ကူလီဆိုတာ ဘာလဲ ?

ကူလီ ဆိုတာ သင္သိလား ?
-----
ကူလီဆိုတဲ႕ ေဝါဟာရဟာ တမိလ္ဘာသာ စကားကေန ဆင္းသက္လာတယ္လို႕ ဒီလိုယူဆျကပါတယ္ ။ ကူလီရဲ႕ အဓိပၸါယ္က ဝန္ပိုးဝန္ထမ္း အလုပ္ျကမ္းသမားလို႕ ဆိုတယ္ ။ အလုပ္ျကမ္းသမားမ်ားကို ဟိႏၵဴစတႏၷီစကား ဗဂၤါလီ စကား မ်ားနဲ႕လဲ ကူလီလို႕ပဲ ေခၚဆိုျကရံုသာမကေသးပါဘူး အေရွ႕ပိုင္းနိုင္ငံမ်ားမွာ မိမိတို႕ ဘာသာရင္းသဖြယ္ သံုးႏႈန္းေနျကပါတယ္ ။ သီေပါမင္းလက္ထက္ ေယာအတြင္းဝန္ဦးဖိုးလႈိင္ေရးသားတဲ႕ မဟာသုဇာတကက်မ္းမွာ " ဝန္ထမ္းကူလီ " လို႕ သံုးႏႈန္းထားတာ ေတြ႕ရတယ္ ။ လယ္တီဆရာေတာ္ကလည္း မဂၢဂၤဒီပနီမွာ " ကူလီလုပ္မႈ " " ကူလီလုပ္ရာ ဌာန " လို႕ ဒီလို သံုးႏႈန္းခဲ႕ပါတယ္ ။

အိႏၵိယနိုင္ငံနဲ႕ တရုတ္နိုင္ငံမ်ားမွာ လူဦးေရ မ်ားျပားတာေျကာင့္ျဖစ္ေစ မိမိတို႕ နိုင္ငံမွာ အလုပ္သမားမ်ားရဲ႕ လုပ္အားကို အစြမ္းကုန္ အသံုးမခ်နိုင္တာျဖစ္ေစ ၁၉ ရာစုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းနဲ႕ ၂၀ ရာစုႏွစ္ အစေလာက္မွာ ကူလီအလုပ္သမားမ်ားကို ေစ်းေပါေပါနဲ႕ နိုင္ငံျခားေတြဆီ ပို႕ေပးခဲ႕ျကပါတယ္ ။ သူတို႕ဟာ နိုင္ငံတကာကို လွည့္လည္သြားလာလုပ္ကိုင္ျပီး ေငြေျကး ရွာေဖြေလ့ ရွိျကပါတယ္ ။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ကမၻာ့အေရွ႕ပိုင္း နိုင္ငံမ်ားမွာရွိတဲ႕ ဆိမ့္ကမ္း ျမိဳ႕ျကီးေတြမွာ အလုပ္ျကမ္းသမားမ်ားအေနနဲ႕ အသက္ေမြးဝမ္းေျကာင္း ျပဳျကပါတယ္ ။

၁၈၃၃ ခုႏွစ္မွာ ေတာင္အေမရိကတိုက္နဲ႕ အေနာက္အိႏၵိယကြ်န္းစုမ်ားမွာ ေငြဝယ္ကြ်န္စနစ္ကို ပယ္ဖ်က္လိုက္တာေျကာင့္ အဲ႕ဒီ႕ ေဒသမ်ားမွာရွိတဲ႕ စိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ငန္းျကီးေတြမွာ လုပ္ငန္းေတြ ပ်က္ဆီးေတာ့မဲ႕ အေျခအေနအထိ ျဖစ္လာခဲ႕ေပမယ့္ တရုတ္နိုင္ငံနဲ႕ အိႏၵိယ နိုင္ငံေတြက ကူလီမ်ား ရရွိခဲ႕ျပီး မရႈမလွ လံုးဝ ပ်က္ဆီးျခင္းကိုေတာ့ မေရာက္ရွိခဲ႕ျကတာျဖစ္တယ္ ။ ေရွးအခါက ျမန္မာနိုင္ငံမွာ လယ္ယာမ်ားအတြင္း အလုပ္လုပ္ျကတဲ႕ သူရင္းငွားမ်ားမွအပ အလုပ္ျကမ္း ကူလီအျဖင့္ အသက္ေမြးဝမ္းသူေတြ နညး္ပါးျကပါတယ္ ။ အထက္ျမန္မာနိုင္ငံကို ျဗိတိသွ်အစိုးရက သိမ္းပိုက္ျပီးတဲ႕ အခ်ိန္မွာေတာ့ နိုင္ငံျခားကို ဆန္စပါးေရာင္းခ်တဲ႕ လုပ္ငန္းေတြ တြင္က်ယ္ေကာင္းမြန္လာေတာ့တယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕အတြက္ လုပ္သားမ်ားကို အိႏၵိယနိုင္ငံက ကူလီေတြကိုေခၚျပီး ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚအရပ္မွာ လယ္မ်ား တီထြင္လုပ္ကိုင္ေစပါတယ္ ။ ၂၀ ရာစုနွစ္အစပိုင္းမွာ ျမန္မာနိုင္ငံ စက္ရံုမ်ားနဲ႕ ဆိပ့္ကမ္းမ်ားမွာ လုပ္ကိုင္ဖို႕အတြက္ အိႏၵိယ နိုင္ငံကေန ကူလီအေျမာက္အမ်ားကို ေခၚယူခဲ႕ျကျပန္တယ္ ။ ၁၉၀၆ ခုႏွစ္မွ ၁၉၃၀ ခုႏွစ္အထိ ႏွစ္စဥ္ပ်မ္းမွ် ၃ သိန္းခန္႕ ဝင္ေရာက္ျပီး ၂ သိန္းခြဲခန္႕သာ ျပန္ထြက္သြားေလ့ ရွိတယ္လို႕ ဆိုတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ၃၅၀၀၀ မွ်ရွိတဲ႕ အိႏၵိ ကူလီတို႕ဟာ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အျမဲ ရွိေနျကပါတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕ ကူလီမ်ားကို ကုမၸဏီျကီးမ်ားအတြက္ ေမစရီ ေခၚ ကူလီေခါင္းျကီးမ်ားက ကန္ထရိုက္စာခ်ဳပ္နဲ႕ ေခၚယူခဲ႕ျကတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕အခါက ကူလီမ်ားရဲ႕ အေျခအေနက အလြန္ကို စိုးရြားလွပါတယ္ ။ ကူလီမ်ားမွာ ေမစရီမကေန တစ္ဆင့္ မွ တစ္ဆင့္ လႊဲေျပာင္း ခိုင္းေစျခင္းေတြလဲ ခံျကရတယ္ ။ ေမစရီမ်ားကို မိမိတို႕ ေန႕စားရ ဝင္ေငြမ်ားထဲကေနလဲ ေကာ္မရွင္မ်ား ေပးျကရတယ္ ။ အဲ႕ဒီလို ေမစရီေတြ ေခါင္းပံုျဖတ္တာ အလုပ္သမား စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ အစီရင္ခံစာေတြမွာ ထင္ရွားစြာ ေတြ႕ရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္ ။ ထိုစဥ္က ထင္ရွားစြာတည္ျမဲေနတဲ႕ လက္မႈပညာသည္မ်ား အက္ဥပေဒနဲ႕ အလုပ္သမား ပဋိညာဥ္ ပ်က္မႈ အက္ဥပေဒတို႕မွာ ေမစရီမ်ားနဲ႕ လုပ္ငန္းပိုင္ရွင္မ်ားကို ကာကြယ္ေပးေနျကသလို ရွိေနတယ္ ။

ထိုဥပေဒမ်ားအရ အလုပ္သမားမ်ားကို စရန္ေငြ ျကိဳတင္ေပးရျခင္းေျကာင့္ အဲ႕ဒီ႕ေငြမ်ား ျပန္လည္ေအာင္ အလုပ္သမားမ်ားရဲ႕ ရက္သတၱပတ္ ဝင္ေငြမ်ားကေန ျဖတ္ေတာက္နိုင္ျခင္း ေငြမေက်ပဲ ျဖစ္ေစ စာခ်ဳပ္ထားတဲ႕ အခ်ိန္ကာလ မကုန္ဆံုးေသးပဲျဖစ္ေစ အျခားလုပ္ငန္းတစ္ခုကို ေျပာင္းေရြ႕မလုပ္ကိုင္ရျခင္းေတြ ပါဝင္ပါတယ္ ။ ထိုစဥ္က အလုပ္သမားမ်ားကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္နိုင္တဲ႕ အလုပ္သမား သမဂၢမ်ား အျခားေစတနာ့ဝန္ထမ္းမ်ား မရွိခဲ႕ျကပါဘူး ။

၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ပင္လယ္ကူး သေဘၤာျကီးေတြဆီ ျမန္မာကူလီနဲ႕ ကုလားကူလီေတြက ကုန္တင္ ကုန္ခ် ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္တာကေနစျပီး ကုလား - ျမန္မာအဓိကရုဏ္းျကီး ျဖစ္ပြားခဲ႕ေတာ့တယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕အခ်ိန္ကေနစျပီး ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ကုလားကူလီေတြ တေျဖးေျဖး နညး္ပါးလာခဲ႕ပါေတာ့တယ္ ။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ ျပီးတဲ႕ေနာက္ ကူလီဆိုတဲ႕ ေဝါဟာရကို မသံုးပဲ အလုပ္သမားဆိုတဲ႕ စကားကို သံုးႏႈန္းေခၚေဝၚခဲ႕ျကတယ္ ။ နိုင္ငံေတာ္အစိုးရက အလုပ္သမားအက်ိဳး ျဖစ္ထြန္းေစမဲ႕ ဥပေဒမ်ားကို တစ္ခုျပီး တစ္ခု ျပ႒ာန္းလာတယ္ ။ အလုပ္သမားမ်ားဟာ တိုင္းျပည္စည္ပင္ဖြံ႕ျဖိဳးေရးအတြက္ မိမိတို႕လုပ္အားနဲ႕ ပါဝင္ထမ္းေဆာင္ျကတာေျကာင့္ လူ႕သမိုင္းျပဳ ပုဂၢိဳလ္မ်ားလို႕ ဒီလို ေခၚဆိုထိုက္သူေတြပဲ ျဖစ္ပါေတာ့တယ္ခင္ဗ်ာ ။

#htoohtoolay

myothetzaw23.blogspot.com

ကူလီ ဆိုတာ !