အရိယာ သူေတာ္စင္ေတြက ငါမေႀကာက္ဘူးဆိုျပီး လုပ္ယူလိုက္တာမ်ိဳးမရွိဘူး ။ အဲ႕လိုမေႀကာက္တာကို ကြယ္ေပ်ာက္သြားတယ္လို႕ထင္ႀကတယ္ ။ အဲ႕ဒီလိုမဟုတ္ဘူး သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ ။ အရိယာေတြလဲ နာက်င္တက္တယ္ မေကာင္းတာ ေကာင္းတာကို ခြဲျခားနိုင္တဲ႕ ပညာရွိတယ္ ။ ခႏၶာအစဥ္က အျဖစ္အပ်က္ကို ဝိပႆနာရႈျပီး ျဖစ္ပ်က္တာကို မ်က္ေမွာက္ျပဳေနတဲ႕အခါ ဒါရွိရင္ ဒါျဖစ္လာတာပါပဲဆိုတာ သိေနေတာ့ အထူးအဆန္းေႀကာက္စရာလဲမဟုတ္ ဝမ္းနည္းစရာလဲမဟုတ္ သူ႕သေဘာအတိုင္းသူျဖစ္တာပဲလို႕ ဒီလို မ်က္ေမွာက္ထင္ထင္ေတြ႕ျမင္ေနလို႕တာ ေႀကာက္ျခင္းဆ္ိုတာ မရွိေတာ့တာပါ ။ ဥပမာေျပာရရင္ တစ္ခါကတကၠသိုလ္မွာ သုညဝါဒဆိုတဲ႕ အယုူေပၚဖူးတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕အယူကိုလက္မခံေပမယ့္ သူသံုးတဲ႕အသံုးေလးေျပာရရင္ လူတစ္ေယာက္ဟာ ညအေမွာင္ထဲမွာက်ေနတဲ႕ ႀကိဳးေခြကိုထင္ထင္ရွားရွားမသိေလေတာ့ ေျမြထင္တယ္တဲ႕ ။ အမွန္က ႀကိဳးပါပဲတဲ႕ ။ အလင္းေရာင္ အလြန္ေကာင္းတဲ႕အခါ ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႕ေတာ့ ႀကိဳးဆိုတာသိျပီး ေႀကာက္စိတ္မရွိေတာ့တာမ်ိဳးေပါ့ ။ ဒါက ေႀကာက္စိတ္နဲ႕ပတ္သတ္ျပီး သူ႕ဥပမာကိုေျပာတာေနာ္ ။ သူ႕အလိုကေတာ့ နိဗၺာန္ဆိုတာ ဒီလူ႕ေလာကကိုေျပာတာလို႕ ဆ္ုိလိုခ်င္တာ ။ အဲ႕ဒါကို ယူသံုးတာမဟုတ္ဘူးေနာ္ ။ အဲ႕လို စည္းအတြင္းကထြက္ျပီး ေဘာင္လြတ္တယ္လို႕ ဆိုတာဟာ စည္းဆိုတဲ႕ ပံုစံခြက္ႀကီးထဲကထြက္ျပီး ဒီအေႀကာင္းရွိလို႕ ဒီအေႀကာင္းေပၚလာတာ ။ ေပၚလာတဲ႕အက်ိဳးတရားကလဲ ပံုစံခြက္စည္းထဲကမဟုတ္ဘူး ။ လံုးဝဒီဇိုင္းအသစ္ ဘယ္သူမွ ေဖၚထားတဲ႕ပံုစံမဟုတ္သလို ဒီပံုစံပဲထြက္ပါမယ္လို႕ ေျပာလို႕မရတဲ႕ ခႏၶာအသစ္ေတြပါ ။ ဒါကို စည္းလြတ္တယ္ ေဘာင္ထဲက လြတ္တယ္လို႕ ဒီေနရာမွာသံုးတာပါ ။ အဲ႕လို ျဖစ္လိုက္ ခႏၶာအသစ္ျဖစ္လိုက္ ။ ထက္အေႀကာင္းျဖစ္ေလေတာ့ ထက္ျဖစ္ ထပ္ပ်က္ ။ အဲ႕လို မဆံုးနိုင္ပဲ ျဖစ္လိုက္ ပ်က္လိုက္ကိုက အနတၱလို႕ ဒီလိုသံုးလို႕ ရသြားတာေပါ့ ။ အဆံုးမရွိေတာ့ဘူးေလ ။ စည္းထက္ လြန္သြားတာကိုးးး ။ အမွန္ေတာ့ စည္းကို အေႀကာင္းအက်ိဳးလို႕ ဒီလိုသံုးလိုတာဟာ အမွားပါ ။ အဲ႕လိုက အေပၚရံသံုးလို႕ရပါတယ္ ။ မွန္တယ္ ။ ဒါေပမယ့္ အေႀကာင္းအက်ိဳးက စည္းထက္ လြန္ျပီး အမ်ားခ်ည္း ကြဲျပားတာပါ သူငယ္ခ်င္း ။ အခ်ိန္ယူျပီးဆင္ျခင္ႀကည့္ပါ ။ ထင္ရွားလာမွာပဲ ။ ဘာေႀကာင့္လဲဆို အဲ႕ဒီ႕အေႀကာင္းအက်ိဳးဆိုတာဟာ ထင္ရွားရွိတဲ႕ ေဘာင္လြတ္တဲ႕ အေႀကာင္းအက်ိဳး အနတၱဆိုတာ အျဖစ္တရား ပရမတၱျဖစ္ေနလို႕ပါပဲသူငယ္ခ်င္းေရ ။
လူသည္ ပဋိသေႏၶစိတ္ျဖစ္ျပီးတကာလ အိုျခင္း နာျခင္း ေသျခင္းကို မလြန္ေျမာက္သည္ရွိေသာေႀကာင့္ ေလာကေဘာင္ႀကီးအတြင္း ႀကဥ္လည္ျဖတ္သန္း နိုးထ လႈပ္ရရွားေနရကား တစ္ေန႕ ျပီး တစ္ေန႕ တစ္ခ်ိန္ျပီး တစ္ခ်ိန္ တစ္နာရီျပီး တစ္နာရီအေလ်ာက္ ေလာဘ ေဒါသ ေမာဟ မ်ားဖံုးလႊမ္းလ်က္ ဝိဇၨာအျမင္ကိုကြယ္ကာ တိုးတက္ရာတိုးတက္ေႀကာင္းဟာ ယံုမွတ္ေသာ ေလာကီ ဥစၥာ ရာထူး စည္းစိမ္တို႕အတြက္ မရပ္မနား ပင္ပန္းႀကီးစြာ ရွာေဖြေနႀကေလသည္ ။ တစ္ဦးအေပၚတစ္ဦး တစ္ေယာက္အေပၚတစ္ေယာက္ အေကာင္းျမင္မႈ ကုသိုလ္ပြားမႈသည္ ေငြေႀကးဓန ဥစၥာ ေနရာဌာနတို႕ႏွင့္ ယွဥ္ျပိဳင္ရသည္ရွိေသာ္ အေနာက္သို႕တိုင္ က်ေရာက္ခဲ႕ရေလျပီ ။ ထိုသူတို႕သည္ အိုျခင္းကို ေမ႕ေနႀကသေလာ ။ သို႕မဟုတ္ မသိႀကသေလာ ။ သူသည္ တစ္ေန႕ တစ္ေန႕ လႈပ္ရွားရုန္းကန္ေနႀကျပီးတကာလ တစ္ခုေသာ အေႀကာင္းေႀကာင့္ ရုတ္တရပ္ စုတိစိတ္ျဖစ္ပါက အဘယ္သို႕ ျပဳရအံ႕နည္း။ ထိုသူသည္ အဘယ္သို႕ေသာ ေကာင္းမႈကို ျပဳ၍ အဘယ္သို႕ေသာ အကုသိုလ္ ကုသိုလ္ကို ေဝခြဲနိုင္ရကား အဘယ္ဘံုသို႕တိုင္ တက္ေရာက္နိုင္မည္နည္း ။ ထိုသူအတြက္ အာမခံခ်က္မရွိ ။ အိုျခင္းေမ့ေနေသာေႀကာင့္ မအိုမီ ရွာမွီးခဲ႕ေသာ ဥစၥာတို႕အေပၚ တက္မက္ေသာ ေလာဘ တစ္ပါးသူအား မေပးလိုေသာ ဝန္တိုမႈ အစရွိသည္တို႕၏ ေက်းဇူး ေစတသိက္တို႕ကိုသာ လက္ဝယ္က်က် ပိုက္ေထြးမိသည္ျဖစ္ေသာေႀကာင့္ သူသည္ စုတိစိတ္ သန္႕ရွင္းေပလိမ့္မည္ဟု မည္သူမွ် အာမခံခ်က္မေပးသာေပ ။ ထို႕အတူပင္ ထိုသူကိုယ္တိုင္ပင္ အာမခံအပ္၏ဟု မမွတ္ယူနိုင္ေပ ။ ဤသည္မွာ အိုျခင္းကို ေမ့ေနေသာသူ၏ အေႀကာင္းတည္း ။ ထိုအေႀကာင္းကိုလိုက္၍ သူအိုဘဝတိုင္ တက္ေရာက္ေနခ်ိန္တြင္လဲ သူသည္ ေသဆံုးျခင္းကို ေမ့ေလ်ာ့ေနျပန္သည္ ။ ေမ့ေနျခင္းသည္ေလာ သို႔မဟုတ္ လံုးဝမသိျခင္းသည္ေလာ ။ ဤေလာႏွစ္ခုအႀကား ေတြေဝမႈေမာဟတရားသည္ လြန္စြာႀကီးမားရျပန္ေလသည္ ။ အရသာခံတြင္းမွ အာရံုခံမ်ားအားနည္းမႈေႀကာင့္ ပ်က္ယြန္းေနေသာရသခံတြင္းသည္ မေပါ့ မငံ အလြန္အင္မတန္ေလ်ာ့ပါးရေသာေႀကာင့္ ခံတြင္းေတြ႕ဖြယ္ အာသာတို႕ကို ရွာမွီးျပန္ေလသည္ ။ တဏွာသည္ ခႏၶာအေပၚတပ္မက္မႈ ေလ်ာ့ပါးေလေသာ္လည္း ဥစၥာဓန မိတ္ေဆြ သားသမီးတို႕အေပၚ သံေယာဇဥ္ဟု ဆိုအပ္ေသာႀကိဳးအား ႏြားႏွစ္ေကာင္ ယွဥ္ကာ တုတ္သည့္ နည္းတူ ဤႏြား၏ႀကိဳး ထိုႏြား၏ႀကိဳးဟု ေျပာဆိုကုန္ႀကျပန္၏ ။ သံေယာဇဥ္သည္ ႀကိဳးဟုဆိုေသာ္ မည္သည့္ႏြား၏ႀကိဳးဟုသက္မွတ္နိုင္ျခင္းငွာမစြမ္းသာသည္တာျဖစ္ေသာေႀကာင့္ ႀကိဳးကိုပင္ ဖ်က္ရာသင့္ေလေတာ့၏ ။ သံေယာဇဥ္ႀကိဳးသည္ အိုသူ၏ သႏၱန္၌ အားႀကီးေသာ ေမာဟကို မီးထိုးေပးေနရကား အားႀကီးေလေလ ထိုမီး ေတာက္ေလာင္ေလပင္တည္း ။ ဤသည္မွာ ေသျခင္းေမ့ေသာသူ၏ အေပၚရံသံုးသပ္မႈအျဖင့္တည္း ။
ေသျခင္းေမ့သူသည္ ေသဆံုးခ်ိန္တိုင္ေရာက္ေသာ္လည္း မေသမီအခ်ိန္ကာလမ်ားဆီက ျပဳခဲ႕ေသာ ကုသုိလ္အမႈ ျပဳခဲ႕ေသာ အကုသိုလ္အမႈတို႕အား တစ္ဖန္ျပန္၍ အင္တိုက္အားတိုက္ ယွဥ္ျပိဳင္ေနရာယူျပန္ကာ သေဘာေတြ႕ေသာဘဝင္ကိုပင္ ျပန္၍ ထင္ေလသည္ ။ ဘဝင္ဘယ္မွာ က်မည္နည္း ။ ထိုေနရာက်မည္ ဤေနရာက်မည္မသိရကား ဘဝင္က်ကာ စုတိစိတ္မွတစ္ဖန္ သေႏၶစိတ္ကို ေရာက္သည့္တိုင္ သူသည္ ဘဝင္ကို ေတြ႕ရွိျခင္းမရွိရံုသာမက ေလာဘ ေဒါသ ေမာဟ တို႕ႏွင့္အတူ အေဒါသ အေလာဘ အေမာဟဟုေသာ ဟိတ္တရားမ်ားကို ျပန္လည္ ယူေဆာင္ျခင္းငွာ စြမ္းျပန္သည္ ။ သံသရာ အစဥ္ ေႀကာက္စရာေကာင္းေလစြတည္း ။ သံုးသပ္ျခင္က သံုးသပ္ျခင္ဆင္သေလာက္ ေက်နပ္စရာမေတြ႕ေပ ။ ဤသည္မွာ ဒုကၡ၏ အစဟု ပ်က္တိုင္း ပ်က္တိုင္း ခဏ၌ ညာဏယွဥ္ သိသင့္ေလေတာ့၏ ။ နည္းနည္းဆင္ျခင္က နည္းနည္းျမင္၏ မ်ားမ်ားဆင္ျခင္က မ်ားမ်ားျမင္၏ ။ နည္းနည္းျမင္ေသာသူသည္ နိဗၺာန္ကို နည္းနည္းလိုခ်င္၏ ။ မ်ားမ်ားျမင္ေသာသူသည္ နိဗၺာန္ကို မ်ားမ်ားလိုခ်င္၏ ။ နိဗၺာန္မလိုခ်င္ျခင္းမွာ လံုးဝမျမင္ေသာေႀကာင့္ဟု ေမာဟတရား အားႀကီးပံုကို အမွန္သိပါေလေတာ့ေလာ ……
#htoohtoolay
Comments
Post a Comment