ဒဂၤါး ဆိုတာ !

ဒဂၤါး
---
ေရႊ ေငြ ေျကး စေသာ သတၳဳတို႕ကို တံဆိပ့္အကၡရာ ခက္ႏွိပ့္ျပီး သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရတို႕က မည္ေရြ႕ မည္မွ် တန္ဖိုးထိုက္ေစဆိုကာ သတ္မွတ္ေပးတဲ႕ အသျပာကို ဒဂၤါးလို႕ ေခၚတာ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒဂၤါးဆိုတဲ႕ ေဝါဟာရဟာ ကမၻာသံုး ေဝါဟာရျဖစ္ပါတယ္ ။ ရုရွ / ဟန္ေဂရီ / တရုတ္ / ပါရွား / တာကစၥတန္ စတဲ႕ နိုင္ငံေတြမွာလဲ ဒဂၤါးဆိုတဲ႕ ေဝါဟာရကိုပဲ အသံုးျပဳခဲ႕တယ္ ။ ျမန္မာမွာေတာ့ ဒဂၤါးဆိုတဲ႕ ဝါဟာရကို ပါဠိစကားလံုး ဋကၤမ ထုတ္ယူသံုးစြဲသည္လို႕ အဆိုရွိတယ္ ။ဘုရင့္တံဆိပ္လက္ရာရွိတဲ႕ ေငြေျကးလို႕ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္ ။

ဒဂၤါးမ်ားမေပၚမီက ေရာင္းဝယ္ေဖါက္ကားျပဳရာမွာ ကုန္နဲ႕ ကုန္ျခင္း ဖလွယ္ျကရတယ္ ။ ဒီစနစ္ဟာ အင္မတန္ ခက္ခဲျပီး မလြယ္ကူတာေျကာင့္ ေက်ာက္သံပတၱျမားမ်ားကို တန္ဘိုးထားကာ အေရာင္းအဝယ္ ျပဳျကရပါတယ္ ။ ေရႊတိုေငြစမ်ားကိုလဲ ကိုင္တြယ္ရာမွာ လြယ္ကူေစဖို႕အတြက္ ပံုသ႑ာန္အမ်ိဳးမ်ိဳး ထုလုပ္သံုးစြဲလာျကတယ္ ။ ကမၻာေပၚမွာ အေရာင္းအဝယ္ဖလွယ္တဲ႕ စနစ္ကို စတင္အသံုးျပဳလာတာမွာ တရုတ္က စတင္ ထြင္ျပီး အသံုးျပဳခဲ႕ျကတယ္လို႕ ဒီလိုအဆိုရွိတယ္ ။ တရုတ္တို႕ စတင္ထြင္တဲ႕ ေျကးေငြျပားမ်ားဟာ ပံုအမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္ ။ အဝတ္ဝယ္ဖို႕အတြက္ ေျကးေငြျပားကို လူပံုသြန္းထားေလတယ္ ။ အဲ႕ဒီကေနစတင္ျပီး ဒဂၤါးဆိုတာ ေပၚေပါက္လာခဲ႕တာ ျဖစ္တယ္ ။

ကမၻာေပၚမွာ ဒဂၤါးကို ပထမဆံုး အသံုးျပဳခဲ႕တဲ႕ နိုင္ငံမွာ အာရွမိုင္းနား ေဒသမွာရွိတဲ႕ လီဒီးယားနိုင္ငံ ျဖစ္တယ္ ။ ခရစ္မေပၚမွီ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀၀ ခန္႕က စတင္အသံုးျပဳခဲ႕ပါတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႔ ဒဂၤါးေတြဟာ ေရႊနဲ႕ ေငြကို ေရာစပ္ျပီး ျပဳလုပ္ထားတာျဖစ္တယ္ ။ ေရွးအခါက ဒဂၤါးမ်ားရဲ႕တန္ဖိုးကို အကဲျဖတ္ရာမွာ ဒဂၤါးရဲ႕ အေလးခ်ိန္နဲ႕ အသံုးျပဳတဲ႕ ဒဂၤါးမွာ ပါဝင္တဲ႕ သတၴဳ သန္႕စင္မႈအေပၚလိုက္ျပီး ခြဲျခားခဲ႕တယ္ ။ ဒဂၤါးထုတ္လုပ္တဲ႕ အတက္ပညာဟာ ဂရိေခတ္မွာ အလြန္တိုးတက္ လာခဲ႕ပါတယ္ ။ ဂရိဒဂၤါးမ်ားမွာ ဗိသုကာ လက္ရာမ်ား အားကစားပံုမ်ား ဘာသာေရးနဲ႕ ဆက္စပ္တဲ႕ ပံုမ်ားကို ထည့္သြင္းထုလုပ္ထားတယ္ ။ ဂရိလူမ်ိဳးမ်ားကေနတစ္ဆင့္ ေရာမနိုင္ငံရဲ႕ ေျမထဲပင္လယ္ဝန္းက်င္ေဒသမ်ားကိုျဖစ္ေစ ပါးရွားနိုင္ငံနဲ႕ အိႏၵိယနိုင္ငံမ်ားကို ျဖစ္ေစ ဒဂၤါးသြန္းလုပ္တဲ႕ ပညာေတြ ပ်ံ႕ႏွံ႕ခဲ႕ပါေတာ့တယ္ ။

အိႏၵိယနိုင္ငံမွာ လြန္ခဲ႕တဲ႕ႏွစ္ေပါင္း ၂၃၀၀ ခန္႕မွာကတည္းက ဒဂၤါး ျပဳလုပ္တဲ႕အတက္ပညာ ရွိေနခဲ႕ျပီျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္ ။ ရွရွားဘုရင္ ( ၁၅၄၀ - ၁၅၄၅ ) က ေငြဒဂၤါးတစ္ျပားကို ရူပီလို႕ တန္ဖိုးထားသံုးစြဲရန္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့တယ္ ။ အကၠဗာဘုရင္နဲ႕ ေဂ်ဟန္ဂ်ာဘုရင္တို႕လက္ထက္မွာ ထုလုပ္ခဲ႕တဲ႕ ဒဂၤါးမ်ားက အခုေခတ္ ဥေရာပတိုက္မွာ ထုလုပ္တဲ႕ ဒဂၤါးမ်ားထက္ကို လွပသပ္ယက္ခဲ႕ပါတယ္ ။ သတၳဳလည္း ပိုမိုစစ္ေျကာင္း ဆိုျကတယ္ ။ ျမန္မာနိိင္ငံမွာ လြန္ခဲ႕တဲ႕ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀၀ ေက်ာ္ကေနစျပီး ဒဂၤါးမ်ားကို အသံုးျပဳခဲ႕တယ္လို႕ အဆိုရွိေသာ္လည္း ေတြ႕ရွိရတဲ႕ ေရွးအက်ဆံုး ျမန္မာဒဂၤါးဟာ ပ်ဴမင္းမ်ားေခတ္က သံုးစြဲခဲ႕တဲ႕ ဟန္လင္းဒဂၤါးမ်ားသာျဖစ္တယ္ ။ အဲ႕ဒါကို ကိုးျမိဳ႕ဒဂၤါးလို႕ ေခၚျပီး သံုးမ်ိဳးခြဲကာ က်ပ္သံုး ငါးမူးသံုး မတ္သံုး မူးသံုးဆိုကာ ၄ စားထား သံုးပါတယ္ ။ ဟန္လင္းေဒသနဲ႕ သေရေခတၱရာ သံုး ဒဂၤါးအမ်ိဳးအစားဟာ ခတ္ဆင္ဆင္ျဖစ္တယ္ ။

ဟန္လင္းဒဂၤါးပထမ မ်ိဳးဟာ တစ္ဘက္မွာ ဥကင္ပံု / တစ္ဘက္မွာ ယဇ္ပလႅင္ / အဲ႕ဒီ့ရဲ႕ အထက္မွာ အစက္ငါးေျပာက္ ပါရွိတယ္ ။ နခမ္းသား ပတ္လယ္မွာ အလံုးအေရ မထင္ရွားတဲ႕ ဗိႏၶဳေျပာက္ကေလးမ်ား ပါရွိျပီး သေရေခတၱရာ ျမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္းရဲ႕ လက္ထက္က သံုးစြဲျကတဲ႕ ဒဂၤါးမ်ိဳးနဲ႕ တူပါတယ္ ။

ဟန္လင္းေဒသမ်ားေနာက္ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ ေရွ႕က်တဲ႕ ဒဂၤါးမ်ားဟာ ရခိုင္ ဒဂၤါးမ်ားျဖစ္တယ္ ။ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ( ၈၆၀ ) ေက်ာ္ ခရစ္ႏွစ္ ၁၄၅၀ ခန္႕က ရခိုင္ဘုရင္ ကလီမာရွား အမည္ခံ ဘေစာျဖဴမင္းဟာ အိႏၵိယနိုင္ငံကေန ဒဂၤါးမ်ားကို အတုယူျပီး ရခိုင္ျပည္မွာ ဒဂၤါးမ်ားကို ျပဳလုပ္ေစခဲ႕တယ္ ။ ရခိုင္ဒဂၤါးမ်ားမွာလဲ ရုပ္ပံုသြန္းဒဂၤါးမ်ား မဟုတ္ပဲ သကၠရာဇ္နဲ႕ နန္းတက္ ဘုရင္ဘြဲ႕ အကၡရာမ်ားကို ေရးထိုးထားတဲ႕ ဒဂၤါးမ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ပံုပမာ ' ၁၀၀၁ ဆင္နီသခင္ ဆင္ျဖဴသခင္ သတိုးမင္းတံဆိပ့္ ' / ' ၁၀၁၄ ေရႊနန္းသခင္ စႏၵသုဓမၼရာဇာ ' စတာေတြနဲ႕ ခပ္နွိပ့္သံုးစြဲျကတယ္ ။ ရခိုင္ဒဂၤါးမ်ားနဲ႕ မေရွ႕မေႏွာင္းမွာပဲ ဟံသာဝတီ ေနျပည္ေတာ္မွ မြန္ဒဂၤါးမ်ား ေပၚေပါက္လာခဲ႕ပါတယ္ ။ မြန္ ဒဂၤါးမ်ားမွာ ဟံသာဝတီရဲ႕ အမွတ္အသားျဖစ္တဲ႕ ဟသၤာရုပ္ကို ခပ္ႏွိပ့္ထားေလတယ္ ။

ဒဂၤါးသံုးစြဲျခင္းဟာ ပုဂံ ျမင္စိုင္း စစ္ကိုင္း ပင္းယ အင္းဝ နဲ႕ ေတာင္ငူ ေခတ္တို႔မွာ တိမ္ျမွပ္ေနျပီးေနာက္ ေညာင္ရမ္းမင္းဆက္မ်ား လက္ထက္တြင္သာ ဒဂၤါးသံုးစြဲေျကာင္း မွတ္သားရပါတယ္ ။ သို႕ေပမယ့္လဲ ပံုသ႑ာန္အေနအထားကို အမွတ္အသား မရွိျကပါဘူး ။ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္ျဖစ္တဲ႕ ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၄၀ ေက်ာ္မွာ ျမန္မာဒဂၤါးမ်ား ေပၚေပါက္လာခဲ႕တာျဖစ္တယ္ ။ ဘိုးေတာ္ဘုရားက ျဗိတိသွ် အေရွ႕ အိႏၵိကုမၸဏီရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ ကပၸတိန္ေကာ့ ယူေဆာင္လာတဲ႕ ဒဂၤါးမ်ားကို ႏွစ္သက္သေဘာက်ျပီး ကလကတၱားျမိဳ႕မွာ ျမန္မာဒဂၤါးမ်ားကို သြန္းလုပ္ေစခဲ႕တယ္ ။ ေနာက္မွ အဂၤလန္ျပည္ကေန ဆက္သတဲ႕ ဒဂၤါးသြန္းစက္နဲ႕ ၁၁၄၃ ခုႏွစ္ နယုန္လဆုတ္ တစ္ရက္ေန႕မွ စျပီး အမရပူရျမိဳ႕ေတာ္မွာ စတင္သြန္းလုပ္ခဲ႕ပါတယ္ ။ ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္မွာ သြန္းလုပ္တဲ႕ ဒဂၤါးမ်ားအနက္ ေငြျဖင့္သြန္းတဲ႕ ဒဂၤါးမွာ တစ္ဖက္မွာ ဘိုးေတာ္ဘုရား နံေတာ္သင့္တနလၤာ က်ားရုပ္သ႑ာန္ပါရွိျပီး တဘက္မွာေတာ့ ၁၁၄၆ အမရပူရ ဆင္ျဖဴရွင္နိုင္ငံလို႕ စာတန္းထိုးထားပါတယ္ ။ ေျကးနဲ႕ သြန္းတဲ႕ ဒဂၤါးမ်ားမွာ တဘက္က နံေတာ္သင့္ တနလၤာက ဝဂ္အဆံုး င အနား ပတ္လည္ကို ထူျပီး ငါးရုပ္ဖိုမ သ႑ာန္ ပါရွိကာ အနားပတ္လည္ ဗိႏၶဳေျပာက္က်ားနဲ႕တကြ တစ္ဘက္မွာ ဘိုးေတာ္ဘုရား နန္းတက္တဲ႕ႏွစ္ကို အစြဲျပဳျပီး ၁၁၄၃ တပို႕တြဲလျပည့္ေက်ာ္ ၁၄ ရက္လို႕ ဆိုတဲ႕ စာတမ္း ပါရွိပါတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕ ေျကးဒဂၤါးေတြကို ၁၁၇၄ ခုႏွစ္မွာ ျပန္လည္ရုပ္သိမ္းလိုက္တဲ႕အတြက္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၈ ႏွစ္သာ အသံုးျပဳခဲ႕ျကရတယ္ ။ အဲ႕ဒီ႕ ဒဂၤါး ၂ မ်ိဳးအျပင္ ေရႊျပည္စိုး တံဆိပ့္ေတာ္ ေငြဒဂၤါးနဲ႕ ေျကးဒဂၤါးမ်ားလဲ သံုးစြဲျကပါတယ္ ။ ဘိုးေတာ္ဘုရား လက္ထက္ ဒဂၤါးမ်ားမွာ တက်ပ္သံုး ငါးမူးသံုး တမတ္သံုး တမူးသံုး ဆိုျပီး ရွိတယ္ ။ ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္မွာ ျမန္မာဒဂၤါး ရခိုင္ဒဂၤါး ေဝသာလီဒဂၤါး နဲ႕ ကုလားဒဂၤါးဆိုျပီး ၄ မ်ိဳး ရွိခဲ႕ျကပါတယ္ခင္ဗ်ာ ။

ဗဟုသုတ ရရွိနိုင္ျကပါေစ
#htoohtoolay