Skip to main content

အဟာရပစၥေယာ

အဟာရပစၥေယာ
-----
အာဟာရပစၥေယာဆိုတာ ရုပ္နာမ္ႏွစ္ရပ္ကို တည္တံ႕ေအာင္ ေထာက္ပံ႕ေပးနိုင္တဲ႕ စြမ္းရည္သတၱိလို႕ ဒီလိုအဓိပၸါယ္ရပါတယ္ ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အာဟာရဆိုလွ်င္ စားေသာက္စရာလို႕ လူအသိမ်ားႀကပါတယ္ ။ စားစရာအာဟာရမွ်ကိုသာ အာဟာရပစၥည္းလို႕ေခၚတာမဟုတ္ပါဘူး ။ ဆိ္ုင္ရာ ဆိုင္ရာအက်ိဳးတရားေတြကို စြမ္းေဆာင္မႈေပးေနတဲ႕ အေႀကာင္းတရားေတြကိုလည္း အာဟာရလို႕ ေခၚပါတယ္။

စြမ္းေဆာင္တယ္ဆိ္ုတဲ႕ေနရာမွာ သာမန္ထက္ ထူးကဲျပီးစြမ္းေဆာင္တာဒါေႀကာင့္မို႕ အာဟာရပစၥည္းရဲ႕ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုတဲ႕အခါမွာ သက္ဆိုင္ရာအက်ိဳးတရားမ်ားကို လြန္စြာ စြမ္းေဆာင္နိုင္တဲ႕ အေႀကာင္းတရားသည္ အာဟာရပစၥည္းလို႕ ဒီလိုမွတ္ရပါတယ္။

ဒါေႀကာင့္အာဟာရပစၥည္းက ေထာက္ပံ႕တယ္ ကူညီတယ္ အေထာက္အပံ႕ေပတယ္ ။ အခိုင္အမာေထာက္ထားတယ္ ။ ေထာက္ပံ႕ထားတဲ႕အေႀကာင္းတရားလို႕ ဒီလိုမွတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္ ။

အာဟာရပစၥည္းကို ရုပ္အာဟာရနဲ႕ နာမ္အဟာရလို႕ ဒီလို ၂ မ်ိဳးခြဲထားပါတယ္ ။ ရုပ္အာဟာရဆိုတာကေတာ့ အမ်ားသိေနႀကတဲ႕ အစားအစာမွာ ရွိေနတဲ႕ ႀသဇာဓါတ္ကို ရုပ္အာဟာရလို႕ ေခၚပါတယ္ ။ ရုပ္ဟာ အနည္းဆံုး ၈ ခုတြဲထားတယ္ ။ ၈ ခုကို တစ္ခုအေနနဲ႕ ဖြဲ႕စည္းထားတယ္ ။ မဟာဘုတ္ ၄ ပါးရယ္ အဆင္းရုပ္ရယ္ အနံ႕ရယ္ အရသာရယ္ ေနာက္ျပီးေတာ့ ႀသဇာလို႕ေခၚတဲ႕ ရုပ္ေတြထဲမွာ စိပ့္ဝင္ျပန္႕ႏွံ႕ျပီးေတာ့ တည္ေနတဲ႕ စြမ္းရည္သတၱိရွိတဲ႕ ရုပ္တစ္မ်ိဳးရယ္ ။ အားလံုးေပါင္း ၈ မ်ိဳးကိုစုစည္းျပီးေတာ့ တစ္ခု အေနနဲ႕ ဖြဲ႕စည္းထားတာကို ဆိုပါတယ္ ။ အဲဒီ႕ ၈မ်ိဳးဟာ စကားအရသာ ခြဲျခားလို႕ရေပမယ့္ သတၱိအေနေတြနဲ႕ေတာ့ ခြဲျခားလို႕မရပါဘူးလို႕ ဒီလိုဆိုပါတယ္ ။

ေနာက္တစ္ခုက နာမ္အာဟာရ ။ နာမ္အာဟာရဆိုတာ ပထမ ဒုတိယ တတိယ က ဒီေနရာမွာ မေႏွာဆိုတဲ႕ စကားလံုးထည့္ထားတာ ေစတနာပါပဲ ။ စိတ္ထဲမွာရွိတဲ႕ စြမ္းအားျပည့္တဲ႕ ေစတနာ ။ ဖႆရယ္ ေစတနာရယ္ ဝိညာဏ္ရယ္ ။ ဒီလိုဆိုလိုတာပါ ။ အဲဒီသံုးမ်ိဳးဟာ က်န္တဲ႕ နာမ္တရားေတြရဲ႕ စြမ္းေဆာင္မႈထက္ သူတို႕က လြန္ကဲတဲ႕ စြမ္းေဆာင္မႈရွိတယ္လို႕ ဒီလိုေဖၚျပပါတယ္ ။ သူက စားရတယ္ဆိုတဲ႕ အာဟာရမ်ိဳးနဲ႕ မဆိုင္ပါဘူး ။ အာဟာရဆိုတာကိုက စြမ္းေဆာင္မႈဆိုတဲ႕အဓိပၸါယ္ကိုျပတာပါ ။ လြန္လြန္ကဲကဲစြမ္းေဆာင္နိုင္တဲ႕ အက်ိဳးတရားလို႕ ဒီလိုဆိုလိုတာပါ ။

ဒီေတာ့ ရုပ္တရားေတြရဲ႕ အာဟာရက ႀသဇာ ။ နာမ္တရားေတြရဲ႕ အာဟာရက်ေတာ့ ဖႆရယ္ ေစတနာရယ္ ဝိညာဏ္ရယ္ ။ အဲဒီ႕ ၃ ခုသည္ အက်ိဳးတရားေတြကို လြန္ကဲစြာ စြမ္းေဆာင္ထားနိုင္တယ္ ။

ထို႕ေႀကာင့္ အာဟာရမွာ ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္ ။ ရုပ္အာဟာရရယ္ နာမ္အာဟာရရယ္ ။ အဲဒီ႕ႏွစ္မ်ိဳးကိုလည္း ခြဲျခားသိရွိျပီး ဤစာစုအရ အာဟာရအေႀကာင္းကို ေရွ႕ကထက္ သိရွိကာ မိမိခႏၶာကိုဆင္ျခင္ရႈမွတ္ရင္း အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား ျဖစ္ပြားနိုင္ႀကပါေစခင္ဗ်ာ ။

#htoohtoolay

Comments

Popular posts from this blog

မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး

မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး ----- မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီးကို ဘိုးတော်ဘုရား (၁၇၈၂ - ၁၈၁၉) က ပုထိုးတော်ကြီးတွင် ထားရှိရန် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၇၀ ပြည့်နှစ် ၊ ကဆုန်လ (အေဒီ - ၁၈၀၈ ခုနှစ် ၊ ဧပြီလ) တွင် သွန်းလောင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် ။ ပုထိုးတော်ကြီးကိုမူကား အပြီးသတ် တည်ဆောက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ ။ အလေးချိန် ၅၅၅၅၅ ပိဿာ (တန် ၉၀) ခန့်ရှိသော မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းသည် ၎င်းထက် သုံးဆခန့် ကြီးသော မော်စကိုမှ ခေါင်းလောင်းကြီးပြီးလျှင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး ခေါင်းလောင်းကြီး ဖြစ်သည် ။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီး ချိတ်ဆွဲထားရာတိုင်များမှာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၀၀ ပြည့်နှစ် ၊ (အေဒီ - ၁၈၃၉ ခုနှစ်) မြေငလျင်ဒါဏ်ကြောင့် ပျက်ဆီးသွားခဲ့သည် ။ ခေါင်းလောင်းတော်ကြီးကို လက်ရှိ ချိတ်ဆွဲထားသော သံယက်မကြီးကိုမူ နှောင်းခေတ်တွင်မှ ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည် ။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး၏အတိုင်းတာမှ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည် - ၁ ။ နှုတ်ခမ်းဝအချင်း (အပြင်ဘက်မှ တိုင်းတာလျှင်) - ၁၆ ပေ ၊ ၃ လက်မ ။ ၂ ။ အတွင်းပိုင်းအချင်း (နှုတ်ခမ်းဝအထက် ၄ ပေ ၈ လက်မအထက်မှ တိုင်းတာလျှင် - ၁၀ ပေ ။ ၃ ။ အမြင့် (အတွင်းပိုင်းမှ တိုင်းတာလျှင်) ...

သင်္ကြန်

သင်္ကြန် ----- နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို မြန်မာတို့က သင်္ကြန်ပွဲတော်ဟု သိကြသည် ။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားမှာ သက္ကဋဘာသာမှ လာခြင်းဖြစ်ပြီး ၊ ၁၂ ရာသီခွင် တစ်ခုခုသို့ နေမင်းဝင်ရောက်ခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည် ။ နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ကို ၊ မြန်မာ့နက္ခတ္တဗေဒတွင် မဟာသင်္ကြန်ဟု ခေါ်ကြသည် ။ နေသည် မိန်ရာသီ ( ငါးရုပ် ) မှ မိဿရာသီ ( ဆိတ်သိုးရုပ် ) သို့ ကူးပြောင်းမှုကို အထိမ်းအမှတ် ပြုခြင်း ၊ နေနှစ်တစ်နှစ်၏ အဆုံးမှ နောက်နှစ်တစ်နှစ်၏အစသို့ ကူးပြောင်း သော အရေးကြီးသည့် အကူးအပြောင်း ဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် မဟာသင်္ကြန်ဟု ခေါ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည် ။ မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်သည် လပြက္ခဒိန် ဖြစ်သောကြောင့် ပွဲတော်ရက်ကို အရှင်ထားရသည် ။ ပုံသေ သတ်မှတ်ထား၍ မရ ။ တစ်နှစ်နှင့်တစ်နှစ် နှစ်သစ်ကူးသော ရက်လ မတူကြပေ ။ သို့သော် အနောက်တိုင်း ပြက္ခဒိန်မှာ နေပြက္ခဒိန်ဖြစ်သောကြောင့် ပုံမှန်အားဖြင့် ဧပြီ ၁၃ မှ ၁၅ ရက် သို့မဟုတ် ၁၃ မှ ၆ ရက် သို့မဟုတ် ၁၄ မှ ၁၆ ရက်အတွင်း ပွဲတော် ကျရောက်လေ့ ရှိသည် ။ မြန်မာတို့က နှစ်တစ်နှစ်ကို တွက်ချက်သောအခါ နေ၏အသွား အလာကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည် ။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနှစ် ၏ ပထမလဖြစ်သော တန်ခူးလကို နှစ်သစ်မတိုင်မီ ...

လိပ့်ပြာလွှင့် အတက်ပညာ

လိပ်ပြာလွှင့်အတတ်ပညာ ----- ရေထုံ မီးထုံများကို ကူးပြီးမှ ဒုတိယအဆင့်ကို တက်လှမ်းအောင်မြင်သကဲ့သို့ ထွက်ရပ်ပေါက်ပညာ၏ အရေးအပါဆုံး အပိုင်းဖြစ်သော မရဏထုံကူးပြီးမ...